Süt molar çok erken kaybedilmiş olsa bile yer tutucunun her durumda otomatik önerilmemesinin temel nedeni nedir?
- A) Tüm süt molar kayıplarında ark uzunluğu asla değişmemesi
- B) Ardılın sürme zamanı, ark yer durumu ve oklüzal koşulların karar üzerinde etkili olması
- C) Diş kaybı sonrası her zaman sınıf III oluşması
- D) Daimi ardıl bulunmamasının daima kesin olması
- E) Yer tutucuların anatomik olarak hiçbir dişte kullanılamaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Yer tutucu kararında kronolojik yaştan çok ark uzunluğu, dişin konumu, ardıl dişin gelişimi ve hastanın koşulları birlikte değerlendirilir.
Aynı çocukta bir dişte plak retansiyon alanında mat tebeşirimsi yüzey, diğerinde parlak sert koyu yüzey izleniyor. En güvenli yorum hangisidir?
- A) Her koyu renkli lezyon kesin aktiftir
- B) Birincisi aktif, ikincisi durmuş lezyonla daha uyumludur; klinik değerlendirme gerekir
- C) İki lezyonun da aynı hızda ilerlediği kesindir
- D) Her açık renkli lezyon kesin inaktiftir
- E) Yalnız renk görüntüsü pulpa nekrozunu kanıtlar
Doğru cevap: B
Çözüm: Aktif lezyonların yüzeyi daha mat ve pürüzlü, durmuş lezyonlar ise sıklıkla daha sert ve parlak olabilir; tek bir bulgu yetmez.
Sekiz yaşındaki bir hastada süt ikinci molar erken çekilmiş ve komşu daimi birinci molar meziale sürüklenmiştir. Daimi ikinci premoların sürme alanı azalmıştır. Öncelikli değerlendirme hangisidir?
- A) Mevcut ark uzunluğu, yer kaybının derecesi ve premoların gelişim düzeyini belirlemek
- B) Sadece süt kaninlerin rengini değiştirerek kapanışı düzeltmek
- C) Herhangi bir ölçüm yapmadan daimi ikinci moları çekmek
- D) İlgili arkta tüm dişlere profilaktik kaplama yapmak
- E) Daimi kesicilerin hepsine kanal tedavisi başlamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Erken süt molar kaybına bağlı mezializasyon, premolar için yer kaybı yapabilir; yer kazanma veya koruma kararı ölçüm ve sürme prognozuyla verilir.
Nekrotik açık apeksli daimi dişte rejeneratif endodonti düşünülüyor. Amaç ve sınır hangisiyle en iyi açıklanır?
- A) Dişin gelişimini anında durdurmak
- B) Süt dişini tamamen metal krona dönüştürmek
- C) Dezenfeksiyon sonrası biyolojik iyileşmeyle bazı kök gelişimi bulgularına olanak vermek, başarıyı garanti etmemek
- D) Her hastada pulpanın aynı gün eksiksiz geri gelmesi
- E) Kökte enfeksiyonu tedavisiz bırakmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Rejeneratif yaklaşımlar uygun olgularda kök gelişimi göstergelerini destekleyebilir; doku yanıtı değişkendir ve sonuçlar garanti değildir.
On yaşındaki çocukta alt süt ikinci molar uzun süre ağızda kalmış, röntgende ikinci premolar germinin bulunmadığı görülmüştür. Persistans için en tutarlı açıklama hangisidir?
- A) Daimi ardıl agenezisinin eksfoliasyonu geciktirebilmesi
- B) Süt moların zorunlu olarak daimi molara dönüşmesi
- C) Süt birinci kesicinin ilk kez sürüyor olması
- D) Daimi birinci moların hiç sürememesi
- E) Tüm süt dişlerinde fizyolojik kök rezorpsiyonunun yasak olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Ardıl premoların yokluğu süt moların fizyolojik eksfoliasyon sürecini etkileyerek dişin ağızda kalmasına katkıda bulunabilir.
Çürük lezyonunun ilerlemesini durdurmak üzere SDF uygulanacak çocukta bilgilendirilmiş onam için en eksiksiz ifade hangisidir?
- A) Siyah renklenme, alternatifler, sınırlılıklar ve klinik takip hakkında açıklama yapmak
- B) Yalnız işlemin adını söyleyip tüm olası sonuçları gizlemek
- C) Ailenin sorularına yanıt vermeden uygulamak
- D) SDFnin tüm pulpal patolojilere tek dozda kesin çözüm olduğunu söylemek
- E) Restorasyonun asla gerekmez olduğunu garanti etmek
Doğru cevap: A
Çözüm: SDF uygulamasında çürük dokunun siyahlaşması, olası tekrar uygulama, alternatif restorasyonlar ve izlemin gerekliliği açıklanmalıdır.
Nitröz oksit inhalasyonuyla birlikte başka sedatif ilaç eklenmesi hangi açıdan önem taşır?
- A) Tüm anestezi risklerinin sıfırlanması
- B) Pulpa nekrozunun otomatik düzelmesi
- C) Yer tutucu gereksiniminin yok olması
- D) Sedasyon derinliği ve solunum depresyonu riskinin artabilmesi
- E) Diş minesinin daha hızlı oluşması
Doğru cevap: D
Çözüm: Birden çok sedatifin bir arada kullanımı sedasyon düzeyini derinleştirebilir ve daha ileri monitorizasyon ile kurtarma hazırlığı gerektirebilir.
Beş yaşındaki çocuğun alt süt ikinci moları belirgin infraoklüzyondadır, komşu dişler normal sürmektedir. En olası mekanizmalardan biri nedir?
- A) Birinci daimi moların süt kanine dönüşmesi
- B) Süt molar ankilozu nedeniyle komşu alveoler büyümenin izlenememesi
- C) Maksiller primate boşluğunun üst çenede bulunması
- D) Daimi ikinci moların süt dişine dönüşmesi
- E) Dişin pulpa odasının normalden çok geniş olması tek başına
Doğru cevap: B
Çözüm: Ankilozlu süt moları çevresindeki dentoalveoler gelişime katılamayıp giderek infraoklüzyonda kalabilir.
Üç yaşında kavitasyon oluşmadan fark edilmiş aktif beyaz nokta için ilk tedavide hangi klinik ilke öne çıkar?
- A) Demineralizasyonu azaltıp remineralizasyonu destekleyen risk temelli nonoperatif bakım
- B) Takibi ve fırçalamayı tümüyle bırakmak
- C) Her kavitasyonsuz lezyonda zorunlu pulpektomi
- D) Mineyi tamamen kaldırarak sağlıklı dentin açığa çıkarmak
- E) Rutin tam koronal metal kron uygulaması
Doğru cevap: A
Çözüm: Başlangıç kavitasyonsuz lezyon, uygun koruyucu ve risk kontrolüyle durdurulabilir; gereksiz kavite preparasyonundan kaçınılır.
Uzun süreli lokal anestezi sonrası çocuk alt dudağını ısırmış. Bir sonraki seansta hangi önleme yaklaşımı en uygundur?
- A) Rutin olarak tüm dudak mukozasını kesmek
- B) Bakım veren eğitimi ve uygun doz/ajan seçimiyle yumuşak doku korunması
- C) Yumuşak doku yaralanmasını tamamen normal sayıp eğitim vermemek
- D) Uyuşan dokuyu sıcak içecekle yakmak
- E) Çocuğa uyuşukluk sırasında dudağını ısırmasını söylemek
Doğru cevap: B
Çözüm: Uyuşukluğu takiben kendine zarar verme küçük çocuklarda görülebilir; koruyucu bilgilendirme ve uygun anestezi planlaması gerekir.
Daimi birinci molarda kavitasyonsuz fissür lezyonu örtücü ile izole edildi. Bir yıl sonraki kontrolde örtücünün bir bölümü kayıp. En uygun yorum hangisidir?
- A) Diyet ve çürük riski artık önemsizdir
- B) Radyografik muayene tüm hastalarda yasaktır
- C) Örtücü kaybı dişin kesin olarak sağlıklı kaldığını kanıtlar
- D) Lezyon aktivitesi ve yüzey bütünlüğü yeniden incelenip uygun onarım/yenileme planlanır
- E) Dişi çekmek için tek başına yeterli sebeptir
Doğru cevap: D
Çözüm: Örtücü retansiyonu zaman içinde değişebilir; kayıp bölgelerde fissür ve çürük durumu yeniden değerlendirilerek bakım sürdürülmelidir.
Altı yaşında süt ikinci molarların distal yüzleri aynı hizada, primate boşlukları belirgin olan hastada ilk molarlar sürerken oluşabilecek erken oklüzal adaptasyon hangisidir?
- A) Primate boşluklarının kullanılmasıyla mandibular moların meziale konumlanması
- B) Sütün bütün dişlerinin anında aynı anda düşmesi
- C) Süt kaninlerin daimi molara dönüşmesi
- D) Süt ikinci moların yerini daimi birinci moların alması
- E) Mandibular ilk moların distal yönde zorunlu göç etmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Erken mezial kayma mevcut primate boşluklarından yararlanır; ilk daimi molarların sınıf I konumlanmasına yardımcı olabilir.
Travma sonrası avülse daimi kesici iki saat kuru tutulmuş. Bu öykü en çok hangi dokunun prognozunu olumsuz etkiler?
- A) Süt dişi folikülünü
- B) Diş üzerindeki dolgunun rengini
- C) Minenin organik matriksini
- D) Dudak mukoza pigmentini
- E) Kök yüzeyindeki periodontal ligament hücrelerini
Doğru cevap: E
Çözüm: Uzamış ekstraoral kuru süre periodontal ligament canlılığını düşürerek ankiloz ve rezorpsiyon gibi komplikasyon olasılığını artırır.
Süt kesicinin avülsiyonu sonrası alveolde diş bulunmuyor ama avülse diş olay yerinde görülmemiş. İlk ayırıcı değerlendirmenin önemi nedir?
- A) Her durumda hiç muayene yapmamak
- B) Her durumda doğrudan replante etmek
- C) Süt dişine kesin ortodontik implant yapmak
- D) Pulpanın canlılığını evde ısıtmak
- E) Dişin gerçek avülsiyonunu intrüzyon veya aspirasyondan ayırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Travma sonrası kayıp diş görülmemişse intrüzyon, yumuşak dokuya gömülme veya aspirasyon olasılıkları muayene ve gerektiğinde görüntülemeyle dışlanır.
Dört yaşındaki hastada süt dentisyonunda hiç diastema bulunmuyor, aile kalıcı kesiciler için yerin yeterli olduğunu düşünüyor. Hangi açıklama doğrudur?
- A) Hiçbir durumda ark genişliği artışı gerçekleşemez.
- B) Kesici boyut farkı yalnız molar kök uzunluklarıyla telafi edilir.
- C) Daimi kesicilerin daha geniş olması nedeniyle yer darlığı olasılığı değerlendirilmelidir.
- D) Süt dişlerinde diastema bulunmaması daimi dişlerin sürmeyeceğini kesinleştirir.
- E) Boşluk bulunmaması tüm daimi kesicilerin daha küçük olduğunu kanıtlar.
Doğru cevap: C
Çözüm: Incisor liability nedeniyle daha büyük daimi kesiciler için fizyolojik boşluk ve ark gelişimi önem taşır; boşluksuz süt arklarında çapraşıklık riski değerlendirilebilir.
Daimi birinci moların fissürlerinde kavitasyonsuz oklüzal başlangıç lezyonu var; pulpal belirti yok ve izolasyon iyi. Hangi seçenek klinik olarak değerlendirilebilir?
- A) Fissürün zorunlu olarak endodontik obturasyonu
- B) Koruyucu uygulamadan sonra diyet ve takip gereksizdir
- C) Her durumda tam kuron rezeksiyonu
- D) Lezyon saptandığında mutlaka bütün mineyi kaldırmak
- E) Uygun vakada rezin fissür örtücüyle lezyonun izole edilmesi ve risk kontrolü
Doğru cevap: E
Çözüm: Kavitasyonsuz fissür lezyonları uygun izolasyonla sealant tedavisine aday olabilir; çürük riskini azaltma ve takip sürdürülmelidir.
Açık apeksli daimi kesicinin komplike kron kırığı sonrası geç başvuruda ağrı, şişlik ve apikal lezyon var. Tedavide hangi ayrım kritik hâle gelir?
- A) Apexogenezin nekrozda otomatik sürmesi
- B) Süt dişi avülsiyonunun mutlaka replante edilmesi
- C) Vitalitenin kaybolmuş olabileceği ve nonvital tedavi seçeneklerinin gündeme gelmesi
- D) Dişin mutlaka olgun köklü sayılması
- E) Tüm lezyonların yalnız mineyle sınırlı olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Enfeksiyon bulguları ve apikal lezyon vital pulpa koruma endikasyonunu değiştirir; dişin açık apeksi nedeniyle uygun nonvital yaklaşım planlanır.
Süt molarların mezyodistal toplam genişliğinden daimi premolarların toplamı çıkarılarak alan tahmini yapılırken neden kaninler de dikkate alınır?
- A) Daimi molarların tamamı süt kaninin ardılı olduğu için
- B) Süt kesiciler hiçbir zaman yer değiştirmediği için
- C) Kaninlerin yalnız kök uzunluğu hesaplandığı için
- D) Leeway space tanımı süt kanin ve molarları ile daimi kanin ve premolarları birlikte kapsar.
- E) Daimi ikinci premolar kanin olarak sınıflandığı için
Doğru cevap: D
Çözüm: Leeway space tüm posterior ardıl grubun (süt kanin+molarlara karşı daimi kanin+premolarların) toplam genişlik farkıdır.
SDF uygulanmış bir süt molar lezyonu siyahlaştı ancak son kontrolde yumuşak dentin ve genişleme sürüyor. Nasıl yorumlanmalıdır?
- A) SDF bütün bakteri kaynaklı hastalıkları eradike etmiştir
- B) Renk değişikliği tek başına arrest kanıtı değildir; lezyon ve tedavi planı yeniden değerlendirilmelidir
- C) Dişin mutlaka yeni bir daimi dişe dönüştüğü kabul edilir
- D) Artık çürük riski ölçülmesine gerek yoktur
- E) Siyah renk her durumda kesin başarıdır
Doğru cevap: B
Çözüm: SDF ile arrest, klinik olarak sertleşme ve ilerlemenin durmasıyla izlenir; süren aktivite ek değerlendirme gerektirir.
Yedi yaşında iki farklı lokal anestezik ürün verilen çocukta toksisite riskini önlemede hangi yaklaşım doğrudur?
- A) Diş numarasına göre sınırsız enjeksiyon yapmak
- B) Daima yetişkin maksimum kartuşu kullanmak
- C) Toplam sistemik dozları ve kilo başına güvenlik sınırlarını birlikte değerlendirmek
- D) Hastanın kilosunu dikkate almamak
- E) Her ürünün toplam doza katkısını yok saymak
Doğru cevap: C
Çözüm: Çocukta lokal anestezik uygulamalarının toplam maruziyeti birlikte hesaplanmalı ve kullanılan ajanın yaş/ağırlık ile ilişkili güvenlik sınırları gözlenmelidir.