Altı yaşındaki süt molarda derin çürük var, spontan ağrı ve fistül yok, pulpa açılmadan sızdırmaz restorasyon yapılabiliyor. Uygun konservatif pulpa yaklaşımı hangisidir?
- A) Kök ucuna implant
- B) Kesin çekim
- C) İndirekt pulpa tedavisi
- D) Rutin apikal rezeksiyon
- E) Her durumda pulpektomi
Doğru cevap: C
Çözüm: Pulpal bulguları normal/reversibl olan, ekspozisyon olmayan derin çürükte uygun seçici uzaklaştırma ve sızdırmaz restorasyon düşünülür.
Süt molarında fistül, patolojik mobilite ve furkasyon lezyonu saptanıyor. Hangi ifade doğrudur?
- A) Her durumda yalnız fissür örtücü yeterlidir
- B) Dişe yalnız florür sürmek kesin tedavidir
- C) Pulpa kesin normaldir
- D) Dişin kökü tamamen sağlıklıdır
- E) Nekrotik/enfekte pulpa yönünden değerlendirme gereklidir
Doğru cevap: E
Çözüm: Fistül ve furkasyon radyolusensisi süt molarında pulpal enfeksiyonu düşündürür; tedavi restorabiliteye göre planlanmalıdır.
Pulpotomiden sonra restorasyonun sızdırmazlığının önemli olmasının nedeni hangisidir?
- A) Alveol kemiğini anında yenilemesi
- B) Süt dişini replante etmesi
- C) Dişi oklüzyondan tamamen çıkarması
- D) Kökü otomatik olarak uzatması
- E) Koronal sızıntı ve mikrobiyal kontaminasyonu azaltması
Doğru cevap: E
Çözüm: Vital pulpa tedavisinin başarısında uygun hemostaz ve biyouyumlu materyal kadar koronal mikrosızıntının önlenmesi de önemlidir.
Süt dişinde pulpektomi dolgu taşkınlığı planlanırken hangi risk önem taşır?
- A) Her durumda implant osseointegrasyonu
- B) Çocuğun dominant eli
- C) Kronun uzunluğu ile saç rengi
- D) Daimi diş germi ve fizyolojik rezorpsiyon ilişkisi
- E) Yalnız dişin beyazlık derecesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Süt dişi kanal dolgusu ve olası taşkın materyal alttaki daimi diş germini etkileyebileceği için rezorbe olabilen uygun materyal seçilir.
Travma sonrası genç daimi dişte açık apeks, vital pulpa ve küçük pulpa ekspozisyonu saptanıyor. Birincil tedavi hedefi nedir?
- A) Dişi süt dişi kabul edip replante etmemek
- B) Canlı pulpayı mümkünse koruyarak kök gelişimini sürdürmek
- C) Kök gelişimini durdurmak
- D) Apikal kemiği tamamen kaldırmak
- E) Her durumda tüm pulpayı çıkarmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Açık apeksli daimi dişte vital pulpanın korunması kök uzunluğunu ve duvar kalınlığını artıran apexogenezi destekler.
Açık apeksli daimi dişin pulpası nekrotik ve apikal açıklık geniş. Hangi yaklaşım değerlendirilebilir?
- A) Apeksifikasyon veya uygun olguda rejeneratif tedavi
- B) Sadece yüzey florür verniği
- C) Normal vital apexogenez
- D) Rutin süt dişi pulpotomisi
- E) Tüm olgularda yalnız Hall tekniği
Doğru cevap: A
Çözüm: Nekrotik immatür daimi dişte canlı pulpa olmadığından apikal bariyer veya rejeneratif endodonti seçenekleri düşünülür.
Avülse daimi kesici kuruyup periodontal ligament hücreleri zarar görmesin diye ilk yardımda ne önerilir?
- A) Dişi iki saat kuru peçetede tutmak
- B) Hızlı replantasyon mümkün değilse dişi süt gibi uygun ortamda taşımak
- C) Kökü sürekli sıcak hava ile kurutmak
- D) Kökü tel fırçayla kazımak
- E) Dişi çamaşır suyuna koymak
Doğru cevap: B
Çözüm: Daimi diş avülsiyonunda kuru kalma süresi PDL canlılığını olumsuz etkiler; hızlı tedavi ve uygun taşıma ortamı önemlidir.
Dört yaşında avülse olmuş üst süt kesicinin ailesi dişi geri yerleştirmek istiyor. Uygun yaklaşım nedir?
- A) Diş kökünü asitle yakmak
- B) Dişi hemen sert splintle replante etmek
- C) Replantasyon yapmamak ve muayene/izlem düzenlemek
- D) Daimi diş germini uzaklaştırmak
- E) Yalnız çekilen dişe kanal tedavisi yapmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Süt dişleri avülse olduğunda replantasyon önerilmez; travma bölgesi, yumuşak dokular ve daimi diş germi takip edilmelidir.
Travma geçiren süt kesicide başlangıçta renk değişikliği var, fistül veya enfeksiyon bulgusu yok. En doğru yorum hangisidir?
- A) Daimi diş germinin hiç etkilenemeyeceği kesindir
- B) Tek başına renk değişikliği nekrozu kesinleştirmez, izlem gerekir
- C) Renk değişikliği her zaman çekim gerektirir
- D) Dişin mutlaka replante edilmesi gerekir
- E) Her durumda sistemik antibiyotik zorunludur
Doğru cevap: B
Çözüm: Süt dişlerinde travma sonrası renk değişikliği görülebilir; pulpal durum klinik ve radyografik takipte yeniden değerlendirilir.
Sublüksasyon ile ekstrüzyon arasındaki ayırıcı ölçüt hangisidir?
- A) İkisi de fizyolojik sürme kabul edilir
- B) Ekstrüzyon yalnız diş beyazlatmayla anlaşılır
- C) Sublüksasyonda yer değiştirme olmaz, ekstrüzyonda diş dışa kayar
- D) Her ikisinde de diş tamamen avülse olur
- E) Sublüksasyonda pulpa her zaman açılır
Doğru cevap: C
Çözüm: Sublüksasyon, hareketlilik artmasına karşın pozisyon değişikliği olmamasıyla ekstrüziv yer değiştirmeden ayrılır.
Diş hekiminden yoğun korkan dört yaşındaki çocukla işlem öncesinde hangi ilk yaklaşım uygundur?
- A) Her durumda sedatif ilaç vermek
- B) Hiç açıklama yapmadan zorunlu stabilizasyon
- C) Yaşa uygun iletişim ve Tell–Show–Do ile güven oluşturmak
- D) İşlem sırasında çocuğu cezalandırmak
- E) Aileyi bilgilendirmeden genel anestezi
Doğru cevap: C
Çözüm: Davranış yönetiminde temel iletişim teknikleri önce değerlendirilir ve yöntem çocuğun bilişsel gelişimiyle klinik ihtiyaçlarına uyarlanır.
Tell–Show–Do tekniğinde işlem sırasında verilen sözlerin tutarlı olması neden gereklidir?
- A) Florür miktarını otomatik artırması
- B) Pulpa nekrozunu doğrudan tedavi etmesi
- C) Molar sürmesini zorunlu durdurması
- D) Güveni sürdürerek iş birliğini kolaylaştırması
- E) Kök kanalında biyofilm oluşturması
Doğru cevap: D
Çözüm: Söz ve gösterimle uygulamanın tutarlı olması, çocuğun belirsizlik ve kaygısını azaltarak güven ilişkisini destekler.
Nitröz oksit kullanılan çocukta anksiyoliz sağlandı. Ağrılı diş tedavisinde lokal anestezi için hangi ifade doğrudur?
- A) Dişin pulpası otomatik olarak devitalize olur
- B) Nitröz oksit tüm vakalarda derin genel anestezi sağlar
- C) Hasta izlemine hiçbir zaman gerek yoktur
- D) Gerektiğinde lokal anestezi ayrıca uygulanır
- E) Nitröz oksit her durumda lokal anestezinin tam eşdeğeridir
Doğru cevap: D
Çözüm: Nitröz oksit anksiyoliz ve sınırlı analjezi sağlar, ağrılı dental işlemlerde gereken lokal anesteziyi otomatik ortadan kaldırmaz.
Koruyucu stabilizasyon öncesi hangi işlem zorunlu karar sürecinin parçasıdır?
- A) İzlem kaydı tutulmaması
- B) Endikasyon, alternatifler, onam ve izlem gereksiniminin değerlendirilmesi
- C) Çocuğun tıbbi öyküsünü yok saymak
- D) Tüm çocuklara aynı sürede bağlama
- E) Aileye bilgi verilmemesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Koruyucu stabilizasyon ancak hasta güvenliği ve yarar/risk dengesi değerlendirilerek, uygun bilgilendirilmiş onam ve kayıtla uygulanabilir.
Geniş restoratif ihtiyacı olan ve kooperasyonu sınırlı çocukta genel anestezi kararı nasıl verilmelidir?
- A) Yalnız yaşına bakılarak zorunlu sayılarak
- B) Tüm anestezi riskleri göz ardı edilerek
- C) Diş sayısından bağımsız tüm çocuklara uygulanarak
- D) Onam olmadan otomatik belirlenerek
- E) Tıbbi risk, tedavi gereksinimi, alternatifler ve güvenlik değerlendirilerek
Doğru cevap: E
Çözüm: Genel anestezi kararı yalnız kronolojik yaşa değil işlemin gerekliliği, kooperasyon, tıbbi durum ve risk/yarar değerlendirmesine dayanır.
Lokal anestezi sonrası çocuğun dudak ısırma riskini azaltmak için ne yapılmalıdır?
- A) Bakım verene uyuşukluk süresince yumuşak doku yaralanması riski anlatılır
- B) Uyuşuklukta sıcak içecek zorlanır
- C) Dudak ısırması için çocuk teşvik edilir
- D) Dudağa rutin cerrahi kesisi yapılır
- E) Dudak gözlenmeden bırakılır
Doğru cevap: A
Çözüm: Lokal anestezi sonrası çocuk fark etmeden dudak veya yanak ısırabilir; bakım verene koruma ve izlem eğitimi verilmelidir.
Süt dişi pulpotomisinde biyouyumlu kalsiyum silikat materyal kullanmanın temel gerekçesi hangisidir?
- A) Her durumda çekimi hızlandırmak
- B) Diş kökünü aniden uzatmak
- C) Süt dişini daimi dişe dönüştürmek
- D) Pulpa dokusunu zorunlu tamamen kurutmak
- E) Vital radiküler pulpa için uygun biyolojik iyileşme ortamını desteklemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Kalsiyum silikat esaslı materyaller vital pulpa tedavilerinde biyouyumluluk ve doku yanıtını destekleyen özellikleri nedeniyle kullanılır.
Süt ikinci moların erken kaybı sonrası yer tutucu kararı verirken hangisi değerlendirilmelidir?
- A) Daimi diş gelişimi, kayıp zamanı ve ark koşulları
- B) Her hastada otomatik aynı sabit aparey
- C) Sadece fırça markası
- D) Yalnız komşu dişin rengi
- E) Yalnız çocuğun göz rengi
Doğru cevap: A
Çözüm: Süt molarının erken kaybı ardından yer tutucu ihtiyacı sürme evresi, dişlerin pozisyonu ve ortodontik riskle bireysel belirlenir.
Pulpal ağrıya lokalize olan süt dişinde ateş ve yayılan enfeksiyon yok. Antibiyotik yaklaşımı için hangisi daha uygundur?
- A) Her ağrıya uzun süreli geniş spektrum antibiyotik
- B) Dişe hiç müdahale edilmemesi
- C) Lokal anestezi sonrası zorunlu sistemik antibiyotik
- D) Temel diş tedavisi planlanmalı, antibiyotik otomatik verilmemelidir
- E) Yalnız gargaranın kesin pulpektomi yerine geçmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Lokalize pulpal hastalıkta antibiyotik dişe yönelik tanı ve kesin tedavinin yerini almaz; sistemik endikasyonlar ayrıca değerlendirilir.
Komplike kron kırığı olan daimi dişte pulpanın açıkta olması neyi özellikle değiştirir?
- A) Pulpal canlılığı korumaya yönelik tedavi seçimini
- B) Hastanın dişinin süt dişi olmasını
- C) Dişin daima enfeksiyonsuz sayılmasını
- D) Kök yüzeyinin zorunlu çekilmesini
- E) Kırığın mutlaka apeksde olmasını
Doğru cevap: A
Çözüm: Komplike kron kırığında pulpa ekspozisyonu bulunduğundan pulpa dokusunun durumu ve dişin kök olgunluğu tedaviyi doğrudan etkiler.