Açık apeksli daimi kesicide travmatik pulpa ekspozisyonu, vital pulpa ve kontrol edilebilir kanama bulunuyor. Pulpanın tümünü çıkarmadan kök gelişimini destekleyen tedavi hangisidir?
- A) Rutin tüm kanalın boşaltılması
- B) Süt dişi pulpektomisi
- C) İmplant üstü protez
- D) Biyouyumlu materyalle parsiyel pulpotomi
- E) Her olguda çekim
Doğru cevap: D
Çözüm: Genç daimi dişte kontrollü travmatik ekspozisyonda parsiyel pulpotomi vital pulpayı koruyabilir ve kök gelişiminin sürmesini sağlar.
Beş yaşındaki süt molarda fistül ve furkasyon radyolusensisi var; diş yeterli destekle restore edilebilir. En uygun değerlendirme hangisidir?
- A) Fistülün çürükle ilgisi yoktur
- B) Pulpa nekrozu yönünden değerlendirilip pulpektomi veya diğer uygun tedavi planlanmalı
- C) Her durumda vital pulpotomi yapılır
- D) Yalnız koruyucu florür verniği kesin tedavidir
- E) Dişin tüm pulpa dokusu normal kabul edilir
Doğru cevap: B
Çözüm: Fistül ve furkasyon lezyonu enfeksiyonu düşündürür; restorabilite ve kök durumu uygun ise nonvital tedavi seçenekleri değerlendirilir.
Süt molarında derin çürük, kısa uyaran ağrısı, fistül yok ve pulpa ekspozisyonu olmadan restorasyon mümkün. Yalnız çürük derinliğine bakılarak pulpektomi önermek neden doğru değildir?
- A) Her derin çürük kesin nekrozdur
- B) Apexifikasyon tüm süt dişlerinde standarttır
- C) Pulpal tanı vital tedaviye uygun olabilir ve gereksiz pulpa uzaklaştırılmamalıdır
- D) Süt dişlerinin pulpası bulunmaz
- E) Fistül olmaması çekim zorunluluğudur
Doğru cevap: C
Çözüm: Pulpal bulgularla reversibl durum saptanan dişte pulpa ekspozisyonu önlenerek yapılan sızdırmaz restorasyon tedavi seçeneği olabilir.
İmmatür daimi dişte nekroz mevcut ve ince kök duvarları kırılgan. Yalnız apikal bariyer oluşturan apeksifikasyonun önemli sınırlılığı hangisidir?
- A) Kök duvar kalınlaşmasını ve uzunluk artışını garanti etmemesi
- B) Dişin mutlaka süt dişi olması
- C) Her durumda koronal pulpanın vital kalması
- D) Apikal bariyerin asla oluşturulamaması
- E) Kök duvarını anında iki katına çıkarması
Doğru cevap: A
Çözüm: Apeksifikasyon apikal tıkaç oluşturabilir fakat immatür dişte kırılgan ince kök duvarlarının biyolojik gelişimini güvenilir biçimde sürdürmez.
Nekrotik açık apeksli daimi dişte rejeneratif endodonti düşünülüyor. Amaç ve sınır hangisiyle en iyi açıklanır?
- A) Dişin gelişimini anında durdurmak
- B) Süt dişini tamamen metal krona dönüştürmek
- C) Dezenfeksiyon sonrası biyolojik iyileşmeyle bazı kök gelişimi bulgularına olanak vermek, başarıyı garanti etmemek
- D) Her hastada pulpanın aynı gün eksiksiz geri gelmesi
- E) Kökte enfeksiyonu tedavisiz bırakmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Rejeneratif yaklaşımlar uygun olgularda kök gelişimi göstergelerini destekleyebilir; doku yanıtı değişkendir ve sonuçlar garanti değildir.
Süt kesici intrüzyonunda radyografik ve klinik incelemenin öncelikli nedeni hangisidir?
- A) İntrüzyonu zorunlu avülsiyon saymak
- B) Daimi diş germiyle ilişki ve spontan düzelme/komplikasyon riskini değerlendirmek
- C) Her olguda germi çekmek
- D) Dişi hemen her durumda replante etmek
- E) Yalnız diş beyazlatma rengini ölçmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Süt dişi intrüzyonu alttaki daimi diş germini etkileyebilir; dişin yönü, semptomlar ve izlem bulguları tedaviyi belirler.
Süt kesicinin avülsiyonu sonrası alveolde diş bulunmuyor ama avülse diş olay yerinde görülmemiş. İlk ayırıcı değerlendirmenin önemi nedir?
- A) Her durumda hiç muayene yapmamak
- B) Her durumda doğrudan replante etmek
- C) Süt dişine kesin ortodontik implant yapmak
- D) Pulpanın canlılığını evde ısıtmak
- E) Dişin gerçek avülsiyonunu intrüzyon veya aspirasyondan ayırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Travma sonrası kayıp diş görülmemişse intrüzyon, yumuşak dokuya gömülme veya aspirasyon olasılıkları muayene ve gerektiğinde görüntülemeyle dışlanır.
Travma sonrası avülse daimi kesici iki saat kuru tutulmuş. Bu öykü en çok hangi dokunun prognozunu olumsuz etkiler?
- A) Süt dişi folikülünü
- B) Diş üzerindeki dolgunun rengini
- C) Minenin organik matriksini
- D) Dudak mukoza pigmentini
- E) Kök yüzeyindeki periodontal ligament hücrelerini
Doğru cevap: E
Çözüm: Uzamış ekstraoral kuru süre periodontal ligament canlılığını düşürerek ankiloz ve rezorpsiyon gibi komplikasyon olasılığını artırır.
Daimi kesici avülsiyonunda kökün üzerindeki kiri sert fırçayla uzaklaştırmak neden sakıncalıdır?
- A) Periodontal ligament hücrelerine ek mekanik zarar vermesi
- B) Daimi dişi süt dişine dönüştürmesi
- C) Kan basıncını doğrudan artırması
- D) Kronu çok kısa göstermesi
- E) Pulpa dokusunu otomatik yeniden oluşturması
Doğru cevap: A
Çözüm: Avülse daimi dişin kök yüzeyini sertçe ovalamak periodontal ligament hücrelerinin zarar görmesine ve tutunma prognozunun bozulmasına yol açabilir.
Açık apeksli daimi kesicinin komplike kron kırığı sonrası geç başvuruda ağrı, şişlik ve apikal lezyon var. Tedavide hangi ayrım kritik hâle gelir?
- A) Apexogenezin nekrozda otomatik sürmesi
- B) Süt dişi avülsiyonunun mutlaka replante edilmesi
- C) Vitalitenin kaybolmuş olabileceği ve nonvital tedavi seçeneklerinin gündeme gelmesi
- D) Dişin mutlaka olgun köklü sayılması
- E) Tüm lezyonların yalnız mineyle sınırlı olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Enfeksiyon bulguları ve apikal lezyon vital pulpa koruma endikasyonunu değiştirir; dişin açık apeksi nedeniyle uygun nonvital yaklaşım planlanır.
Çocuk hasta sedasyon altında beklenenden daha derin sedasyon düzeyine geçiyor. Klinik ekibin hazırlığının en temel amacı nedir?
- A) Tüm monitorizasyonu sonlandırmak
- B) Solunum ve dolaşımı destekleyebilecek izlem ve kurtarma becerisi sağlamak
- C) Yalnız diş fotoğrafı çekmek
- D) Sorumluluğu yalnız refakatçiye bırakmak
- E) Ağzı açık bırakıp hiçbir takip yapmamak
Doğru cevap: B
Çözüm: Sedasyon düzeyleri arasında istenmeyen geçişler olabildiği için ekip uygun monitorizasyon, hava yolu yönetimi ve kurtarma becerilerine sahip olmalıdır.
Çok kaygılı çocukta ileri davranış yöntemi seçmeden önce ağrı değerlendirmesi neden önemlidir?
- A) Anksiyete her durumda genel anestezi gerektirir
- B) İleri yöntemde ağrı değerlendirmesi yasaktır
- C) Dişte ağrı yoksa kooperasyon garanti olur
- D) Ağrı her zaman kasıtlı davranıştır
- E) Ağrı kaynaklı dirençle korku/uyumsuzluk birbirinden ayrılmalıdır
Doğru cevap: E
Çözüm: Tedavi öncesi ağrı tanısı ve kontrolü, çocuğun davranışının doğru yorumlanması ve gereksiz ileri yöntem kullanımının önlenmesi açısından gereklidir.
Dört yaşında çocukta koruyucu stabilizasyon düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi en uygun etik yaklaşımdır?
- A) Aileye bilgi vermeden rutin uygulamak
- B) İstemsiz hareketi önlemek için sürekli azami kuvvet uygulamak
- C) Çocuğu cezalandırmak için kullanmak
- D) Riskleri, alternatifleri ve onamı değerlendirmek; güvenli kullanım ve kayıt sağlamak
- E) Monitörizasyonu gereksiz saymak
Doğru cevap: D
Çözüm: Koruyucu stabilizasyon hastanın yararı ve güvenliği için seçilmiş durumlarda, bilgilendirme, onam ve dikkatli izlemle uygulanmalıdır.
Nitröz oksit inhalasyonuyla birlikte başka sedatif ilaç eklenmesi hangi açıdan önem taşır?
- A) Tüm anestezi risklerinin sıfırlanması
- B) Pulpa nekrozunun otomatik düzelmesi
- C) Yer tutucu gereksiniminin yok olması
- D) Sedasyon derinliği ve solunum depresyonu riskinin artabilmesi
- E) Diş minesinin daha hızlı oluşması
Doğru cevap: D
Çözüm: Birden çok sedatifin bir arada kullanımı sedasyon düzeyini derinleştirebilir ve daha ileri monitorizasyon ile kurtarma hazırlığı gerektirebilir.
Yedi yaşında iki farklı lokal anestezik ürün verilen çocukta toksisite riskini önlemede hangi yaklaşım doğrudur?
- A) Diş numarasına göre sınırsız enjeksiyon yapmak
- B) Daima yetişkin maksimum kartuşu kullanmak
- C) Toplam sistemik dozları ve kilo başına güvenlik sınırlarını birlikte değerlendirmek
- D) Hastanın kilosunu dikkate almamak
- E) Her ürünün toplam doza katkısını yok saymak
Doğru cevap: C
Çözüm: Çocukta lokal anestezik uygulamalarının toplam maruziyeti birlikte hesaplanmalı ve kullanılan ajanın yaş/ağırlık ile ilişkili güvenlik sınırları gözlenmelidir.
Uzun süreli lokal anestezi sonrası çocuk alt dudağını ısırmış. Bir sonraki seansta hangi önleme yaklaşımı en uygundur?
- A) Rutin olarak tüm dudak mukozasını kesmek
- B) Bakım veren eğitimi ve uygun doz/ajan seçimiyle yumuşak doku korunması
- C) Yumuşak doku yaralanmasını tamamen normal sayıp eğitim vermemek
- D) Uyuşan dokuyu sıcak içecekle yakmak
- E) Çocuğa uyuşukluk sırasında dudağını ısırmasını söylemek
Doğru cevap: B
Çözüm: Uyuşukluğu takiben kendine zarar verme küçük çocuklarda görülebilir; koruyucu bilgilendirme ve uygun anestezi planlaması gerekir.
Süt molarında kalsiyum hidroksitle pulpotomi yerine kalsiyum silikat materyal tercihinin gerekçesi hangisidir?
- A) Kalsiyum hidroksitin tüm çocuklarda zorunlu tek seçenek olması
- B) Kalsiyum silikatın daimi diş germini kesin yok etmesi
- C) Materyal seçiminin pulpa tedavisinde etkisiz olması
- D) Tüm pulpotomilerin yalnız lokal anestezisiz yapılması
- E) Güncel kanıtların biyouyumlu kalsiyum silikat materyallerle daha uygun klinik sonuçları desteklemesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Güncel çocuk diş hekimliği rehberleri süt dişi pulpotomilerinde kalsiyum silikat esaslı materyallerin kullanımını desteklemektedir.
Süt dişi pulpektomisinden sonra uzun dönemde yeni furkasyon radyolusensisi, şişlik ve patolojik kök rezorpsiyonu görülüyor. Ne gerekir?
- A) Tedavi başarısızlığı/enfeksiyon yönünden yeniden değerlendirme
- B) Bu bulguları her zaman normal sürme kabul etmek
- C) Dişe yalnız estetik beyazlatma yapmak
- D) Sadece fissür örtücü ile kesin çözüm
- E) Ağrı yoksa tüm takipleri sonlandırmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Yeni şişlik ve patolojik radyografik bulgular pulpektominin başarısızlığı veya devam eden enfeksiyonu gösterebilir ve yeniden tedavi/çekim kararı gerektirebilir.
Süt birinci moları erken çekilen beş yaşındaki çocukta yer tutucu kararı neden otomatik değildir?
- A) Yer tutucu yalnız diş rengini değiştirir
- B) Erken kayıplar hiçbir zaman diş hareketini etkilemez
- C) Her hastada aynı ark uzunluğu bulunur
- D) Kayıp zamanı, yer darlığı, diş gelişimi ve komşu diş konumu kişiye göre değişir
- E) Tüm süt dişlerinin ardılı yoktur
Doğru cevap: D
Çözüm: Yer kaybı riski erken kaybedilen dişin konumuna, sürme durumuna ve oklüzal ilişkilere bağlı olduğundan yer tutucu seçimi bireyselleştirilir.
Süt kesici travması sonrası aile uzun süre sonra daimi kesicide mine hipoplazisi fark ediyor. Olası mekanizma hangisidir?
- A) Süt dişi travmasının gelişmekte olan daimi diş germini etkilemesi
- B) Yalnız süt dişine florür sürülmesi
- C) Daimi dişin zaten pulpektomili olması
- D) Daimi dişte hiçbir gelişimsel etki olamayacağı
- E) Süt dişinin spontan sürmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Süt kesici travmalarında daimi diş germi etkilenebilir; gelişim aşamasına bağlı olarak mine bozuklukları veya sürme sorunları oluşabilir.