EFP Evre I–III periodontitis tedavisinde ilk basamağın öncelikli hedefi nedir?
- A) Her hastaya implant planlamak
- B) Hastanın biyofilm kontrolünü ve risk faktörü yönetimini güçlendirmek
- C) Her dişe doğrudan flep cerrahisi yapmak
- D) Tüm dişleri splintlemek
- E) Rutin olarak sistemik antibiyotik başlamak
Doğru cevap: B
Çözüm: Birinci basamak hastanın sürdürülebilir oral hijyenini, davranış değişikliğini ve risk kontrolünü sağlar.
Periodontitis tedavisinde ikinci basamağın temel işlemi hangisidir?
- A) Ortognatik cerrahi
- B) Tüm dişlere kron kaplama
- C) Rutin diş çekimi
- D) Subgingival enstrümantasyon
- E) Gingival greftleme
Doğru cevap: D
Çözüm: İkinci basamakta periodontal ceplerin subgingival biyofilm ve kalkulusu uygun aletlerle azaltılır.
Diş eti altındaki mineralize birikimin mekanik olarak uzaklaştırılması hangi amaca hizmet eder?
- A) Subgingival biyofilm ve kalkulus yükünü azaltmaya
- B) Mine prizmalarını artırmaya
- C) Diş pulpasını tamamen kaldırmaya
- D) Diş germini yeniden oluşturmaya
- E) Salya bezinin kanalını genişletmeye
Doğru cevap: A
Çözüm: Subgingival birikimlerin azaltılması enflamasyonun ve cep derinliğinin gerilemesine yardımcı olur.
Dişler arasında anatomik olarak geniş boşlukları bulunan hastada hangi araç özellikle düşünülebilir?
- A) Uygun boyutlu ara yüz fırçası
- B) Endodontik eğe
- C) Ortodontik ayırıcı
- D) Metal spatül
- E) Her durumda yalnız diş ipi
Doğru cevap: A
Çözüm: Geniş açık ara yüzlerde uygun çaplı ara yüz fırçası hastanın plak temizliği için elverişlidir.
Periodontal tedavide taşkın restorasyon kenarının düzeltilmesinin temel nedeni nedir?
- A) Diş kökünü fizyolojik olarak uzatmak
- B) Biyofilm tutulumunu kolaylaştıran retantif alanı azaltmak
- C) Alveol kemiğini doğrudan kalınlaştırmak
- D) Pulpa kan akımını durdurmak
- E) Mine yapımını yeniden başlatmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Taşkın kenarlar plak retansiyonunu ve hastanın etkili temizliğini zorlaştırabilir.
Sigara içen periodontitis hastasında başlangıç tedavisine hangi yaklaşım eklenmelidir?
- A) Sigara bırakma danışmanlığı ve risk azaltma desteği
- B) Yalnız gargara vermek
- C) Kontrollere gerek olmadığını söylemek
- D) Tüm ağızda rutin antibiyotik yazmak
- E) Sigara tüketimini tedavi başarısından bağımsız saymak
Doğru cevap: A
Çözüm: Sigara periodontitis riskini ve tedavi yanıtını etkiler; bırakma desteği tedavinin birinci basamağındadır.
Diyabeti bulunan periodontitis hastasında risk yönetiminin uygun bileşeni hangisidir?
- A) İnsülin tedavisini diş hekimince doğrudan kesmek
- B) Tedaviyi her durumda reddetmek
- C) Glisemik durumu değerlendirmemek
- D) Yalnız radyografi ile glukoz düzeyini ölçmek
- E) Glisemik kontrol için ilgili hekimle iş birliği yapmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Diyabet kontrolü periodontal risk değerlendirmesinde önem taşır ve multidisipliner iş birliği gerektirir.
Başlangıç tedavisi sonrası 5 mm sondlama derinliği bulunan bölgede BOP (+) saptandı. EFP tedavi sonlanımı için doğru yorum nedir?
- A) Kanama olduğundan cep derinliği önemsizdir
- B) Hasta mutlaka doğrudan SPC'ye alınmalıdır
- C) Sonlanım sağlanmamıştır; rezidüel bölge yeniden değerlendirilmelidir
- D) Bulgular histolojik rejenerasyonu kanıtlar
- E) Dişin çekimi her durumda zorunludur
Doğru cevap: C
Çözüm: Kanayan >4 mm cepler tedavi sonlanımının karşılanmadığını gösterir; ek değerlendirme gerekir.
Tedaviden sonra 6 mm derinliğinde, BOP (−) periodontal cep bulundu. En uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Kanama yoksa tedaviyi kesin tamamlanmış saymak
- B) Eski periodontitis tanısını silmek
- C) Derin cep sonlanımı sağlanmadığı için yeniden değerlendirme yapmak
- D) BOP negatifliği nedeniyle tüm kayıtları bırakmak
- E) Yalnız diş beyazlatma önermek
Doğru cevap: C
Çözüm: EFP hedefleri ≥6 mm cep bulunmamasını gerektirir; kanama yokluğu bu eşikten bağımsızdır.
Tedavi sonrası 5 mm PPD ve BOP (−) dışında aktif cep saptanmayan hastada hangi yorum daha uygundur?
- A) Hastada her zaman Grade C vardır
- B) Diğer koşullar da uygunsa EFP sonlanımları sağlanmış olabilir
- C) Destekleyici bakıma geçiş hiçbir zaman mümkün değildir
- D) 5 mm cep her durumda cerrahi gerektirir
- E) BOP (−) mutlaka aktif kemik yıkımı gösterir
Doğru cevap: B
Çözüm: EFP sonlanımları kanayan >4 mm cepler ve ≥6 mm ceplerin yokluğuna dayanır; 5 mm kanamasız cep otomatik dışlama değildir.
Subgingival alet seçimiyle ilgili hangi ifade en uygundur?
- A) Yalnız bir küret modeli tüm yüzeylerde zorunludur
- B) Ultrasonik aletler tüm hastalarda kesinlikle yasaktır
- C) El aletleri yalnız diş minesinde kullanılır
- D) Enstrümantasyonda kök yüzeyi bütünüyle kaldırılmalıdır
- E) El ve güçle çalışan aletler klinik gereksinime göre tek başına veya birlikte kullanılabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Güncel kılavuzlar subgingival enstrümantasyonda el ve sonik/ultrasonik seçeneklerin kullanımını destekler.
Başlangıç tedavisini takiben yüksek plak indeksinin sürmesi hangi yönetimi öncelikle gerektirir?
- A) Hijyen eğitimi ve hastanın öz bakımının yeniden değerlendirilmesini
- B) Periodontal ölçümleri tamamen bırakmayı
- C) Tüm diş yüzeylerini asitlemeyi
- D) Her dişe profilaktik antibiyotik yazmayı
- E) Yalnız implant cerrahisi planlamayı
Doğru cevap: A
Çözüm: Kalıcı plak kontrol sorununda hastanın becerisi, araç seçimi ve motivasyonu yeniden ele alınmalıdır.
Kontrolsüz diyabeti ve sigara alışkanlığı bulunan hasta için SPC planı nasıl belirlenmelidir?
- A) Periodontal öykü tamamen göz ardı edilmelidir
- B) Her durumda 12 ayı aşan aralığa alınmalıdır
- C) Kontrol aralığı yalnız hastanın yaşına göre seçilmelidir
- D) Risk yüksekliği dikkate alınarak klinik yanıta göre daha sık izlem düşünülmelidir
- E) Sigara ve glisemik durumun önemi yoktur
Doğru cevap: D
Çözüm: SPC süresi hasta risk profili, rezidüel bulgular ve kontrol düzeyiyle kişiselleştirilir.
Kök yüzeyinin gereksiz aşırı kazınmasından kaçınılmasının gerekçesi hangisidir?
- A) Biyofilm/kalkulus kontrolünü sağlarken gereksiz sert doku uzaklaştırılmasını azaltmak
- B) Tüm sementi kaldırmadan hiçbir plak temizlenememesi
- C) Pulpa odasını genişletmek
- D) Mineyi periodontal ligamentle değiştirmek
- E) Sementin tamamen yenilenmesini engellemek
Doğru cevap: A
Çözüm: Modern subgingival bakımda etkin debridman hedeflenir; sağlam kök dokusunun aşırı uzaklaştırılması amaç değildir.
Doku iyileştikten sonra bir hastada yalnız bir bölgede PPD 5 mm, BOP (+); diğer bütün bölgelerde PPD ≤4 mm ölçülüyor. En uygun sonraki karar hangisidir?
- A) Tüm dişlere rutin sistemik antibiyotik verilmelidir
- B) Rezidüel 5 mm kanayan bölgeyi yeniden değerlendirmek ve gerekirse ek hedefli tedavi planlamak
- C) Sadece rezidüel 5 mm bölge bulunduğu için bütün dişler çekilmelidir
- D) Hasta mutlaka hiç kontrolsüz SPC'ye alınmalıdır
- E) BOP pozitifliği başarılı tedavinin kesin kanıtıdır
Doğru cevap: B
Çözüm: Tek bir >4 mm BOP pozitif cep bile EFP sonlanım hedefinin sağlanmadığını gösterir; sonraki yaklaşım bölgesel bulguya göre seçilir.
Kontrol muayenesinde kanamasız 6 mm PPD ve kanamalı 4 mm PPD saptanan hastada hangi gerekçe tedavi sonlanımını dışlar?
- A) Hastada mutlaka Grade A bulunması
- B) Yalnız 4 mm kanayan cep varlığı
- C) 4 mm cep varlığının her zaman progresyon göstermesi
- D) Kanamasız ceplerde her zaman tam iyileşme olması
- E) BOP'den bağımsız olarak 6 mm derin cep varlığı
Doğru cevap: E
Çözüm: EFP'de ≥6 mm cep bulunmaması bağımsız hedeftir; 4 mm kanayan cep tek başına >4 mm kanayan cep ölçütünü karşılamaz.
Bir hastada 5 mm PPD ve BOP (−) mevcut, başka ≥6 mm cep yok ve plak kontrolü iyi. Hangi karar ilke olarak en uygundur?
- A) Başarılı sonlanım için bütün cepler 0 mm olmalıdır
- B) Bireysel risk değerlendirmesiyle destekleyici periodontal bakıma geçiş düşünülebilir
- C) Tek bir 5 mm kanamasız cep zorunlu flep cerrahisi endikasyonudur
- D) Kanamasız 5 mm cep mutlaka antibiyotik gerektirir
- E) Hasta periyodik değerlendirmeden tamamen çıkarılmalıdır
Doğru cevap: B
Çözüm: EFP sonlanımları bu bulguyla karşılanabilir; uzun dönem izlem yine risk ve periodontal öyküye göre planlanır.
Yeniden değerlendirmede PPD 5 mm BOP (+) ve az sayıda derin anatomik furkasyon bölgeleri kalmışsa en rasyonel plan hangisidir?
- A) Yalnız hastanın yaşına bakarak karar vermek
- B) Her olguda aynı ilaç ve aynı cerrahiyi uygulamak
- C) Periodontal chart kaydını silmek
- D) Enflamasyonu iyileştirmeden tüm kontrolleri durdurmak
- E) Önceki tedavi yanıtını, anatomik erişimi ve hijyeni değerlendirip hedefli üçüncü basamak yaklaşımı seçmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Persistan kanayan cepler ve furkasyon gibi erişim güçlükleri yeniden değerlendirme sonrası ek bölgesel tedavi gerektirebilir.
Başlangıçta PPD 7 mm ve BOP (+), tedavi sonrası PPD 4 mm ve BOP (−) olan bir bölgede hangi sonuç doğrudur?
- A) Klinik cep ve enflamasyon iyileşmiştir ancak histolojik rejenerasyon tek başına kanıtlanmaz
- B) Histolojik olarak yeni sement ve PDL oluştuğu kesinleşmiştir
- C) Hastada periodontitis öyküsü sonlanmıştır
- D) Gingival çekilme görülmesi imkânsızdır
- E) Tüm ataşman kaybı mutlaka geri dönmüştür
Doğru cevap: A
Çözüm: PPD ve kanama yanıtı klinik iyileşmeye işaret eder; rejenerasyon histolojik doku oluşumunu gerektiren farklı bir kavramdır.
Diyabet kontrolü zayıf, plak indeksi yüksek ve ara yüz bakımı olmayan bir hastada neden yalnız tekrar subgingival enstrümantasyon yeterli değildir?
- A) Her hastada tek müdahale daima antibiyotiktir
- B) Risk faktörleri ve evde biyofilm kontrolü eşzamanlı düzeltilmezse nüks olasılığı sürer
- C) Diyabet periodontitisle hiçbir bağlantı göstermez
- D) Biyofilm tedavi sonrası tekrar oluşamaz
- E) Oral hijyen sadece gingivitis olgularında önemlidir
Doğru cevap: B
Çözüm: Periodontitis yönetiminde mekanik klinik tedavinin yanında kalıcı öz bakım, sigara ve metabolik risk kontrolü esastır.