Destekleyici periodontal bakımın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Periodontitis öyküsünü tıbbi kayıtlardan silmek
- B) Rutin olarak tüm cepleri cerrahi açmak
- C) Periodontal stabiliteyi korumak ve nüksü erken saptamak
- D) Tüm hastalara ömür boyu antibiyotik vermek
- E) Dişlerde daima yeni mine oluşturmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Destekleyici bakım aktif tedavi sonrası hastalığın tekrarını ve riskleri izlemeye yöneliktir.
EFP S3 yaklaşımında destekleyici periodontal bakım ziyaretleri için genel aralık hangisidir?
- A) Her hasta için kesin 1 hafta
- B) Her hasta için kesin 1 gün
- C) Her hasta için kesin 15 yıl
- D) Bireysel risk ve duruma göre 3–12 ay
- E) Her hasta için kesin 24 ay
Doğru cevap: D
Çözüm: EFP, periodontal risk ve koşullara göre 3 aydan 12 aya kadar kişiselleştirilmiş SPC ziyaretleri önerir.
Periodontal tedavide sistemik antibiyotik kullanımına ilişkin doğru ilke hangisidir?
- A) Her gingivitis olgusuna zorunlu reçete edilir
- B) Rutin değil, seçilmiş olgularda yarar-zarar değerlendirmesiyle düşünülür
- C) Hastanın alerji öyküsüyle ilişkili değildir
- D) Subgingival temizlikten daha öncelikli tek tedavidir
- E) Tüm hastalarda diş taşı temizliğini gereksiz kılar
Doğru cevap: B
Çözüm: Sistemik antibiyotikler rutin yardımcı tedavi olarak önerilmez; yalnız seçilmiş hasta gruplarında ele alınır.
Klorheksidinin kontrolsüz ve uzun süreli kullanımında görülebilecek istenmeyen etki hangisidir?
- A) Her hastada periodontal rejenerasyon
- B) Periodontal ligamentin tümüyle kalkması
- C) Diş köklerinin doğal uzaması
- D) Dişlerde renklenme ve tat algısında değişiklik
- E) Kesin ve kalıcı mine yenilenmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Klorheksidin uzun kullanımla renklenme ve tat değişikliği yapabilir; yardımcı ve endikasyona bağlı kullanılmalıdır.
Periodontitis tedavisinde hangi işlem doğrudan kök yüzeyi birikimlerinin uzaklaştırılmasına yöneliktir?
- A) Ortodontik braket yapıştırma
- B) Mine asitlemesi
- C) Subgingival scaling ve enstrümantasyon
- D) İnzisal kenar şekillendirmesi
- E) Protez diş dizimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Periodontal ceplerde subgingival biyofilm ve kalkulus kontrolü enstrümantasyonun temel hedefidir.
Aktif periodontal tedavi sonrasında PPD azalmasının kesin kanıtı sayılamayacağı ileri biyolojik olay hangisidir?
- A) Periodontal sondla daha küçük derinlik ölçülmesi
- B) Takip muayenesinde PPD değerinin düşmesi
- C) Klinik cep ölçümünün tedavi öncesinden farklılaşması
- D) Cep derinliğinin başlangıca göre azalması
- E) Yeni periodontal bağ ve kemik rejenerasyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: PPD azalması ölçülebilir klinik iyileşmedir; ancak yeni sement, periodontal ligament ve alveol kemiği oluştuğunu histolojik olarak kanıtlamaz.
Diş taşından arındırma sonrası gingival kenarda apikal konum değişikliği görülürse hangi yorum doğrudur?
- A) Dişin alveol kemiği kesinlikle tamamen erimiştir
- B) İnflamasyonun gerilemesine bağlı çekilme olabilir; tek başına aktif yıkım kanıtı değildir
- C) Klinik ataşman kesin ve bütünüyle kaybolmuştur
- D) Sondlama değerlerinin kaydına artık gerek yoktur
- E) İşlem mutlaka periodontitis evresini IV'e yükseltmiştir
Doğru cevap: B
Çözüm: Tedavi sonrası ödemin azalması ve doku büzüşmesi gingival kenarı değiştirebilir; CAL ve BOP birlikte yorumlanmalıdır.
EFP'nin üçüncü tedavi basamağı en çok hangi koşulda değerlendirilir?
- A) Birinci ve ikinci basamak sonrası klinik sonlanımlara ulaşmayan rezidüel bölgelerde
- B) Yalnız estetik beyazlatma isteyen kişide
- C) Periodontal sağlığı olan her dişte
- D) Henüz ilk değerlendirme yapılmamış her hastada
- E) PPD ve BOP tamamen normalleşmiş hastanın tüm dişlerinde
Doğru cevap: A
Çözüm: Üçüncü basamak yeniden değerlendirme sonrasında persistan patolojik ceplerde ek tedavi seçeneğidir.
Periodontitis öyküsü olan ancak klinik olarak stabil hastada hangi yaklaşım doğrudur?
- A) Her kontrolde bütün dişlere antibiyotik yazmak
- B) Klinik kayıtları baştan silmek
- C) Önceki ataşman kaybını yok saymak
- D) Tüm kontrolleri kesmek
- E) Risk temelli SPC ile yaşam boyu takip gereksinimini değerlendirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Başarılı aktif tedaviden sonra da periodontitis öyküsü ve nüks riski sürdüğü için bakım planı gerekir.
Destekleyici bakım ziyaretinde hangi işlem, rutin değerlendirme unsurları arasında sayılır?
- A) Her dişte rutin pulpektomi
- B) Tüm ağızda yıllık ortognatik cerrahi
- C) Her dişte rutin apikal cerrahi
- D) BOP ve PPD ölçümleri ile hijyen uyumunun yeniden incelenmesi
- E) Her ziyaret zorunlu çoklu diş çekimi
Doğru cevap: D
Çözüm: SPC ziyaretleri risk, plak, gingival bulgular ve gerektiğinde lokal profesyonel işlemleri içerir.
Periodontitisli hastada protez kenarı plak birikimini artırıyorsa başlangıç planına ne eklenmelidir?
- A) Periodontal sondlamayı bırakmak
- B) Temizliği zorlaştıran restoratif retansiyon faktörünü gidermek
- C) Tüm antibiyotik dozlarını iki katına çıkarmak
- D) Protez kenarının plakla ilişkisini reddetmek
- E) Sadece daha fazla sigara içmesini önermek
Doğru cevap: B
Çözüm: Restorasyon kenarındaki taşkınlık veya erişim sorunu başarılı biyofilm kontrolünü engelleyebilir.
Subgingival tedavi sonrası 4 mm PPD ve BOP (+) saptanan tek bölgede hangi yorum EFP sonlanımı açısından daha doğrudur?
- A) Yalnız kanama ile evre IV tanısı konur
- B) 4 mm kanayan cep otomatik olarak ≥6 mm sınıfına girer
- C) SPC tüm hastalarda kesilir
- D) Her 4 mm cep için zorunlu cerrahi gerekir
- E) Bu bulgu tek başına kanayan >4 mm cep ölçütünü karşılamaz; genel durum ayrıca değerlendirilir
Doğru cevap: E
Çözüm: EFP sonlanımındaki kanayan cep eşiği >4 mm'dir; ancak gingival inflamasyon ve diğer bulgular bakım gereksiniminde önemlidir.
Subgingival enstrümantasyon tamamlanır tamamlanmaz aynı anda kesin başarı kararı verilmemesinin nedeni nedir?
- A) Tüm hastalarda kemik tamamen bir gün içinde yenilenir
- B) Gecikme yalnız endodontik pulpa testi için gereklidir
- C) Doku iyileşmesini bekleyip PPD ve BOP yanıtını yeniden ölçmek gerekir
- D) Aletin markası değişmeden BOP ölçülemez
- E) Periodontal ölçümler klinik kararda kullanılmaz
Doğru cevap: C
Çözüm: EFP ikinci basamağın yanıtının yeterli iyileşme süresi sonrasında yeniden değerlendirilmesini öngörür.
EFP Evre I–III periodontitis yaklaşımında ikinci basamak sonrasında kalıcı rezidüel ≥6 mm cep görülürse temel karar ağacı hangisidir?
- A) Tüm hastalara yalnız ağız gargarası başlamak
- B) İyileşme ve hijyeni yeniden ölçmek, rezidüel bölge için üçüncü basamağı değerlendirmek
- C) Birinci basamağı ve tüm ölçümleri geçmişten silmek
- D) Herhangi bir ek kontrole gerek olmadığına karar vermek
- E) Hastaya otomatik periodontal sağlık tanısı koymak
Doğru cevap: B
Çözüm: Derin cep sonlanımına ulaşılamamışsa yeniden değerlendirme ve uygun ek tedavi kılavuz yaklaşımıdır.
EFP sonlanım hedeflerine göre hangi tek başına bulgu başarılı tedavi sonlanımını kesin dışlar?
- A) Kanamasız 3 mm cep bulunması
- B) Hiç derin cep yokken bir bölgede sağlıklı sulkus olması
- C) BOP negatif olsa dahi 6 mm veya daha derin periodontal cep bulunması
- D) 3 mm PPD ve iyi hijyen bulunması
- E) Kanamasız 4 mm cep bulunması
Doğru cevap: C
Çözüm: Derin cep ≥6 mm ise BOP durumundan bağımsız olarak EFP'nin sonlanım hedefi karşılanmamıştır.
Tedavi sonrası CAL'nin hâlâ yüksek, PPD'nin ise azalmış olduğu hastada hangi yorum uygun olur?
- A) CAL yüksekse tedavi başarısızlığı kesindir
- B) CAL ile PPD her zaman matematiksel olarak aynıdır
- C) PPD azalmasıyla eski kemik kaybı mutlaka sıfırlanır
- D) Tedavi sonrası destekleyici bakım yapılamaz
- E) Geçmiş ataşman kaybı sürerken klinik inflamasyon ve cep derinliği azalabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: CAL geçmiş destek kaybını da yansıtır; PPD enflamasyon ve gingival konuma bağlı olarak iyileşebilir.
Bir hasta her kontrolde aynı klorheksidin reçetesini alıyor ancak ara yüz bakımı ve plak kontrolü hiç değerlendirilmiyor. Bu yaklaşımın başlıca hatası nedir?
- A) Her zaman subgingival enstrümantasyonun fazla uygulanması
- B) Periodontal sondlamanın evde yapılması
- C) Klorheksidinin tüm bakterileri kalıcı olarak ortadan kaldırması
- D) Tedavi sonrası periodontal nüksün imkânsız olması
- E) Temel mekanik plak kontrolü ve kişiselleştirilmiş bakımın ihmal edilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Yardımcı antiseptikler hasta eğitimi, günlük biyofilm uzaklaştırma ve klinik izlem yerine geçmez.
Diş etinde kanama artışıyla birlikte yeni PPD artışı ve yeni CAL kaybı görülen SPC hastasında en uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Mutlaka hastayı kalıcı olarak tedaviden çıkarmak
- B) Yalnız mine beyazlatma uygulamak
- C) Olası nüks veya progresyonu araştırıp yeniden periodontal tanı ve aktif tedavi planı oluşturmak
- D) Tüm yeni verileri ölçüm hatası saymak
- E) Önceki stabilite kararını hiç değiştirmemek
Doğru cevap: C
Çözüm: SPC'de yeni ataşman kaybı, artan PPD ve kanama hastalığın yeniden aktivitesi için değerlendirme gerektirir.
Akut periodontal apsede lokalize şişlik ve püy bulunan ancak sistemik yayılım bulgusu olmayan hastada temel yaklaşım hangisidir?
- A) Klinik değerlendirme ile drenaj ve lokal etken kontrolünü öncelemek
- B) Her vakada hiçbir muayene yapmadan SPC'ye dönmek
- C) Otomatik olarak bütün dişleri çekmek
- D) Sürekli gargara dışında tedavi olmaması
- E) Sadece antibiyotik verip lokal kaynağı hiçbir zaman değerlendirmemek
Doğru cevap: A
Çözüm: Lokal periodontal apsede drenaj ve etiyolojik kontrol temel girişimlerdir; sistemik antibiyotik duruma göre eklenir.
Aktif tedavi tamamlandıktan sonra PPD 3–4 mm, BOP (−) ve iyi plak kontrolü olan hastada eski evre III tanısının silinmesi niçin uygun değildir?
- A) Tarihsel destek kaybı artık hiçbir bilgi sağlamaz
- B) Klinik başarı mutlaka tüm alveol kemiğini yeniler
- C) Periodontitis evreleri yalnız işlem sırasında kullanılır
- D) Periodontitis öyküsü ve destek doku kaybı tedavi sonrasında da risk sınıflamasında önemini sürdürür
- E) SPC sadece gingivitis hastaları içindir
Doğru cevap: D
Çözüm: Tedavi stabilite sağlayabilir ancak önceden oluşmuş periodontitis öyküsü ve bakım gereksinimi devam eder.