EFP Evre I–III periodontitis tedavisinde ilk basamağın öncelikli hedefi nedir?
- A) Her hastaya implant planlamak
- B) Hastanın biyofilm kontrolünü ve risk faktörü yönetimini güçlendirmek
- C) Her dişe doğrudan flep cerrahisi yapmak
- D) Tüm dişleri splintlemek
- E) Rutin olarak sistemik antibiyotik başlamak
Doğru cevap: B
Çözüm: Birinci basamak hastanın sürdürülebilir oral hijyenini, davranış değişikliğini ve risk kontrolünü sağlar.
Periodontitis tedavisinde ikinci basamağın temel işlemi hangisidir?
- A) Ortognatik cerrahi
- B) Tüm dişlere kron kaplama
- C) Rutin diş çekimi
- D) Subgingival enstrümantasyon
- E) Gingival greftleme
Doğru cevap: D
Çözüm: İkinci basamakta periodontal ceplerin subgingival biyofilm ve kalkulusu uygun aletlerle azaltılır.
Diş eti altındaki mineralize birikimin mekanik olarak uzaklaştırılması hangi amaca hizmet eder?
- A) Subgingival biyofilm ve kalkulus yükünü azaltmaya
- B) Mine prizmalarını artırmaya
- C) Diş pulpasını tamamen kaldırmaya
- D) Diş germini yeniden oluşturmaya
- E) Salya bezinin kanalını genişletmeye
Doğru cevap: A
Çözüm: Subgingival birikimlerin azaltılması enflamasyonun ve cep derinliğinin gerilemesine yardımcı olur.
Dişler arasında anatomik olarak geniş boşlukları bulunan hastada hangi araç özellikle düşünülebilir?
- A) Uygun boyutlu ara yüz fırçası
- B) Endodontik eğe
- C) Ortodontik ayırıcı
- D) Metal spatül
- E) Her durumda yalnız diş ipi
Doğru cevap: A
Çözüm: Geniş açık ara yüzlerde uygun çaplı ara yüz fırçası hastanın plak temizliği için elverişlidir.
Periodontal tedavide taşkın restorasyon kenarının düzeltilmesinin temel nedeni nedir?
- A) Diş kökünü fizyolojik olarak uzatmak
- B) Biyofilm tutulumunu kolaylaştıran retantif alanı azaltmak
- C) Alveol kemiğini doğrudan kalınlaştırmak
- D) Pulpa kan akımını durdurmak
- E) Mine yapımını yeniden başlatmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Taşkın kenarlar plak retansiyonunu ve hastanın etkili temizliğini zorlaştırabilir.
Sigara içen periodontitis hastasında başlangıç tedavisine hangi yaklaşım eklenmelidir?
- A) Sigara bırakma danışmanlığı ve risk azaltma desteği
- B) Yalnız gargara vermek
- C) Kontrollere gerek olmadığını söylemek
- D) Tüm ağızda rutin antibiyotik yazmak
- E) Sigara tüketimini tedavi başarısından bağımsız saymak
Doğru cevap: A
Çözüm: Sigara periodontitis riskini ve tedavi yanıtını etkiler; bırakma desteği tedavinin birinci basamağındadır.
Diyabeti bulunan periodontitis hastasında risk yönetiminin uygun bileşeni hangisidir?
- A) İnsülin tedavisini diş hekimince doğrudan kesmek
- B) Tedaviyi her durumda reddetmek
- C) Glisemik durumu değerlendirmemek
- D) Yalnız radyografi ile glukoz düzeyini ölçmek
- E) Glisemik kontrol için ilgili hekimle iş birliği yapmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Diyabet kontrolü periodontal risk değerlendirmesinde önem taşır ve multidisipliner iş birliği gerektirir.
Subgingival enstrümantasyonda kullanılabilecek kabul edilebilir alet grubu hangisidir?
- A) Yalnız endodontik spreader
- B) Yalnız cerrahi bistüri
- C) Sadece hava-su spreyi
- D) El aletleri ile sonik veya ultrasonik cihazlar
- E) Sadece polisaj lastiği
Doğru cevap: D
Çözüm: Uygun el aletleri ve güçle çalışan scaler cihazları subgingival temizlikte tek başına veya birlikte kullanılabilir.
Gracey küretlerin universal küretlerden temel farkı nedir?
- A) Belirli diş ve kök yüzeylerine uyarlanmış tasarıma sahip olmaları
- B) Her modelin tüm yüzeylerde eşdeğer açıda çalışması
- C) Tümünün yalnız mine dokusuna uygulanması
- D) Yalnız diş protezi yapımında kullanılmaları
- E) Asla kök yüzeyine temas etmemeleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Gracey küretler belirli yüzeyler için alan-özgül tasarıma sahiptir; universal küretler daha geniş kullanım alanı sunar.
Periodontal bakımda hasta tarafından günlük plak kontrolünün rolü nedir?
- A) Yalnız cerrahi sırasında yapılır
- B) Periodontitis ilerlemesini tek başına kesin durdurur
- C) Profesyonel tedaviyi tamamlayan ve sürdürülmesi gereken bir uygulamadır
- D) Sadece diş taşı oluştuğunda başlar
- E) Profesyonel işlemlerden sonra gereksizdir
Doğru cevap: C
Çözüm: Günlük plak temizliği profesyonel bakımın yerini almaz ancak uzun dönem stabilite için temel koşuldur.
Subgingival enstrümantasyon sonrası klinik iyileşme neden yeniden ölçülür?
- A) Dişlerin yaşını tespit etmek için
- B) Her hastada otomatik diş çekimi kararı almak için
- C) Bütün hastaları aynı kontrol aralığına almak için
- D) Önceden kaydedilmiş tüm ataşman kaybını silmek için
- E) Rezidüel cepleri ve iltihabi bulguları saptamak için
Doğru cevap: E
Çözüm: Doku iyileşmesi sonrasında PPD ve BOP gibi veriler tedavi yanıtını ve sonraki basamağı belirler.
Periodontal kontrolde sondlamada kanama hangi kısaltmayla ifade edilir?
- A) BOP
- B) CAL
- C) RCT
- D) CEJ
- E) PDL
Doğru cevap: A
Çözüm: BOP, bleeding on probing ifadesidir; gingival enflamasyonu gösteren klinik bulgulardandır.
Periodontal kontrolde cep derinliği için yaygın kullanılan kısaltma hangisidir?
- A) DMFT
- B) PPD
- C) BOP
- D) INR
- E) HbA1c
Doğru cevap: B
Çözüm: PPD, probing pocket depth olup gingival kenardan sulkus ya da cebin sondlanan tabanına kadar ölçülür.
EFP kılavuzuna göre başarılı aktif tedaviden sonra temel sonraki basamak hangisidir?
- A) Her dişe flep cerrahisi yapmak
- B) Otomatik antibiyotik kürü başlatmak
- C) Tüm dişleri yeniden enstrümante etmek
- D) Destekleyici periodontal bakım programına alınmak
- E) Kontrolleri kalıcı olarak bırakmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Başarı sonlanımları sağlandığında stabiliteyi sürdürmek için destekleyici periodontal bakım uygulanır.
Destekleyici periodontal bakımın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Periodontitis öyküsünü tıbbi kayıtlardan silmek
- B) Rutin olarak tüm cepleri cerrahi açmak
- C) Periodontal stabiliteyi korumak ve nüksü erken saptamak
- D) Tüm hastalara ömür boyu antibiyotik vermek
- E) Dişlerde daima yeni mine oluşturmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Destekleyici bakım aktif tedavi sonrası hastalığın tekrarını ve riskleri izlemeye yöneliktir.
EFP S3 yaklaşımında destekleyici periodontal bakım ziyaretleri için genel aralık hangisidir?
- A) Her hasta için kesin 1 hafta
- B) Her hasta için kesin 1 gün
- C) Her hasta için kesin 15 yıl
- D) Bireysel risk ve duruma göre 3–12 ay
- E) Her hasta için kesin 24 ay
Doğru cevap: D
Çözüm: EFP, periodontal risk ve koşullara göre 3 aydan 12 aya kadar kişiselleştirilmiş SPC ziyaretleri önerir.
Periodontal tedavide sistemik antibiyotik kullanımına ilişkin doğru ilke hangisidir?
- A) Her gingivitis olgusuna zorunlu reçete edilir
- B) Rutin değil, seçilmiş olgularda yarar-zarar değerlendirmesiyle düşünülür
- C) Hastanın alerji öyküsüyle ilişkili değildir
- D) Subgingival temizlikten daha öncelikli tek tedavidir
- E) Tüm hastalarda diş taşı temizliğini gereksiz kılar
Doğru cevap: B
Çözüm: Sistemik antibiyotikler rutin yardımcı tedavi olarak önerilmez; yalnız seçilmiş hasta gruplarında ele alınır.
Klorheksidinin kontrolsüz ve uzun süreli kullanımında görülebilecek istenmeyen etki hangisidir?
- A) Her hastada periodontal rejenerasyon
- B) Periodontal ligamentin tümüyle kalkması
- C) Diş köklerinin doğal uzaması
- D) Dişlerde renklenme ve tat algısında değişiklik
- E) Kesin ve kalıcı mine yenilenmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Klorheksidin uzun kullanımla renklenme ve tat değişikliği yapabilir; yardımcı ve endikasyona bağlı kullanılmalıdır.
Periodontitis tedavisinde hangi işlem doğrudan kök yüzeyi birikimlerinin uzaklaştırılmasına yöneliktir?
- A) Ortodontik braket yapıştırma
- B) Mine asitlemesi
- C) Subgingival scaling ve enstrümantasyon
- D) İnzisal kenar şekillendirmesi
- E) Protez diş dizimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Periodontal ceplerde subgingival biyofilm ve kalkulus kontrolü enstrümantasyonun temel hedefidir.
Aktif periodontal tedavi sonrasında PPD azalmasının kesin kanıtı sayılamayacağı ileri biyolojik olay hangisidir?
- A) Periodontal sondla daha küçük derinlik ölçülmesi
- B) Takip muayenesinde PPD değerinin düşmesi
- C) Klinik cep ölçümünün tedavi öncesinden farklılaşması
- D) Cep derinliğinin başlangıca göre azalması
- E) Yeni periodontal bağ ve kemik rejenerasyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: PPD azalması ölçülebilir klinik iyileşmedir; ancak yeni sement, periodontal ligament ve alveol kemiği oluştuğunu histolojik olarak kanıtlamaz.