Periodonsiyumun temel bileşenleri hangi seçenekte birlikte verilmiştir?
- A) Dentin, mine, pulpa ve predentin
- B) Pulpa, mine, mine organı ve gingival sulkus
- C) Diş eti, periodontal ligament, sement ve alveol kemiği
- D) Dil, tükürük bezi, tonsil ve farinks
- E) Mine, pulpa, dentin ve tükürük
Doğru cevap: C
Çözüm: Periodonsiyum, dişi destekleyen ve çevreleyen diş eti, periodontal ligament, sement ve alveol kemiğini kapsar.
Periodontal ligamentin temel mekanik işlevi nedir?
- A) Pulpa kanlanmasını tamamen durdurmak
- B) Dişi alveol kemiğine bağlayarak kuvvetleri dağıtmak
- C) Tükürük salgısını başlatmak
- D) Dentin tübüllerini tıkamak
- E) Mine matriksini oluşturmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Periodontal ligament lifleri dişi alveole bağlar, çiğneme kuvvetlerinin iletimini ve sönümlenmesini sağlar.
Periodontal ligamentin ana fibröz yapısında hangi kollajen tipi baskındır?
- A) Tip IV kollajen
- B) Tip XVII kollajen
- C) Tip X kollajen
- D) Tip II kollajen
- E) Tip I kollajen
Doğru cevap: E
Çözüm: Periodontal ligamentin başlıca yapısal kollajeni tip I’dir; diğer kollajen tipleri de bulunabilir.
Sharpey lifleri hangi yapı ile ilişkilidir?
- A) Dentin kanallarının pulpa tarafındaki açıklıkları
- B) Periodontal ligament kollajen liflerinin sement ve alveol kemiğine gömülü uçları
- C) Mine prizmalarının yüzey uçları
- D) Tükürük kanallarındaki epitel katlantıları
- E) Pulpa odasının sinir pleksusu
Doğru cevap: B
Çözüm: Sharpey lifleri periodontal ligamentin demetlerinin sement ve alveol kemiği içine gömülü bölümleridir.
Kök yüzeyindeki sementi esas olarak hangi hücreler yapar?
- A) Eritrositler
- B) Sementoblastlar
- C) Ameloblastlar
- D) Nötrofiller
- E) Odontoklastlar
Doğru cevap: B
Çözüm: Sementoblastlar sement matriksini üretir; ameloblastlar mine oluşumuyla ilişkilidir.
Junctional epitelin dişe bağlanmasında hangi yapı önemlidir?
- A) Volkmann kanalları ve Havers sistemleri
- B) Odontoblast uzantıları ve predentin
- C) Hemidesmozomal bağlantılar ve internal bazal lamina
- D) Mine prizmaları ve Retzius çizgileri
- E) Dentin tübülleri ve Tomes uzantıları
Doğru cevap: C
Çözüm: Birleşim epiteli diş yüzeyine internal bazal lamina ve hemidesmozomlarla tutunur.
Alveol kemiğinin periodonsiyumdaki temel görevi hangisidir?
- A) Diş köklerinin bulunduğu soketleri oluşturarak destek sağlamak
- B) Pulpanın tamamını keratinize etmek
- C) Diş minesini salgılamak
- D) Dil papillalarını meydana getirmek
- E) Tat duyusunu iletmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Alveol kemiği diş soketlerini oluşturur ve periodontal ligamente tutunma yüzeyi sağlar.
Dental biyofilm için en doğru tanım hangisidir?
- A) Sadece diş eti hücrelerinden oluşan doku
- B) Yüzeye tutunmuş, matriks içinde organize mikrobiyal topluluk
- C) Mine üzerindeki yalnız mineral tabakası
- D) Tükürüğün tamamen steril protein fraksiyonu
- E) Yalnız serbest yüzen tek tip bakteriler
Doğru cevap: B
Çözüm: Biyofilm, yüzeye tutunan mikroorganizmaların ekstrasellüler matriks içindeki organize topluluğudur.
Dental plak birikiminin en doğrudan ilişkili olduğu gingival hastalık hangisidir?
- A) Travmatik oklüzyonla oluşan mine çatlağı
- B) Biyofilm kaynaklı gingivitis
- C) Amelogenezis imperfekta
- D) Dentin hipersensitivitesinin tüm olguları
- E) Akut pulpa ekspozu
Doğru cevap: B
Çözüm: Diş yüzeyi biyofilm birikimi gingival inflamasyonun başlıca tetikleyicisidir.
Diş taşı periodontal hastalık açısından öncelikle neden önemlidir?
- A) Mineyi sürekli yeniden üretmesi nedeniyle
- B) Alveol kemiğini doğrudan sentezlemesi nedeniyle
- C) Plak tutulumunu artıran retantif yüzey oluşturması nedeniyle
- D) Pulpa odasını tamamen kapatması nedeniyle
- E) Dişe immünite kazandırması nedeniyle
Doğru cevap: C
Çözüm: Diş taşı pürüzlü bir yüzey sağlayarak biyofilmin tutulmasını ve uzaklaştırılmasının güçleşmesini kolaylaştırır.
Biyofilm kaynaklı gingivitis ile periodontitis arasındaki temel ayrım nedir?
- A) Gingivitiste kanama hiçbir zaman olmaması
- B) Gingivitiste mutlaka diş kaybı görülmesi
- C) Gingivitiste periodontitise bağlı klinik ataşman kaybı bulunmaması
- D) Periodontitiste hiçbir mikrobiyal etken bulunmaması
- E) Periodontitiste yalnız mine dokusunun etkilenmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Gingivitis gingiva ile sınırlı inflamasyondur; periodontitis destek dokusunda ataşman kaybı oluşturur.
Sondlamada kanama (BOP) en doğrudan hangi durumu gösterir?
- A) Diş minesinin mineral içeriğini
- B) Kesinlikle pulpa nekrozunu
- C) Dişin implant olduğunu
- D) Mutlaka ileri düzey alveolar kemik kaybını
- E) Sondlanan bölgede gingival inflamasyon bulgusunu
Doğru cevap: E
Çözüm: BOP gingival inflamasyonun klinik göstergesidir; tek başına periodontitis şiddetini belirlemez.
Sondlama cep derinliği (PPD) hangi iki nokta arasında ölçülür?
- A) Kök apeksi ile mandibular kanal arasında
- B) Gingival kenar ile sondlanabilir sulkus/cep tabanı arasında
- C) Mine-sement sınırı ile kök apeksi arasında
- D) Dişin kesici kenarı ile alveol kreti arasında
- E) Dentin-mine birleşimi ile pulpa boynuzu arasında
Doğru cevap: B
Çözüm: PPD, diş eti kenarından sondun ulaştığı cep tabanına kadar olan mesafedir.
Klinik ataşman düzeyinin (CAL) referans noktası hangisidir?
- A) Oklüzal temas noktası
- B) Serbest gingival kenarın her zaman son konumu
- C) Tükürük kanalı ağzı
- D) Dişin incizal kenarı
- E) Mine-sement sınırı (CEJ)
Doğru cevap: E
Çözüm: CAL ölçümünde sabit bir referans olarak mine-sement sınırı esas alınır.
Gingival çekilme klinik olarak en yaygın nasıl tarif edilir?
- A) Sulkun hiç sondlanmaması
- B) Sadece mine kalınlaşması
- C) Gingival kenarın her zaman koronalde olması
- D) Dişte pulpa taşı bulunması
- E) Gingival kenarın mine-sement sınırının apikalinde olması
Doğru cevap: E
Çözüm: Resesyonda gingival kenar CEJ’nin apikalindedir; kök yüzeyi açığa çıkabilir.
2017 Dünya Çalıştayı sınıflamasına göre klinik periodontal sağlık için BOP genel olarak hangi düzeydedir?
- A) Sondlanan bölgelerin tam %50’sinde
- B) Sondlanan bölgelerin yalnız %100’ünde
- C) Sondlanan bölgelerin %80’inden fazlasında
- D) Sondlanan bölgelerin %10’undan azında
- E) Sondlanan bölgelerin en az %70’inde
Doğru cevap: D
Çözüm: Sağlık olgusunda BOP genellikle %10’un altındadır; sondlama derinliği ve hastalık öyküsü de değerlendirilir.
Tam periodontal muayenede bir diş çevresinde tipik olarak kaç noktadan sondlama yapılır?
- A) Yalnız bir noktadan
- B) Altı noktadan
- C) Yalnız iki noktadan
- D) Dokuz noktadan
- E) On iki noktadan
Doğru cevap: B
Çözüm: Standart kapsamlı periodontal değerlendirmede her dişte altı bölgeden PPD ve BOP kaydedilir.
Periodontitis sınıflamasındaki evre (stage) öncelikle neyi ifade eder?
- A) Sadece son fırçalama zamanını
- B) Yalnız tükürük miktarını
- C) Hastalığın şiddetini ve tedavi karmaşıklığını
- D) Her zaman bakteri türlerinin sayısını
- E) Sadece hastanın cinsiyetini
Doğru cevap: C
Çözüm: Evreleme mevcut hasarın şiddeti ile olgunun yönetim karmaşıklığını birleştirir.
Periodontitis sınıflamasındaki derece (grade) başlıca neyi ifade eder?
- A) İlerleme hızı ve ilerleme riskine ilişkin değerlendirmeyi
- B) Sadece dişin uzunluğunu
- C) Tükürüğün pH değerinin tek ölçümünü
- D) Yalnız diş macunu çeşidini
- E) Diş köklerinin tam sayısını
Doğru cevap: A
Çözüm: Derecelendirme ilerleme hızına dair kanıtları ve sigara, diyabet gibi değiştiricileri kullanır.
Bakteriyel biyofilme karşı inflamatuvar yanıtın kontrolsüz sürmesi en çok hangi doku sonucuyla ilişkilidir?
- A) Yeni mine organı oluşumu
- B) Tüm dişlerde pulpanın doğal kaybolması
- C) Periodontal bağ dokusu ve alveol kemiğinde yıkım
- D) Mine prizmalarının fizyolojik çoğalması
- E) Kök yüzeyinde otomatik normal periodontal rejenerasyon
Doğru cevap: C
Çözüm: Duyarlı konakta uzun süren disbiyoz-enflamasyon etkileşimi periodontal ataşman ve kemik kaybına yol açabilir.