Bakteriyel biyofilm kökenli olmayan asit etkisiyle diş yüzeyinde gelişen sert doku kaybı hangi kavramla ilişkilidir?
- A) Pulpa taşı
- B) Dişlerin füzyonu
- C) Mine hipoplazisinin genetik formu
- D) Eroziv diş aşınması
- E) Pit ve fissür çürüğü
Doğru cevap: D
Çözüm: Eroziv aşınmada bakteriyel olmayan asit maruziyeti ve mekanik etki rol oynar; bu süreç çürükten ayrılır.
Dişlerin karşılıklı temas yüzeylerinde gelişen aşınma fasetleri için en uygun terim hangisidir?
- A) Kök rezorpsiyonu
- B) Florozis
- C) Dentinogenezis imperfekta
- D) Abrazyon
- E) Atrizyon
Doğru cevap: E
Çözüm: Atrizyon, dişlerin birbirine temasıyla oluşan aşınmadır; karşılıklı uyumlu fasetler önemli ipucudur.
Aşırı sert fırçalama gibi diş dışı mekanik etkilerle ilişkili doku kaybı nasıl adlandırılır?
- A) Atrizyon
- B) İnternal rezorpsiyon
- C) Dentisyon
- D) Abrazyon
- E) Hiperementoz
Doğru cevap: D
Çözüm: Abrazyon diş dışı mekanik kuvvetlerin diş yüzeyini aşındırmasıdır; travmatik fırçalama buna katkıda bulunabilir.
Servikal lezyonlarda oklüzal yüklerin bükülme stresiyle katkıda bulunduğunu öne süren kavram hangisidir?
- A) Dentin tübül sklerozu
- B) Kavite kondansasyonu
- C) Abfraksiyon hipotezi
- D) İnternal ağartma
- E) Mine demineralizasyonu
Doğru cevap: C
Çözüm: Abfraksiyon, servikal kayıpta oklüzal stres rolünü öne süren bir hipotezdir; tek etken veya kesin morfolojik tanı değildir.
Klasik BEWE indeksinde belirgin eroziv aşınma bulunmayan yüzey hangi puanı alır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Klasik BEWE sisteminde 0 puanı eroziv aşınma yokluğunu belirtir; yüksek puanlar artan yüzey kaybını ifade eder.
Dentin hipersensitivitesini açıklayan temel mekanizma hangisidir?
- A) Açık dentin tübüllerinde sıvı hareketi
- B) Mine prizmalarının kendiliğinden sinir üretmesi
- C) Tükürükte hemoglobin yükselmesi
- D) Diş taşı içinde odontoblast çoğalması
- E) Sementte yeni pulpa oluşması
Doğru cevap: A
Çözüm: Hidrodinamik teoriye göre açık tübüllerdeki sıvı hareketi pulpal sinir yanıtını uyarabilir.
Kahve ve tütün kaynaklı yüzey lekeleri en çok hangi renklenme sınıfına girer?
- A) Mine hipoplazisi
- B) Travmaya bağlı pulpa nekrozu
- C) Dışsal renklenme
- D) Dentin displazisi
- E) Genetik içsel renklenme
Doğru cevap: C
Çözüm: Yüzeye tutunan çay-kahve-tütün pigmentleri çoğunlukla dışsal renklenmedir ve yüzey temizliğiyle azalabilir.
Klasik BEWE değerlendirmesinde yüzeyde belirgin defekt var ve kayıp, incelenen yüzeyin yaklaşık üçte birini kapsıyor. Uygun skor hangisidir?
Doğru cevap: D
Çözüm: Klasik BEWE 2, belirgin defekt ile yüzey alanının %50’sinden azındaki sert doku kaybını belirtir.
Sık asitli içecek tüketen hastada eroziv aşınma riski saptandı. Restorasyon gerekmeyen erken tabloda en uygun ilk yaklaşım nedir?
- A) Asit maruziyetini azaltma ve koruyucu izlem
- B) Her kontrolü yalnız beyazlatmayla sürdürme
- C) Erozyonu aktif çürük sayıp bütün yüzeyleri kazıma
- D) Tüm dişlere profilaktik tam kron
- E) Tüm dişleri kanal tedavisine alma
Doğru cevap: A
Çözüm: Etiyolojik etkenlerin kontrolü ve koruyucu yaklaşım, ilerleyen eroziv aşınmada gereksiz doku kaybını önlemeyi amaçlar.
Reflü öyküsü olan bireyin palatinal anterior dişlerinde geniş yüzey kaybı saptanıyor. Hangi etiyolojik etken özellikle sorgulanmalıdır?
- A) Gastrik asit maruziyeti
- B) Kanal patının renk değişimi
- C) Yalnız pit-fissür bakterileri
- D) Diş sürmesini başlatan hormonlar
- E) Diş apsesinin koronal drenajı
Doğru cevap: A
Çözüm: Reflü ve kusma gibi gastrik asit kaynakları, özellikle palatinal yüzeyde eroziv diş aşınmasına katkıda bulunabilir.
Oklüzal yüzeyde çanak biçiminde mine-dentin çukurlaşması (cupping) bulunan hastada hangi süreç düşünülmelidir?
- A) Mine incisi oluşumu
- B) Kök kanalı perforasyonu
- C) Eroziv diş aşınması
- D) Sadece diş taşı birikimi
- E) Kesin akut apikal periodontitis
Doğru cevap: C
Çözüm: Cupping eroziv aşınmayla ilişkili olabilir; diş temasları ve diğer mekanik etkenler de klinik olarak değerlendirilir.
Servikal yüzeyde çentik bulunan hastada yalnız defektin kama biçimi temel alınarak hangi yargıya varmak hatalıdır?
- A) Eşlik eden abrazyonun araştırılabilmesi
- B) Fırçalama alışkanlığının sorgulanması
- C) Gingival çekilmenin değerlendirilmesi
- D) Etiyolojinin kesinlikle yalnız abfraksiyon olması
- E) Asit maruziyetinin incelenmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Nonkaryöz servikal lezyonlar çok etkenli olabilir; defekt biçimi tek başına abfraksiyonun kanıtı değildir.
Hava uygulamasıyla kısa, keskin ağrı hisseden; görünür çürük veya çatlak bulgusu olmayan hastada hipersensitiviteyi açıklayan yapı hangisidir?
- A) Minenin kendi sinir lifi
- B) Diş pulpasında mine prizmaları
- C) Açığa çıkmış dentin tübülleri
- D) Kalsifiye alveoler kemik iliği
- E) İntrakoronal cıva fazı
Doğru cevap: C
Çözüm: Dentin hipersensitivitesinde açık tübüllerdeki sıvı hareketi ağrıya yol açabilir; yine de diğer nedenler dışlanmalıdır.
Dentin hipersensitivitesinde potasyum nitrat içeren ürünlerin başlıca hedeflediği etki hangisidir?
- A) Sinir uyarılabilirliğinin azaltılmasına katkı
- B) Minenin yeni odontoblast üretmesi
- C) Pulpanın otomatik devitalize edilmesi
- D) Dentin tübüllerinin tamamen cerrahi çıkarılması
- E) Beyazlatıcı peroksit üretiminin artırılması
Doğru cevap: A
Çözüm: Potasyum içerikli ürünler sinir yanıtını azaltmayı hedefleyebilir; tübül tıkayıcı ajanlardan mekanizma olarak ayrılır.
Reflü tedavisi gören hastanın üst ön diş palatinal yüzeylerinde yaygın eroziv kayıp ve birkaç insizal dişte karşılıklı aşınma fasetleri var. En doğru etiyolojik yorum hangisidir?
- A) Asit maruziyeti ile diş-diş temasına bağlı aşınmanın birlikte rol oynayabilmesi
- B) Aşınma fasetlerinin reflüyü dışlaması
- C) Palatinal kaybın kesinlikle yalnız diş fırçasıyla oluşması
- D) Bütün palatinal kayıpların aktif çürük olması
- E) Erozyon ve atrizyonun aynı ağızda asla birlikte görülmemesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Diş yüzey kaybı çok etkenli olabilir; intrinsik asit erozyona, karşılıklı temaslar atrizyona katkı yapabilir.
BEWE sınıflamasında bir diş yüzeyinde belirgin doku kaybı yaklaşık %60 alanı kapsıyor, ancak dentin ekspozisyonu klinik olarak kesin seçilemiyor. Klasik sistemde en uygun skor hangisidir?
- A) 1; yalnız yüzey dokusu kaybı vardır
- B) 0; dentin görülmedikçe aşınma yoktur
- C) 2; dentin görülmediği için 3 verilemez
- D) 3; kaybın yüzey alanı %50 veya üzerindedir
- E) 4; klasik BEWE beş puanlıdır
Doğru cevap: D
Çözüm: Klasik BEWE 3, etkilenen yüzeyin en az yarısında sert doku kaybını gösterir; dentin ekspozisyonu şart değildir.
V şeklinde servikal defekti ve hafif gingival çekilmesi olan hastada aşırı sert fırçalama, sık asitli içecek ve bruksizm öyküsü bulunuyor. Hangi yorum en uygun olur?
- A) Dişin şekli ayırıcı tanıya ihtiyaç bırakmaz
- B) V şekli tek başına kesin abfraksiyon tanısı koydurur
- C) Yalnız bruksizm etkendir, asit ve fırçalama sorgulanmaz
- D) Servikal defektler yalnız bakteriyel çürüklerden oluşur
- E) Çok faktörlü servikal lezyon düşünülerek maruziyet ve travma birlikte değerlendirilmelidir
Doğru cevap: E
Çözüm: Servikal lezyonun görünümü etiyolojiyi tek başına kanıtlamaz; mekanik, kimyasal ve oklüzal etkenler birlikte incelenir.
Soğuk uyarana uzun süre devam eden ağrı ve gece spontan ağrısı olan derin restorasyonlu dişte neden yalnız dentin hipersensitivitesi tanısı konmamalıdır?
- A) Tüm soğuk ağrıları vital beyazlatma yan etkisidir
- B) Açık tübüller tek başına periapikal radyolüsensi oluşturur
- C) Semptomlar pulpal hastalık düşündürebilir ve ayırıcı tanı gerektirir
- D) Dentin hassasiyetinde spontan gece ağrısı her zaman normaldir
- E) Dentin hassasiyetinde pulpal testler daima negatiftir
Doğru cevap: C
Çözüm: Dentin hipersensitivitesi kısa, keskin ve uyaranla sınırlı ağrıdır; spontan veya kalıcı ağrı pulpal patoloji değerlendirmesini gerektirir.
Sık asitli spor içeceği kullanan, başlangıç düzeyinde oklüzal cupping bulunan sporcuya hangi öneri en uygundur?
- A) Hastanın tüm florür ürünlerini bırakması
- B) Asit tüketim sıklığını azaltma, maruziyet şekli ve ağız hijyenini birlikte düzenleme
- C) Yalnız bütün dişlere kron yaparak etiyolojiyi yok sayma
- D) Her asitli içecek sonrası hemen agresif fırçalama
- E) Asidi artırıp sert fırçalamayla yüzeyi düzleştirme
Doğru cevap: B
Çözüm: Eroziv aşınmada ilk basamak asit maruziyetini ve ek mekanik aşınmayı azaltmaya yönelik önleme ve izlemdir.
Koyu tetrasiklin ilişkili içsel renklenmesi olan hastada standart beyazlatmaya yanıtın sınırlı olabileceği düşünülüyor. En uygun bilgilendirme hangisidir?
- A) Peroksitin yalnız kompozit dolguları beyazlatacağı
- B) Her içsel lekenin tek seansta kalıcı olarak bütünüyle açılacağı
- C) Koyu renklenmenin mutlaka pulpa nekrozundan kaynaklandığı
- D) Beyazlatmada renklenme tipi değerlendirmesinin gereksiz olduğu
- E) Yanıtın renklenme tipine ve derinliğine göre değişebileceği, uzun plan veya alternatif estetik tedavi gerekebileceği
Doğru cevap: E
Çözüm: Tetrasiklin kaynaklı içsel lekelerde tedaviye yanıt değişkendir; süre ve olası estetik alternatifler kişiye göre değerlendirilir.