Reflü tedavisi gören hastanın üst ön diş palatinal yüzeylerinde yaygın eroziv kayıp ve birkaç insizal dişte karşılıklı aşınma fasetleri var. En doğru etiyolojik yorum hangisidir?
- A) Asit maruziyeti ile diş-diş temasına bağlı aşınmanın birlikte rol oynayabilmesi
- B) Aşınma fasetlerinin reflüyü dışlaması
- C) Palatinal kaybın kesinlikle yalnız diş fırçasıyla oluşması
- D) Bütün palatinal kayıpların aktif çürük olması
- E) Erozyon ve atrizyonun aynı ağızda asla birlikte görülmemesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Diş yüzey kaybı çok etkenli olabilir; intrinsik asit erozyona, karşılıklı temaslar atrizyona katkı yapabilir.
BEWE sınıflamasında bir diş yüzeyinde belirgin doku kaybı yaklaşık %60 alanı kapsıyor, ancak dentin ekspozisyonu klinik olarak kesin seçilemiyor. Klasik sistemde en uygun skor hangisidir?
- A) 1; yalnız yüzey dokusu kaybı vardır
- B) 0; dentin görülmedikçe aşınma yoktur
- C) 2; dentin görülmediği için 3 verilemez
- D) 3; kaybın yüzey alanı %50 veya üzerindedir
- E) 4; klasik BEWE beş puanlıdır
Doğru cevap: D
Çözüm: Klasik BEWE 3, etkilenen yüzeyin en az yarısında sert doku kaybını gösterir; dentin ekspozisyonu şart değildir.
V şeklinde servikal defekti ve hafif gingival çekilmesi olan hastada aşırı sert fırçalama, sık asitli içecek ve bruksizm öyküsü bulunuyor. Hangi yorum en uygun olur?
- A) Dişin şekli ayırıcı tanıya ihtiyaç bırakmaz
- B) V şekli tek başına kesin abfraksiyon tanısı koydurur
- C) Yalnız bruksizm etkendir, asit ve fırçalama sorgulanmaz
- D) Servikal defektler yalnız bakteriyel çürüklerden oluşur
- E) Çok faktörlü servikal lezyon düşünülerek maruziyet ve travma birlikte değerlendirilmelidir
Doğru cevap: E
Çözüm: Servikal lezyonun görünümü etiyolojiyi tek başına kanıtlamaz; mekanik, kimyasal ve oklüzal etkenler birlikte incelenir.
Soğuk uyarana uzun süre devam eden ağrı ve gece spontan ağrısı olan derin restorasyonlu dişte neden yalnız dentin hipersensitivitesi tanısı konmamalıdır?
- A) Tüm soğuk ağrıları vital beyazlatma yan etkisidir
- B) Açık tübüller tek başına periapikal radyolüsensi oluşturur
- C) Semptomlar pulpal hastalık düşündürebilir ve ayırıcı tanı gerektirir
- D) Dentin hassasiyetinde spontan gece ağrısı her zaman normaldir
- E) Dentin hassasiyetinde pulpal testler daima negatiftir
Doğru cevap: C
Çözüm: Dentin hipersensitivitesi kısa, keskin ve uyaranla sınırlı ağrıdır; spontan veya kalıcı ağrı pulpal patoloji değerlendirmesini gerektirir.
Sık asitli spor içeceği kullanan, başlangıç düzeyinde oklüzal cupping bulunan sporcuya hangi öneri en uygundur?
- A) Hastanın tüm florür ürünlerini bırakması
- B) Asit tüketim sıklığını azaltma, maruziyet şekli ve ağız hijyenini birlikte düzenleme
- C) Yalnız bütün dişlere kron yaparak etiyolojiyi yok sayma
- D) Her asitli içecek sonrası hemen agresif fırçalama
- E) Asidi artırıp sert fırçalamayla yüzeyi düzleştirme
Doğru cevap: B
Çözüm: Eroziv aşınmada ilk basamak asit maruziyetini ve ek mekanik aşınmayı azaltmaya yönelik önleme ve izlemdir.
Koyu tetrasiklin ilişkili içsel renklenmesi olan hastada standart beyazlatmaya yanıtın sınırlı olabileceği düşünülüyor. En uygun bilgilendirme hangisidir?
- A) Peroksitin yalnız kompozit dolguları beyazlatacağı
- B) Her içsel lekenin tek seansta kalıcı olarak bütünüyle açılacağı
- C) Koyu renklenmenin mutlaka pulpa nekrozundan kaynaklandığı
- D) Beyazlatmada renklenme tipi değerlendirmesinin gereksiz olduğu
- E) Yanıtın renklenme tipine ve derinliğine göre değişebileceği, uzun plan veya alternatif estetik tedavi gerekebileceği
Doğru cevap: E
Çözüm: Tetrasiklin kaynaklı içsel lekelerde tedaviye yanıt değişkendir; süre ve olası estetik alternatifler kişiye göre değerlendirilir.
Travma sonrası kanal tedavisi yapılmış kesici dişte internal beyazlatma planlanıyor. Eksternal servikal rezorpsiyon riskiyle ilişkili önleyici basamak hangisidir?
- A) Uygun servikal bariyer ve endodontik sızdırmazlığın sağlanması
- B) Kök kanal dolgusunun tamamen çıkarılıp bariyer kullanılmaması
- C) Yüksek ısıyla ajanın kontrolsüz etkinleştirilmesi
- D) Pulpa odasındaki tüm restoratif koruyucuların kaldırılması
- E) Peroksitin periodontal dokulara sızmasına izin verilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: İç beyazlatma ajanının servikal/periodontal dokulara geçişini sınırlamak, rezorpsiyon gibi komplikasyonları önlemede önemlidir.
Beyazlatma sonrası doğal dişler A1’e yaklaşırken eski anterior kompozitler A3 düzeyinde kalıyor. Restoratif planlamada hangi karar doğrudur?
- A) Tüm komşu dişlerin gereksiz kanal tedavisi
- B) Yalnız dişlerin ışıkla sertleştirilmesinin artırılması
- C) Kompozitlerin mutlaka aynı oranda beyazladığının kabulü
- D) Son renk stabilizasyonu sonrası kompozitlerin renk uyumu yönünden değerlendirilmesi
- E) Kompozitlerin üzerine rastgele daha konsantre peroksit sürülmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Mevcut restorasyonlar doğal diş gibi renk açmaz; renk farkı varsa estetik yenileme/onarım stabil renk sonrası planlanabilir.
On sekiz aylık posterior kompozit restorasyonda küçük marjinal kırık var; çürük bulgusu, geniş çatlak ve pulpal semptom yok. En doku koruyucu yönetim hangisidir?
- A) Yüzey hazırlığı sonrası uygun lokal onarımın değerlendirilmesi
- B) Semptom yokken otomatik tam kron preparasyonu
- C) Dişi çekerek implant planlanması
- D) Tüm restorasyon ve sağlam dentinin rutin uzaklaştırılması
- E) Sadece profilaktik kanal tedavisi yapılması
Doğru cevap: A
Çözüm: Kusur sınırlı ve onarılabilir olduğunda materyal bazlı yüzey işlemiyle lokal tamir, tam değiştirmeden daha koruyucu olabilir.
Asemptomatik dişte eski kompozit kenarında dar kahverengi çizgi görülüyor; kaviteleşme ve yumuşak dentin bulgusu saptanmıyor. Hangi yaklaşım daha doğrudur?
- A) Restorasyonu değerlendirmeden bütün pulpaya giriş yapmak
- B) Kenar renklenmesini kesin aktif dentin çürüğü kabul etmek
- C) Radyografi olmadan dişi çekmek
- D) Her lekelenmede tüm diş dokusunu kaldırmak
- E) Renklenmenin tek başına sekonder çürük olmadığını bilip lezyon aktivitesini değerlendirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Marjinal renklenme tek başına çürük göstergesi değildir; klinik değerlendirme ve risk durumuna göre izlem veya konservatif işlem seçilir.
Sınıf II kompozit restorasyon sonrası proksimal gıda sıkışması ve lokal papil inflamasyonu gelişiyor. Öncelikle hangi kusur grubu değerlendirilmelidir?
- A) Yalnız dişin hue değerindeki değişim
- B) Pulpa taşı sayısındaki artış
- C) Diş sürme çizelgesindeki sapma
- D) Açık kontakt, taşkın marjin ve yetersiz kontur
- E) Komşu dişte florozis gelişmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Proksimal kontakt eksikliği ve taşkın/bozuk kontur gıda retansiyonu ve lokal periodontal inflamasyona katkı yapabilir.
Yeni restorasyondan sonra yalnız çiğnemede hassasiyet tarif eden ve restorasyonda erken oklüzal temas saptanan olguda ilk değerlendirme hangisi olmalıdır?
- A) Restorasyonun otomatik olarak tam değiştirilmesi
- B) Yalnız florür konsantrasyonunun artırılması
- C) Oklüzal temasların kontrolü ve diğer ağrı nedenlerinin ayırıcı değerlendirilmesi
- D) Kompozit renginin açılması
- E) Hastaya hiçbir muayene yapmadan kanal tedavisi
Doğru cevap: C
Çözüm: Yüksek oklüzal temas çiğneme ağrısıyla ilişkili olabilir; restorasyon, çatlak ve pulpal durum da değerlendirilir.
Cam seramik ve zirkonya restorasyonlarda intraoral lokal onarım planlayan hekim hangi prensibi izlemelidir?
- A) Her iki materyale yalnız HF ve silan uygulamanın eşdeğer olması
- B) Cam seramiğe hiçbir yüzey koşullandırma uygulanmaması
- C) Zirkonyayı yalnız suyla ıslatmanın yüksek bağlanmayı garanti etmesi
- D) Materyalin silika içeriğine ve üretici yönergesine göre farklı yüzey işlemleri seçmek
- E) Her iki materyalde bağlanmanın yalnız diş yaşıyla belirlenmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Silika esaslı cam seramikler ile zirkonya farklı kimyasal yapılar taşır; bağlanma protokolü materyale özgü planlanır.
Zirkonya onarımında yalnız cam seramikler için kullanılan HF-asitleme ve silan yaklaşımının tek başına yeterli olmamasının temel nedeni nedir?
- A) Zirkonyanın ışıkla sertleşen kompozit matriksi olması
- B) Zirkonyanın hiç yüzey pürüzlülüğü taşımaması
- C) Zirkonyanın yalnız kalsiyum fosfattan oluşması
- D) Zirkonyanın her durumda florür salan GIC olması
- E) Zirkonyanın silika esaslı cam fazına sahip olmaması
Doğru cevap: E
Çözüm: Polikristalin zirkonya, cam seramikteki silika fazından farklıdır; yüzey hazırlığı ve MDP gibi fosfat monomerler önemlidir.
Lityum disilikat cam seramik restorasyonun rezinle yapıştırılması için yüzey hazırlığı planlanıyor. Hangi ilke doğrudur?
- A) Üreticiye uygun profesyonel asitleme ve silan uygulamasını değerlendirmek
- B) Zirkonyanın tüm protokollerini aynen kullanmak
- C) Yalnız peroksit jeliyle kimyasal bağ oluşturmak
- D) Yüzeyin silikonla kaplanmasını tek adım saymak
- E) HF asidi her klinik ortamda korumasızca uygulamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Cam seramiklerin silika fazı silanla kimyasal bağa izin verebilir; HF güvenliği ve ürün protokolü zorunludur.
Düşük bakırlı amalgamda marjinal bozulmayı artırabilecek creep ve korozyona yatkın fazın azaltılması hedeflenirse hangi materyal seçeneği avantaj sağlayabilir?
- A) Beyazlatma ajanı katılmış amalgam
- B) Kondansasyon yapılmayan boş kavite
- C) Yüksek bakırlı amalgam
- D) Yalnız dentin tübülü bloklayıcı jel
- E) Gama-2 oranı daha yüksek amalgam
Doğru cevap: C
Çözüm: Yüksek bakırlı amalgamda zayıf Sn-Hg gama-2 fazı azalır ve bu, korozyon/marjinal performansla ilişkili olabilir.
Nem kontrolünün zor olduğu servikal lezyonda hangi yorum materyal seçimi için daha uygundur?
- A) GIC’nin ilk sertleşmede sınırsız su toleransı olduğunu kabul etmek
- B) Kavite durumu, izolasyon ve materyalin neme duyarlılığını birlikte değerlendirmek
- C) Bütün kompozitlerin kontaminasyondan etkilenmediğini varsaymak
- D) Bütün materyalleri aynı bağlanma protokolüyle kullanmak
- E) Her servikal lezyonda zorunlu geniş amalgam preparasyonu yapmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Adeziv kompozit izolasyon gerektirir; GIC de erken su dengesine duyarlıdır. Seçim lokal koşullara ve endikasyona bağlıdır.
Klinik aşınma taramasında bir sextantta BEWE puanları 0, 1, 2, 1 ve 3 olarak kaydedilmiş. Klasik BEWE sextant skoru kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Klasik BEWE sextant skorunda o sextantta gözlenen en yüksek bireysel yüzey puanı kaydedilir; burada 3’tür.
Aynı hastada erken eroziv aşınma ve dentin hassasiyeti var. Restorasyon gereksinimi net değilse hangi karar zinciri en uygundur?
- A) Tüm dişlerin mine yüzeyini kaldırmak
- B) Etiyolojiyi azaltma, hassasiyetin ayırıcı tanısı, konservatif korunma ve gerekirse restorasyon
- C) Ağrının kesin pulpa nekrozu olduğunu kabul etmek
- D) Yalnız rengi açıp mevcut asit maruziyetini sürdürmek
- E) Etiyolojiyi sorgulamadan tüm dişleri kuronlamak
Doğru cevap: B
Çözüm: Eroziv aşınma yönetimi etken kontrolüyle başlar; hassasiyet başka hastalıklardan ayrılır ve restorasyon endikasyona göre seçilir.
Yaygın reflüye bağlı aşınması olan kişide restorasyonlar iyi durumda iken progresyon sürüyorsa uzun dönem restorasyon başarısını en çok hangi eksiklik tehdit eder?
- A) Sadece polisaj pastasının markası
- B) Renk skalasında hue değerinin değiştirilmesi
- C) Asit maruziyetinin ve altta yatan hastalığın kontrol edilmemesi
- D) Aynı lokal onarımın hiç yapılmamış olması
- E) Kompozitlerin her seansta aynı renk seçilmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Etiyolojik asit kaynağı sürüyorsa yeni restorasyon çevresinde diş dokusu aşınması devam ederek tedavinin dayanıklılığını azaltabilir.