Diş çürüğünün güncel çok faktörlü açıklamasında temel etkenler hangi seçenekte birlikte verilmiştir?
- A) Sadece sistemik bakteriyemi
- B) Sadece diş taşının mineral yapısı
- C) Yalnız diş renginin kalıtsal tonu
- D) Biyofilm, fermente karbonhidrat, diş yüzeyi ve zamana yayılan mineral dengesi
- E) Yalnız genetik mutasyon ve travma
Doğru cevap: D
Çözüm: Çürük, biyofilm metabolizması ve tekrarlayan şeker maruziyetiyle oluşan net mineral kaybı sürecidir.
Çürük oluşumunda demineralizasyon terimi hangi olayı ifade eder?
- A) Mine yüzeyine yeni mineral eklenmesi
- B) Diş sert dokusundan mineral kaybı
- C) Pulpaya yeni kan damarı oluşması
- D) Dişin kök uzunluğunun artması
- E) Bakterilerin tamamen yok edilmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Demineralizasyon diş sert dokusunun mineral çözünmesidir; remineralizasyon bunun ters yönde dengesidir.
Remineralizasyonun temel anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Diş dokusuna mineral geri kazanımının gerçekleşmesi
- B) Mine yüzeyine metal kron yerleştirilmesi
- C) Biyofilmin bütün türlerinin yok olması
- D) Diş dokusunun cerrahi olarak uzaklaştırılması
- E) Kök kanalının aletle genişletilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Kalsiyum ve fosfat gibi iyonların mine veya dentin mineraline katılması remineralizasyona katkı sunar.
Stephan eğrisi klinikte en çok hangi değişkenin zaman içindeki seyrini gösterir?
- A) Diş sürme sırasındaki kron uzunluğu
- B) Sefalometrik SNA açısı
- C) Pulpada elektriksel yanıtın dalga boyu
- D) Şeker maruziyeti sonrası dental plak pH değişimi
- E) İmplantta vida torku kaybı
Doğru cevap: D
Çözüm: Şekerle pH hızla düşer ve tükürüğün tampon/temizleme etkisiyle aşamalı olarak yükselir.
Asidojenik mikroorganizma tanımı neyi anlatır?
- A) Mineyi fiziksel olarak kırmasını
- B) Yalnız oksijensiz ortamda ölmesini
- C) Fermente olabilen substratlardan asit üretebilmesini
- D) Bütün florürleri etkisizleştirmesini
- E) Diş etinde mutlaka kanama oluşturmasını
Doğru cevap: C
Çözüm: Asidojenik özellik karbonhidratların metabolize edilmesi sonucunda asit oluşumuna işaret eder.
Asidürik mikroorganizma teriminin ayırt edici özelliği hangisidir?
- A) Radyografide otomatik opak görünmesi
- B) Düşük pH koşullarında yaşayabilmesi veya çoğalabilmesi
- C) Mineyi yeniden kristalize etmesi
- D) Diş kökünü uzatması
- E) Sadece nötr pH dışında hemen ölmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Asidürik mikroorganizmalar asit koşullarına tolerans gösterir, bu özellik çürük ekolojisinde önemlidir.
Diş yüzeyinin net mineral kaybına karşı tükürüğün en belirgin koruyucu işlevlerinden biri hangisidir?
- A) Plaktaki tüm bakterileri kalıcı olarak yok etmesi
- B) Asidi tamponlaması ve kalsiyum-fosfat iyonlarını sağlaması
- C) Kökte sinir iletimini kesmesi
- D) Her lezyonu dolguya dönüştürmesi
- E) Diş minesini mekanik olarak kazıması
Doğru cevap: B
Çözüm: Tükürük tamponlama, temizleme ve mineral iyonları sağlayarak çürük sürecini sınırlandırabilir.
Aynı toplam şeker miktarını günde bir öğünde alan hastayla gün boyunca küçük porsiyonlar hâlinde alan hasta karşılaştırıldığında hangi etken risk ayrımında öne çıkar?
- A) Her iki hastada mine kalınlığının eşit oranda artması
- B) İkinci hastada kalsiyumun kesinlikle ikiye katlanması
- C) Asit atağı sıklığının artması
- D) Şeker çeşidinin bütün biyofilmi yok etmesi
- E) İlk hastanın tüm dişlerinde mutlaka kanal tedavisi olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Tekrarlayan şeker atakları pH toparlanması için ayrılan süreyi kısaltabilir ve net mineral kaybını artırabilir.
Bite-wing grafide yaklaşık mine içinde radyolüsensi görülen, yüzeyi klinikte sağlam, temizlenebilir ve düşük riskli approximal lezyonda en makul ilk karar hangisidir?
- A) Risk ve aktivite değerlendirmesiyle nonoperatif yönetim ve takip planlamak
- B) Her durumda geniş sınıf II kavite açmak
- C) Radyografik koyuluğa bakıp bütün dişi çekmek
- D) Dişe antibiyotik reçetelemek
- E) Pulpayı hiçbir belirti olmadan çıkarmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Radyografik mine lezyonu tek başına kaviteyi kanıtlamaz; uygun hastada koruma ve izlem öncelikli olabilir.
Ortodontik braket komşuluğunda plakla ilişkili, mat beyaz leke var ve sondlamadan görülen kavite yok. Öncelikli yaklaşım hangisidir?
- A) Plak kontrolünü artırmak, risk ve florür önlemlerini düzenlemek
- B) Hastanın tüm dişlerini çekmek
- C) Bölgeyi düzenli olarak keskin sondla kırmak
- D) Tüm mineyi aşındırıp kron yapmak
- E) Sadece diş taşı temizleyici antibiyotik başlatmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Aktif ancak kavitasyon göstermeyen başlangıç lezyonda nedenlerin kontrolü ve remineralizasyonu destekleyen bakım önceliklidir.
Klinikte ıslak yüzeyde belirgin mine beyaz opasitesi var; mine yüzeyi bütün, dentin gölgesi yok. En uygun ICDAS görsel kodu hangisidir?
- A) ICDAS 2
- B) ICDAS 3
- C) ICDAS 0
- D) ICDAS 4
- E) ICDAS 6
Doğru cevap: A
Çözüm: Islak yüzeyde belirgin mine değişimi ICDAS 2; çökme ve koyu dentin gölgesi yoktur.
Temizlenip kurutulan oklüzal fissürde lokal mine kırılması görülüyor ancak açığa çıkmış dentin seçilemiyor. ICDAS kodu hangisidir?
- A) ICDAS 1
- B) ICDAS 3
- C) ICDAS 6
- D) ICDAS 5
- E) ICDAS 2
Doğru cevap: B
Çözüm: ICDAS 3 lokal mine bütünlük kaybını, dentinin henüz doğrudan görünmemesini anlatır.
Oklüzal yüzeyde mine altında koyu dentin gölgesi belirgin ancak geniş bir açık kavite gözlenmiyor. Görsel ICDAS sınıflaması hangisidir?
- A) ICDAS 1
- B) ICDAS 6
- C) ICDAS 2
- D) ICDAS 0
- E) ICDAS 4
Doğru cevap: E
Çözüm: Dentin kökenli alttan gölgelenme, yüzeyde geniş açık kavite olmadan da ICDAS 4 olarak sınıflanabilir.
Hastanın aynı diş yüzeyinde görülebilir dentin içeren geniş kavitasyon saptanıyor. ICDAS kodu hangisidir?
- A) ICDAS 2
- B) ICDAS 3
- C) ICDAS 6
- D) ICDAS 1
- E) ICDAS 4
Doğru cevap: C
Çözüm: ICDAS 6 geniş kavitasyon ve görünür dentin birlikteliğine karşılık gelir.
Ortodontik tedavi sonrası iki benzer opak mine alanından biri plak retansiyon bölgesinde mat ve pürüzlü, diğeri parlak ve serttir. En uygun karşılaştırma hangisidir?
- A) İlki aktif, ikincisi inaktif olma eğilimindedir; klinik izlem ile doğrulanır
- B) İkisi de ICDAS 6 kabul edilir
- C) Parlak yüzey kesinlikle daha hızlı ilerler
- D) Her iki lezyon renk nedeniyle doğrudan tam kron gerektirir
- E) İkisi de yalnız opak olduğu için mutlaka aktiftir
Doğru cevap: A
Çözüm: Yüzey dokusu ve plak ilişkisi aktiviteyi ayırmada renkten daha yararlıdır; izlem tanıyı güçlendirir.
Bir dişte yalnız kurutma sonrası ilk mine opasitesi görülürken diğerinde ıslakken belirgin opasite vardır, iki yüzey de intakttır. Doğru ICDAS eşleştirmesi hangisidir?
- A) İlk yüzey 6, ikinci yüzey 1
- B) İlk yüzey 4, ikinci yüzey 6
- C) İlk yüzey 3, ikinci yüzey 5
- D) İlk yüzey 1, ikinci yüzey 2
- E) Her iki yüzey 0
Doğru cevap: D
Çözüm: Kurutmayla ortaya çıkan ilk mine değişikliği ICDAS 1; ıslakken de seçilebilen belirgin değişim ICDAS 2’dir.
ICDAS 3 ile 4’ü ayırt etmek için oklüzal muayenede hangi bulgu en belirleyicidir?
- A) Üç ve dört yalnız hasta yaşıyla ayrılır
- B) Üçte mutlaka açık dentin vardır, dörtte yüzey her zaman sağlamdır
- C) Üçte geniş kavite zorunludur, dörtte diş hiç sürmemiştir
- D) Dört sadece periodontal cep derinliğidir
- E) Üçte dentin görülmeden lokal mine bozulması, dörtte alttan koyu dentin gölgesi
Doğru cevap: E
Çözüm: ICDAS 3 ve 4 klinik olarak farklı görsel bulgulara dayanır: lokal mine bütünlük kaybı ile dentin kaynaklı gölge.
Radyografide mine dış yarısında lezyon görülen yüksek riskli bir hastanın yüzeyi klinik olarak kavitasyonsuzdur. Hangi yaklaşım aşırı tedaviden kaçınırken riski de yönetir?
- A) Lezyon küçük diye risk değerlendirmesini iptal etmek
- B) Hastaya rutin geniş restorasyon önermek ve beslenmeyi sorgulamamak
- C) Yalnız diş rengini değiştirmek
- D) Yüksek riskli diye bütün mineyi otomatik kaldırmak
- E) Aktiviteyi değerlendirip yoğun koruma ve daha yakın izlem planlamak
Doğru cevap: E
Çözüm: Nonkavite lezyonun varlığı ile bireysel yüksek risk birlikte değerlendirilir; nonoperatif bakımın yoğunluğu artırılabilir.
Derin dentin çürüğünde vital pulpanın açıkta kalma riskini azaltan minimal invaziv kavite yaklaşımının temel prensibi hangisidir?
- A) Kavitenin açık bırakılmasını rutin tedavi saymak
- B) Her çürüğü mutlaka tam pulpektomiye götürmek
- C) Pulpa yakınında seçici çürük uzaklaştırmayı ve güvenilir kenar sızdırmazlığını değerlendirmek
- D) Her durumda pulpa üzerindeki tüm dentini agresif biçimde uzaklaştırmak
- E) İzolasyonu önemsiz kabul etmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Derin çürükte gereksiz pulpa ekspozisyonundan kaçınma, uygun pulpal tanı ve sızdırmaz restorasyonla birlikte planlanır.
Bir lezyonun ICDAS 2 ve yüzey açısından inaktif olması aşağıdaki sonuçlardan hangisini destekler?
- A) Koyu renksiz lezyonların tamamının kaviteli olduğunu
- B) Lezyonun şiddeti ve aktivitesinin ayrı ölçüldüğünü
- C) Aktivite değerlendirmesinin yalnız radyografik koddan yapıldığını
- D) ICDAS 2’nin her durumda aktif olduğunu
- E) Yüzey inaktifse ICDAS kodunun 0’a dönmesi gerektiğini
Doğru cevap: B
Çözüm: ICDAS görsel şiddeti sınıflar; aktif/inaktif durumu ayrıca ve bağımsız olarak belirlenir.