Aktif başlangıç mine çürüğünde daha çok hangi yüzey görünümü beklenir?
- A) Daima hiç plak bulunmayan bölge
- B) Sadece metalik gri parıltı
- C) Mat ve tebeşirimsi yüzey
- D) Çok parlak ve tamamen düz yüzey
- E) Her zaman kırmızı gingival doku
Doğru cevap: C
Çözüm: Aktif lezyonlarda matlık ve pürüzlülük sıklıkla biyofilm tutulumu ile birliktedir.
İnaktif veya duraklamış mine lezyonunu daha çok düşündüren görünüm hangisidir?
- A) Sert, parlak ve düzgün yüzey
- B) İlerleyen yüzey çökmesi
- C) Ağır plak birikimi altında mat yüzey
- D) Yumuşak ve tebeşirimsi yüzey
- E) Aktif kavite kenarında nemli dentin
Doğru cevap: A
Çözüm: İnaktif lezyonlar daha sert, parlak ve düzgün görünebilir; zaman içi değişim de incelenir.
Approximal çürüklerin radyografik incelenmesinde en sık kullanılan temel yöntem hangisidir?
- A) PA akciğer grafisi
- B) El-bilek grafisi
- C) Sefalometrik lateral grafi
- D) Beyin MR spektroskopisi
- E) Bite-wing radyografi
Doğru cevap: E
Çözüm: Bite-wing, komşu dişlerin approximal yüzeylerinde demineralizasyonun görünür hâle gelmesine yardımcıdır.
Fissür örtücünün başlıca koruyucu kullanım alanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Uygun oklüzal pit ve fissürlerin kapatılması
- B) Periodontal cebin cerrahi eksizyonu
- C) İmplant vidasının sıkılması
- D) Her daim pulpa kanalının doldurulması
- E) Gömülü dişin cerrahi çekimi
Doğru cevap: A
Çözüm: Fissür örtücü yüzeyde biyofilm tutulabilecek olukları mühürleyerek lezyon başlamasını/ilerlemesini azaltabilir.
%38 gümüş diamin florür (SDF) uygulamasının sık bildirilen görünür yan etkisi nedir?
- A) Daimi dişlerin yer değiştirmesi
- B) Mine yüzeyinin tamamen renksizleşmesi
- C) Diş kökünün otomatik uzaması
- D) Tedavi edilen çürük dokusunda koyu/siyah renklenme
- E) Tüm dolgu materyallerinin erimesi
Doğru cevap: D
Çözüm: SDF ile durmuş çürük lezyonlarında estetik açıdan önemli siyah renklenme görülebilir.
Çürük risk değerlendirmesinde yakın dönemde yeni çürük lezyonların saptanması ne anlama gelir?
- A) ICDAS 0 kodunu zorunlu kılar
- B) Gelecekte çürüğün kesinlikle oluşmayacağını gösterir
- C) Tükürük akışını mutlaka iki katına çıkarır
- D) Florür kullanımını her koşulda yasaklar
- E) Gelecekteki lezyon riski için önemli bir göstergedir
Doğru cevap: E
Çözüm: Yakın geçmişteki çürük aktivitesi, bireysel risk sınıflamasına katkı sağlayan güçlü klinik işaretlerdendir.
Radyografide dentinin dış yarısına yakın radyolüsensi görüldüğünde aşağıdaki çıkarımlardan hangisi en doğrudur?
- A) Hastanın çürük riski sıfırdır
- B) Kesinlikle geniş açık kavite vardır
- C) Restorasyon kenarında yeni çürük imkânsızdır
- D) Lezyonun kavite ve aktivitesini klinik bulgularla birlikte değerlendirmek gerekir
- E) Lezyon mutlaka inaktiftir
Doğru cevap: D
Çözüm: Radyografi mineral kaybı ve tahmini derinlik gösterir, yüzey bütünlüğü ve aktiviteyi doğrudan kanıtlamaz.
Çürük riskini etkileyen aşağıdaki etkenlerden hangisi ağız sağlığı ekibince değiştirilebilir davranışsal hedef olarak öncelik taşır?
- A) Tüm genetik varyantları silmek
- B) Hastanın doğum yılını değiştirmek
- C) Dişin anatomik ark konumunu geçmişe dönük değiştirmek
- D) Şeker tüketim sıklığını azaltmak
- E) Sürmüş dişin mine kalıtımını yeniden yazmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Gün içinde şeker maruziyetini seyrekleştirmek, pH toparlanmasına zaman sağlayan değiştirilebilir bir etmendir.
Tekrarlayan restorasyon kenarı çürükleri bulunan yüksek riskli hastada yalnız dolguları yenilemenin neden yetersiz olduğu en iyi hangi gerekçeyle açıklanır?
- A) Diş rengi seçiminin pH düşüşünü engellemesi
- B) Restorasyonun diş yüzeyindeki bakterileri kalıcı yok etmesi
- C) Her kompozit dolgunun bağışıklık sistemi üretmesi
- D) ICDAS kodlarının restorasyonda kullanılmaması
- E) Biyofilm, diyet ve tükürük gibi altta yatan risklerin sürmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Restorasyon yapısal hasarı onarır ancak hastalığın ekolojik ve davranışsal etkenlerinin yönetimi sürmelidir.
Kavite oluşturmamış mine lezyonunun izleminde yeni yüzey çökmesi, matlık ve biyofilm artışı saptanması hangi yorumu destekler?
- A) Florürün bütün etkisinin yokluğu
- B) Dişin çürüğe bağışık olması
- C) Lezyon aktivitesi ve ilerleme riskinde artış olasılığı
- D) Lezyonun kesin olarak inaktifleşmesi
- E) Kök kanalının kendiliğinden genişlemesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Yeni yüzey bozulması ve aktif görünüm lezyonun ilerleme işaretleridir; klinik doğrulama gerekir.
Tükürük tamponlama kapasitesi azalan hastada Stephan eğrisinin klinik olarak beklenen değişimi hangisidir?
- A) Plak pH’sının her zaman 14 olması
- B) Düşük pH döneminin daha uzun sürebilmesi
- C) pH düşüşünün hiçbir zaman oluşmaması
- D) Florürün metal kron üretmesine yol açması
- E) Dişin pH ile ilişkisini kaybetmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Tamponlama azalırsa asit ataklarından sonra pH’nın nötr değerlere toparlanması gecikebilir.
Kök yüzeyinde kahverengimsi fakat sondla sert ve yüzeyi düzgün bir lezyon için en olası yorum hangisidir?
- A) ICDAS 1’in otomatik implanta dönüşmesi
- B) Yumuşak dokunun her koşulda nekrotik olduğu
- C) Renk nedeniyle kesin aktif kavite sayılması
- D) Kök çürüğünün sadece siyah olabileceği
- E) Aktivite açısından inaktif lezyon olasılığının değerlendirilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Kök lezyonu aktivitesinde renk tek başına yeterli değildir; sert ve düzgün yüzey inaktiviteyi düşündürebilir.
Fissür örtücü uygulanmış bir nonkavite oklüzal lezyonun kontrolünde en önemli klinik değerlendirme hangisidir?
- A) Kontrol filminde bütün restorasyonların silinmesi
- B) Sadece hastanın göz rengi
- C) Dişin kron boyunun her ay artması
- D) Örtücünün retansiyonu, yüzey sızdırmazlığı ve lezyon izlemi
- E) Pulpa odasının rutin açılması
Doğru cevap: D
Çözüm: Örtücünün etkinliği bağlantı ve yüzey bütünlüğüne bağlıdır; retansiyon kaybı veya progresyon takipte değerlendirilir.
Aktif ve derin kök yüzeyi çürüğü bulunan, ağız bakımını sürdüremeyen seçilmiş yaşlı bir hastada SDF uygulanmasının tedavi planındaki yeri nasıl değerlendirilmelidir?
- A) Çürüğü durdurmaya dönük seçenek olarak onam, izolasyon, estetik ve izlemle birlikte
- B) Restoratif ve fonksiyonel gereksinimi kalıcı olarak yok eden kesin yöntem olarak
- C) Pulpitis semptomlarının tanısız tek çözümü olarak
- D) Her olguda ileri çürüğü tamamen beyazlatan işlem olarak
- E) Kontrol gerektirmeyen sistemik ilaç olarak
Doğru cevap: A
Çözüm: SDF bazı dentin lezyonlarını durdurabilir; siyah renklenme, klinik uygunluk, pulpal durum ve takip dikkate alınır.
Restorasyon kenarında yeni çürük gelişen hastada hasta merkezli risk yönetimi için hangi yaklaşım en etkilidir?
- A) Sadece eski dolguyu daha geniş yeni dolgu ile değiştirmek
- B) ICDAS kodunu diyet danışmanlığı yerine kullanmak
- C) Restorasyon kusurunu ve biyofilm, diyet, florür, tükürük etkenlerini birlikte incelemek
- D) Kalan tüm sağlam mineleri önleyici amaçla uzaklaştırmak
- E) Lezyon sayısını azaltmak için radyografi sonuçlarını silmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Sekonder çürük riskinde marjin değerlendirmesiyle birlikte davranışsal ve biyolojik risklerin düzeltilmesi gerekir.
Kritik pH hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel açıdan daha doğrudur?
- A) Mineral doygunluğu ve ortam koşullarına bağlı değişebilen denge noktasıdır
- B) Düşük pH her zaman yalnız remineralizasyon başlatır
- C) Sadece bakterilerin tür adını belirtir
- D) Tükürük mineral miktarından tamamen bağımsızdır
- E) Mine ve dentin için bütün bireylerde kesin 5,5 sabitidir
Doğru cevap: A
Çözüm: Kritik pH yüzeyde mineral çözünmesi ve çökelmesi dengesini gösterir, biyolojik koşullarla değişebilir.
Yüksek riskli bir hastada nonkavite oklüzal lezyon için fissür örtücü yapıldıktan sonra tekrar çürük görülmesi hangi nedenle açıklanabilir?
- A) Örtücü retansiyon kaybı ve kontrol edilmemiş genel çürük riskinin birlikte bulunması
- B) Tükürük akışının çürükle hiçbir ilişkisi olmaması
- C) Kapalı fissürlerin sonsuza dek hiç kontrol gerektirmemesi
- D) Yüksek riskin yalnız restorasyonun rengini etkilemesi
- E) Örtücünün her hastada diş yüzeyini kalıcı steril yapması
Doğru cevap: A
Çözüm: Örtücünün bütünlüğü ve hastanın devam eden biyofilm/diyet riski takipte ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Yeni lezyonlarının çoğu gingival marjinde, plak birikimi yüksek bir hastada aktivite kontrolünün merkezinde hangi müdahale yer alır?
- A) Sadece florürsüz macun kullanımının artırılması
- B) Dişlerdeki bütün incisal kenarların kısaltılması
- C) Gingival marjinin rutin cerrahi olarak tümüyle çıkarılması
- D) Biyofilm retansiyonunun azaltılması ve florürle mineral dengesinin desteklenmesi
- E) Gün boyu daha sık şekerli atıştırma önerilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Plakla ilişkili aktif lezyonda biyofilm kontrolü ve remineralizasyon desteği nedenlere dönük temel yaklaşımdır.
Bir lezyonda ICDAS 5 görünümü saptanması durumunda hangi ek bilgi restoratif karar açısından en kritik olur?
- A) Yalnız hastanın boy uzunluğu
- B) Mutlaka aynı materyalle restore edilme zorunluluğu
- C) Sadece diş renginin skaladaki numarası
- D) Kavite temizlenebilirliği, aktivite, pulpal durum ve hastanın riski
- E) Hasta yaşı dışındaki bütün koşulların yok sayılması
Doğru cevap: D
Çözüm: Kavite varlığı önemli olsa da restoratif gereksinim ve yöntem için aktivite, pulpa ve risk birlikte değerlendirilir.
Günlük çok sık ara öğün tüketen hasta florürlü macun kullanmasına rağmen yeni beyaz lekeler geliştiriyorsa hangi klinik çıkarım en uygundur?
- A) Bütün beyaz lekeler travmatik kök kırığıdır
- B) Mine lezyonu florür varlığında asla gelişmez
- C) Florür koruyucu olsa da sık şeker maruziyeti asit döngüsünü baskın kılabilir
- D) Şekerin çürük gelişiminde hiçbir rolü yoktur
- E) Florürün kullanılması şeker sıklığını tamamen önemsiz yapar
Doğru cevap: C
Çözüm: Net mineral dengesi çok faktörlüdür; yoğun asit atakları florür ve tükürük korumasına rağmen ilerlemeye yol açabilir.