Diş çürüğünün güncel çok faktörlü açıklamasında temel etkenler hangi seçenekte birlikte verilmiştir?
- A) Sadece sistemik bakteriyemi
- B) Sadece diş taşının mineral yapısı
- C) Yalnız diş renginin kalıtsal tonu
- D) Biyofilm, fermente karbonhidrat, diş yüzeyi ve zamana yayılan mineral dengesi
- E) Yalnız genetik mutasyon ve travma
Doğru cevap: D
Çözüm: Çürük, biyofilm metabolizması ve tekrarlayan şeker maruziyetiyle oluşan net mineral kaybı sürecidir.
Çürük oluşumunda demineralizasyon terimi hangi olayı ifade eder?
- A) Mine yüzeyine yeni mineral eklenmesi
- B) Diş sert dokusundan mineral kaybı
- C) Pulpaya yeni kan damarı oluşması
- D) Dişin kök uzunluğunun artması
- E) Bakterilerin tamamen yok edilmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Demineralizasyon diş sert dokusunun mineral çözünmesidir; remineralizasyon bunun ters yönde dengesidir.
Remineralizasyonun temel anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Diş dokusuna mineral geri kazanımının gerçekleşmesi
- B) Mine yüzeyine metal kron yerleştirilmesi
- C) Biyofilmin bütün türlerinin yok olması
- D) Diş dokusunun cerrahi olarak uzaklaştırılması
- E) Kök kanalının aletle genişletilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Kalsiyum ve fosfat gibi iyonların mine veya dentin mineraline katılması remineralizasyona katkı sunar.
Stephan eğrisi klinikte en çok hangi değişkenin zaman içindeki seyrini gösterir?
- A) Diş sürme sırasındaki kron uzunluğu
- B) Sefalometrik SNA açısı
- C) Pulpada elektriksel yanıtın dalga boyu
- D) Şeker maruziyeti sonrası dental plak pH değişimi
- E) İmplantta vida torku kaybı
Doğru cevap: D
Çözüm: Şekerle pH hızla düşer ve tükürüğün tampon/temizleme etkisiyle aşamalı olarak yükselir.
Asidojenik mikroorganizma tanımı neyi anlatır?
- A) Mineyi fiziksel olarak kırmasını
- B) Yalnız oksijensiz ortamda ölmesini
- C) Fermente olabilen substratlardan asit üretebilmesini
- D) Bütün florürleri etkisizleştirmesini
- E) Diş etinde mutlaka kanama oluşturmasını
Doğru cevap: C
Çözüm: Asidojenik özellik karbonhidratların metabolize edilmesi sonucunda asit oluşumuna işaret eder.
Asidürik mikroorganizma teriminin ayırt edici özelliği hangisidir?
- A) Radyografide otomatik opak görünmesi
- B) Düşük pH koşullarında yaşayabilmesi veya çoğalabilmesi
- C) Mineyi yeniden kristalize etmesi
- D) Diş kökünü uzatması
- E) Sadece nötr pH dışında hemen ölmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Asidürik mikroorganizmalar asit koşullarına tolerans gösterir, bu özellik çürük ekolojisinde önemlidir.
Diş yüzeyinin net mineral kaybına karşı tükürüğün en belirgin koruyucu işlevlerinden biri hangisidir?
- A) Plaktaki tüm bakterileri kalıcı olarak yok etmesi
- B) Asidi tamponlaması ve kalsiyum-fosfat iyonlarını sağlaması
- C) Kökte sinir iletimini kesmesi
- D) Her lezyonu dolguya dönüştürmesi
- E) Diş minesini mekanik olarak kazıması
Doğru cevap: B
Çözüm: Tükürük tamponlama, temizleme ve mineral iyonları sağlayarak çürük sürecini sınırlandırabilir.
ICDAS sisteminde çürük bulgusu bulunmayan sağlam yüzey için kullanılan görsel kod hangisidir?
- A) ICDAS 1
- B) ICDAS 6
- C) ICDAS 0
- D) ICDAS 5
- E) ICDAS 3
Doğru cevap: C
Çözüm: ICDAS kod 0 klinik olarak sağlam görünen yüzeyi ifade eder.
ICDAS 1 lezyonunda karakteristik ilk mine değişimi genellikle hangi durumda belirginleşir?
- A) Pulpa odası açıldığında
- B) Yalnız kontrast madde verildiğinde
- C) Dentin tamamen uzaklaştırıldıktan sonra
- D) Yüzey nazikçe kurutulduktan sonra
- E) Diş çekildikten sonra
Doğru cevap: D
Çözüm: ICDAS 1 başlangıç mine opasitesinin özellikle kurutmayla görünür hâle gelmesini tanımlar.
ICDAS 2 ile tanımlanan yüzeyde temel klinik bulgu hangisidir?
- A) Sadece radyografide kök kırığı
- B) Tamamen normal mine görünümü
- C) Mutlaka tüm kronu kaplayan kavite
- D) Dentin üzerinde geniş açık kavite
- E) Islakken de belirgin görülebilen mine renk/opasite değişimi
Doğru cevap: E
Çözüm: ICDAS 2 ıslak yüzeyde de ayırt edilebilen mine değişimini ifade eder.
ICDAS 3 kodunun tanımlayıcı özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Görülebilir dentin olmaksızın lokal mine bütünlük kaybı
- B) Tamamen sağlam mine
- C) Geniş dentin ekspozisyonlu kavite
- D) Kök ucunda radyografik granülom
- E) Sadece diş çekimi sonrası alveolit
Doğru cevap: A
Çözüm: ICDAS 3 yüzeyde lokal mine kırılmasını, ancak doğrudan görülebilir dentin bulunmamasını tanımlar.
ICDAS 4 hangi tip klinik görünümle tanımlanır?
- A) Sadece gingival kanama
- B) Alttaki dentinden gelen koyu gölge
- C) Restorasyon kenarındaki metal parlaklığı
- D) Dentin görünen çok geniş kavite
- E) Yalnız sağlam mine yüzeyi
Doğru cevap: B
Çözüm: ICDAS 4 karakteristik olarak mine altından yansıyan koyu dentin gölgesidir.
ICDAS 5 lezyonunda hangi bulgu beklenir?
- A) Kavitesiz plak birikimi
- B) Yalnız diş taşı radyopasitesi
- C) Sadece kuru mine opasitesi
- D) Hiçbir lezyon belirtisi olmaması
- E) Görülebilir dentin içeren belirgin kavite
Doğru cevap: E
Çözüm: ICDAS 5 belirgin kavitede dentinin görülebildiği orta/ileri bir lezyondur.
ICDAS 6 lezyonunun ICDAS 5’e kıyasla temel ayırıcı özelliği hangisidir?
- A) Sadece dentin gölgesi oluşturması
- B) Periodontal sondalamayla ölçülmesi
- C) Dentin görünen geniş kavite olması
- D) Yalnız kurutmayla görülen renklenme
- E) Mutlaka tamamen sağlam mine olması
Doğru cevap: C
Çözüm: ICDAS 6 yaygın dentin ekspozisyonlu geniş kavitasyonu ifade eder.
Aktif başlangıç mine çürüğünde daha çok hangi yüzey görünümü beklenir?
- A) Daima hiç plak bulunmayan bölge
- B) Sadece metalik gri parıltı
- C) Mat ve tebeşirimsi yüzey
- D) Çok parlak ve tamamen düz yüzey
- E) Her zaman kırmızı gingival doku
Doğru cevap: C
Çözüm: Aktif lezyonlarda matlık ve pürüzlülük sıklıkla biyofilm tutulumu ile birliktedir.
İnaktif veya duraklamış mine lezyonunu daha çok düşündüren görünüm hangisidir?
- A) Sert, parlak ve düzgün yüzey
- B) İlerleyen yüzey çökmesi
- C) Ağır plak birikimi altında mat yüzey
- D) Yumuşak ve tebeşirimsi yüzey
- E) Aktif kavite kenarında nemli dentin
Doğru cevap: A
Çözüm: İnaktif lezyonlar daha sert, parlak ve düzgün görünebilir; zaman içi değişim de incelenir.
Approximal çürüklerin radyografik incelenmesinde en sık kullanılan temel yöntem hangisidir?
- A) PA akciğer grafisi
- B) El-bilek grafisi
- C) Sefalometrik lateral grafi
- D) Beyin MR spektroskopisi
- E) Bite-wing radyografi
Doğru cevap: E
Çözüm: Bite-wing, komşu dişlerin approximal yüzeylerinde demineralizasyonun görünür hâle gelmesine yardımcıdır.
Fissür örtücünün başlıca koruyucu kullanım alanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Uygun oklüzal pit ve fissürlerin kapatılması
- B) Periodontal cebin cerrahi eksizyonu
- C) İmplant vidasının sıkılması
- D) Her daim pulpa kanalının doldurulması
- E) Gömülü dişin cerrahi çekimi
Doğru cevap: A
Çözüm: Fissür örtücü yüzeyde biyofilm tutulabilecek olukları mühürleyerek lezyon başlamasını/ilerlemesini azaltabilir.
%38 gümüş diamin florür (SDF) uygulamasının sık bildirilen görünür yan etkisi nedir?
- A) Daimi dişlerin yer değiştirmesi
- B) Mine yüzeyinin tamamen renksizleşmesi
- C) Diş kökünün otomatik uzaması
- D) Tedavi edilen çürük dokusunda koyu/siyah renklenme
- E) Tüm dolgu materyallerinin erimesi
Doğru cevap: D
Çözüm: SDF ile durmuş çürük lezyonlarında estetik açıdan önemli siyah renklenme görülebilir.
Çürük risk değerlendirmesinde yakın dönemde yeni çürük lezyonların saptanması ne anlama gelir?
- A) ICDAS 0 kodunu zorunlu kılar
- B) Gelecekte çürüğün kesinlikle oluşmayacağını gösterir
- C) Tükürük akışını mutlaka iki katına çıkarır
- D) Florür kullanımını her koşulda yasaklar
- E) Gelecekteki lezyon riski için önemli bir göstergedir
Doğru cevap: E
Çözüm: Yakın geçmişteki çürük aktivitesi, bireysel risk sınıflamasına katkı sağlayan güçlü klinik işaretlerdendir.