Aynı toplam şeker miktarını günde bir öğünde alan hastayla gün boyunca küçük porsiyonlar hâlinde alan hasta karşılaştırıldığında hangi etken risk ayrımında öne çıkar?
- A) Her iki hastada mine kalınlığının eşit oranda artması
- B) İkinci hastada kalsiyumun kesinlikle ikiye katlanması
- C) Asit atağı sıklığının artması
- D) Şeker çeşidinin bütün biyofilmi yok etmesi
- E) İlk hastanın tüm dişlerinde mutlaka kanal tedavisi olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Tekrarlayan şeker atakları pH toparlanması için ayrılan süreyi kısaltabilir ve net mineral kaybını artırabilir.
Bite-wing grafide yaklaşık mine içinde radyolüsensi görülen, yüzeyi klinikte sağlam, temizlenebilir ve düşük riskli approximal lezyonda en makul ilk karar hangisidir?
- A) Risk ve aktivite değerlendirmesiyle nonoperatif yönetim ve takip planlamak
- B) Her durumda geniş sınıf II kavite açmak
- C) Radyografik koyuluğa bakıp bütün dişi çekmek
- D) Dişe antibiyotik reçetelemek
- E) Pulpayı hiçbir belirti olmadan çıkarmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Radyografik mine lezyonu tek başına kaviteyi kanıtlamaz; uygun hastada koruma ve izlem öncelikli olabilir.
Ortodontik braket komşuluğunda plakla ilişkili, mat beyaz leke var ve sondlamadan görülen kavite yok. Öncelikli yaklaşım hangisidir?
- A) Plak kontrolünü artırmak, risk ve florür önlemlerini düzenlemek
- B) Hastanın tüm dişlerini çekmek
- C) Bölgeyi düzenli olarak keskin sondla kırmak
- D) Tüm mineyi aşındırıp kron yapmak
- E) Sadece diş taşı temizleyici antibiyotik başlatmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Aktif ancak kavitasyon göstermeyen başlangıç lezyonda nedenlerin kontrolü ve remineralizasyonu destekleyen bakım önceliklidir.
Klinikte ıslak yüzeyde belirgin mine beyaz opasitesi var; mine yüzeyi bütün, dentin gölgesi yok. En uygun ICDAS görsel kodu hangisidir?
- A) ICDAS 2
- B) ICDAS 3
- C) ICDAS 0
- D) ICDAS 4
- E) ICDAS 6
Doğru cevap: A
Çözüm: Islak yüzeyde belirgin mine değişimi ICDAS 2; çökme ve koyu dentin gölgesi yoktur.
Temizlenip kurutulan oklüzal fissürde lokal mine kırılması görülüyor ancak açığa çıkmış dentin seçilemiyor. ICDAS kodu hangisidir?
- A) ICDAS 1
- B) ICDAS 3
- C) ICDAS 6
- D) ICDAS 5
- E) ICDAS 2
Doğru cevap: B
Çözüm: ICDAS 3 lokal mine bütünlük kaybını, dentinin henüz doğrudan görünmemesini anlatır.
Oklüzal yüzeyde mine altında koyu dentin gölgesi belirgin ancak geniş bir açık kavite gözlenmiyor. Görsel ICDAS sınıflaması hangisidir?
- A) ICDAS 1
- B) ICDAS 6
- C) ICDAS 2
- D) ICDAS 0
- E) ICDAS 4
Doğru cevap: E
Çözüm: Dentin kökenli alttan gölgelenme, yüzeyde geniş açık kavite olmadan da ICDAS 4 olarak sınıflanabilir.
Hastanın aynı diş yüzeyinde görülebilir dentin içeren geniş kavitasyon saptanıyor. ICDAS kodu hangisidir?
- A) ICDAS 2
- B) ICDAS 3
- C) ICDAS 6
- D) ICDAS 1
- E) ICDAS 4
Doğru cevap: C
Çözüm: ICDAS 6 geniş kavitasyon ve görünür dentin birlikteliğine karşılık gelir.
Uzun süredir değişmeyen, parlak ve sert bir beyaz lekenin aktif olup olmadığını en iyi hangi yaklaşım belirler?
- A) Yalnız beyaz rengin tonunu sınıflamak
- B) Mutlaka kavite açıp dokuyu kazımak
- C) Bütün beyaz lekelere ICDAS 6 demek
- D) Sadece hastanın yaşını kullanmak
- E) Yüzey dokusu, plak birikimi ve izlem bulgularını birlikte değerlendirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Lezyon aktivitesi renk dışında sertlik, yüzey dokusu, plak ilişkisi ve zaman içindeki ilerleme ile değerlendirilir.
Antidepresan ilaç kullanımı sonrası ağız kuruluğu gelişen ve yeni kök yüzeyi lezyonları saptanan hastada risk artışının en doğrudan mekanizması hangisidir?
- A) Mikroorganizmaların mutlaka tamamen ortadan kalkması
- B) Kök sementinin mineye göre daha kalın olması
- C) Her tükürük artışının çürüğe yol açması
- D) Azalan tükürük akışıyla asit tamponlama ve temizlenmenin zayıflaması
- E) Diş minesinin kalıcı olarak radyopak hâle gelmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Hiposalivasyon asitlerin nötralizasyonunu ve oral temizliği azaltıp kök yüzeyi demineralizasyonunu artırabilir.
Nonkaviteli seçilmiş approximal mine lezyonunun ilerlemesini azaltmaya yönelik mikroinvaziv yöntem hangisidir?
- A) Daimi dişin çekilmesi
- B) Rezin infiltrasyonu
- C) Periodontal flap rezeksiyonu
- D) Çene kırığı osteosentezi
- E) Tam pulpektomi
Doğru cevap: B
Çözüm: Rezin infiltrasyonu nonkaviteli approximal lezyonda poröz yapıya düşük viskoziteli rezinin nüfuzunu hedefler.
Yeni sürmüş molarda oklüzal fissürlerde belirgin plak retansiyonu ve nonkaviteli başlangıç lezyonu varsa hangi yöntem progresyonu sınırlandırmak amacıyla düşünülebilir?
- A) Uygun fissür örtücü uygulaması
- B) Geniş tam kron preparasyonu
- C) Ortodontik ankraj vidası
- D) Her koşulda dişin endodontik tedavisi
- E) Dişin çekimi
Doğru cevap: A
Çözüm: Fissür örtücüler uygun oklüzal başlangıç lezyonlarında mikroorganizmaların besin erişimini sınırlayabilir.
Hastada durmuş çürük lezyonu için SDF düşünüldüğünde aydınlatılmış onamda hangi özellik özellikle belirtilmelidir?
- A) Her dişte daha beyaz görünüm sağlaması
- B) Çürük dokusunda kalıcı koyu renklenme olasılığı
- C) Pulpa dokusunun kesin yenilenmesi
- D) Herhangi bir takip gerektirmemesi
- E) Her hastada dişi hemen restore etmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: SDF çürük lezyonunda siyah renklenme oluşturabilir; hasta estetiği ve izlem gereksinimi hakkında bilgilendirilmelidir.
Çürük tanısında sivri bir sondun başlangıç mine lezyonuna güçlü baskıyla uygulanmaması neden önerilir?
- A) Kanal boyunun otomatik uzaması
- B) Radyografinin mutlaka bozulması
- C) Yüzey tabakasını zedeleyip iatrojenik kavite oluşturabilmesi
- D) Dişin doğrudan implant hâline dönüşmesi
- E) Mineyi anında remineralize etmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Kırılgan başlangıç lezyonunda zorlayıcı sond basısı sağlam görünen yüzey tabakasını bozabilir.
Radyografide dentinin dış yarısına yakın radyolüsensi görüldüğünde aşağıdaki çıkarımlardan hangisi en doğrudur?
- A) Hastanın çürük riski sıfırdır
- B) Kesinlikle geniş açık kavite vardır
- C) Restorasyon kenarında yeni çürük imkânsızdır
- D) Lezyonun kavite ve aktivitesini klinik bulgularla birlikte değerlendirmek gerekir
- E) Lezyon mutlaka inaktiftir
Doğru cevap: D
Çözüm: Radyografi mineral kaybı ve tahmini derinlik gösterir, yüzey bütünlüğü ve aktiviteyi doğrudan kanıtlamaz.
Çürük riskini etkileyen aşağıdaki etkenlerden hangisi ağız sağlığı ekibince değiştirilebilir davranışsal hedef olarak öncelik taşır?
- A) Tüm genetik varyantları silmek
- B) Hastanın doğum yılını değiştirmek
- C) Dişin anatomik ark konumunu geçmişe dönük değiştirmek
- D) Şeker tüketim sıklığını azaltmak
- E) Sürmüş dişin mine kalıtımını yeniden yazmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Gün içinde şeker maruziyetini seyrekleştirmek, pH toparlanmasına zaman sağlayan değiştirilebilir bir etmendir.
Tekrarlayan restorasyon kenarı çürükleri bulunan yüksek riskli hastada yalnız dolguları yenilemenin neden yetersiz olduğu en iyi hangi gerekçeyle açıklanır?
- A) Diş rengi seçiminin pH düşüşünü engellemesi
- B) Restorasyonun diş yüzeyindeki bakterileri kalıcı yok etmesi
- C) Her kompozit dolgunun bağışıklık sistemi üretmesi
- D) ICDAS kodlarının restorasyonda kullanılmaması
- E) Biyofilm, diyet ve tükürük gibi altta yatan risklerin sürmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Restorasyon yapısal hasarı onarır ancak hastalığın ekolojik ve davranışsal etkenlerinin yönetimi sürmelidir.
Kavite oluşturmamış mine lezyonunun izleminde yeni yüzey çökmesi, matlık ve biyofilm artışı saptanması hangi yorumu destekler?
- A) Florürün bütün etkisinin yokluğu
- B) Dişin çürüğe bağışık olması
- C) Lezyon aktivitesi ve ilerleme riskinde artış olasılığı
- D) Lezyonun kesin olarak inaktifleşmesi
- E) Kök kanalının kendiliğinden genişlemesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Yeni yüzey bozulması ve aktif görünüm lezyonun ilerleme işaretleridir; klinik doğrulama gerekir.
Tükürük tamponlama kapasitesi azalan hastada Stephan eğrisinin klinik olarak beklenen değişimi hangisidir?
- A) Plak pH’sının her zaman 14 olması
- B) Düşük pH döneminin daha uzun sürebilmesi
- C) pH düşüşünün hiçbir zaman oluşmaması
- D) Florürün metal kron üretmesine yol açması
- E) Dişin pH ile ilişkisini kaybetmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Tamponlama azalırsa asit ataklarından sonra pH’nın nötr değerlere toparlanması gecikebilir.
Kök yüzeyinde kahverengimsi fakat sondla sert ve yüzeyi düzgün bir lezyon için en olası yorum hangisidir?
- A) ICDAS 1’in otomatik implanta dönüşmesi
- B) Yumuşak dokunun her koşulda nekrotik olduğu
- C) Renk nedeniyle kesin aktif kavite sayılması
- D) Kök çürüğünün sadece siyah olabileceği
- E) Aktivite açısından inaktif lezyon olasılığının değerlendirilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Kök lezyonu aktivitesinde renk tek başına yeterli değildir; sert ve düzgün yüzey inaktiviteyi düşündürebilir.
Fissür örtücü uygulanmış bir nonkavite oklüzal lezyonun kontrolünde en önemli klinik değerlendirme hangisidir?
- A) Kontrol filminde bütün restorasyonların silinmesi
- B) Sadece hastanın göz rengi
- C) Dişin kron boyunun her ay artması
- D) Örtücünün retansiyonu, yüzey sızdırmazlığı ve lezyon izlemi
- E) Pulpa odasının rutin açılması
Doğru cevap: D
Çözüm: Örtücünün etkinliği bağlantı ve yüzey bütünlüğüne bağlıdır; retansiyon kaybı veya progresyon takipte değerlendirilir.