Ortodontik tedavi sonrası iki benzer opak mine alanından biri plak retansiyon bölgesinde mat ve pürüzlü, diğeri parlak ve serttir. En uygun karşılaştırma hangisidir?
- A) İlki aktif, ikincisi inaktif olma eğilimindedir; klinik izlem ile doğrulanır
- B) İkisi de ICDAS 6 kabul edilir
- C) Parlak yüzey kesinlikle daha hızlı ilerler
- D) Her iki lezyon renk nedeniyle doğrudan tam kron gerektirir
- E) İkisi de yalnız opak olduğu için mutlaka aktiftir
Doğru cevap: A
Çözüm: Yüzey dokusu ve plak ilişkisi aktiviteyi ayırmada renkten daha yararlıdır; izlem tanıyı güçlendirir.
Bir dişte yalnız kurutma sonrası ilk mine opasitesi görülürken diğerinde ıslakken belirgin opasite vardır, iki yüzey de intakttır. Doğru ICDAS eşleştirmesi hangisidir?
- A) İlk yüzey 6, ikinci yüzey 1
- B) İlk yüzey 4, ikinci yüzey 6
- C) İlk yüzey 3, ikinci yüzey 5
- D) İlk yüzey 1, ikinci yüzey 2
- E) Her iki yüzey 0
Doğru cevap: D
Çözüm: Kurutmayla ortaya çıkan ilk mine değişikliği ICDAS 1; ıslakken de seçilebilen belirgin değişim ICDAS 2’dir.
ICDAS 3 ile 4’ü ayırt etmek için oklüzal muayenede hangi bulgu en belirleyicidir?
- A) Üç ve dört yalnız hasta yaşıyla ayrılır
- B) Üçte mutlaka açık dentin vardır, dörtte yüzey her zaman sağlamdır
- C) Üçte geniş kavite zorunludur, dörtte diş hiç sürmemiştir
- D) Dört sadece periodontal cep derinliğidir
- E) Üçte dentin görülmeden lokal mine bozulması, dörtte alttan koyu dentin gölgesi
Doğru cevap: E
Çözüm: ICDAS 3 ve 4 klinik olarak farklı görsel bulgulara dayanır: lokal mine bütünlük kaybı ile dentin kaynaklı gölge.
Radyografide mine dış yarısında lezyon görülen yüksek riskli bir hastanın yüzeyi klinik olarak kavitasyonsuzdur. Hangi yaklaşım aşırı tedaviden kaçınırken riski de yönetir?
- A) Lezyon küçük diye risk değerlendirmesini iptal etmek
- B) Hastaya rutin geniş restorasyon önermek ve beslenmeyi sorgulamamak
- C) Yalnız diş rengini değiştirmek
- D) Yüksek riskli diye bütün mineyi otomatik kaldırmak
- E) Aktiviteyi değerlendirip yoğun koruma ve daha yakın izlem planlamak
Doğru cevap: E
Çözüm: Nonkavite lezyonun varlığı ile bireysel yüksek risk birlikte değerlendirilir; nonoperatif bakımın yoğunluğu artırılabilir.
Derin dentin çürüğünde vital pulpanın açıkta kalma riskini azaltan minimal invaziv kavite yaklaşımının temel prensibi hangisidir?
- A) Kavitenin açık bırakılmasını rutin tedavi saymak
- B) Her çürüğü mutlaka tam pulpektomiye götürmek
- C) Pulpa yakınında seçici çürük uzaklaştırmayı ve güvenilir kenar sızdırmazlığını değerlendirmek
- D) Her durumda pulpa üzerindeki tüm dentini agresif biçimde uzaklaştırmak
- E) İzolasyonu önemsiz kabul etmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Derin çürükte gereksiz pulpa ekspozisyonundan kaçınma, uygun pulpal tanı ve sızdırmaz restorasyonla birlikte planlanır.
Bir lezyonun ICDAS 2 ve yüzey açısından inaktif olması aşağıdaki sonuçlardan hangisini destekler?
- A) Koyu renksiz lezyonların tamamının kaviteli olduğunu
- B) Lezyonun şiddeti ve aktivitesinin ayrı ölçüldüğünü
- C) Aktivite değerlendirmesinin yalnız radyografik koddan yapıldığını
- D) ICDAS 2’nin her durumda aktif olduğunu
- E) Yüzey inaktifse ICDAS kodunun 0’a dönmesi gerektiğini
Doğru cevap: B
Çözüm: ICDAS görsel şiddeti sınıflar; aktif/inaktif durumu ayrıca ve bağımsız olarak belirlenir.
Çürük risk değerlendirmesinde aynı kişide akış hızı düşük tükürük, sık şeker maruziyeti ve yeni lezyonlar bulunuyorsa en uygun klinik strateji hangisidir?
- A) Şeker tüketimini artırırken florürü kesmek
- B) Tek lezyonu restore edip hastalığı iyileşmiş ilan etmek
- C) Çoklu risk etkenlerine yönelik kişiselleştirilmiş koruma ve izlem
- D) Tükürük azlığını tamamen önemsiz saymak
- E) Radyografik incelemeyi ve klinik muayeneyi tamamen bırakmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Yeni lezyon, sık şeker ve tükürük azlığı ortak yüksek risk oluşturabilir; çok bileşenli müdahale gerekir.
Radyografide E2 düzeyinde lezyon görülen ancak klinik muayenede yüzey bütünlüğü net belirlenemeyen hastada tedavi kararını güçlendirmek için ne yapılmalıdır?
- A) Dişi çekmeden hiçbir tanı yöntemini kullanmamak
- B) Klinik erişim, aktivite ve yüzey kavitasyonunu uygun yöntemlerle yeniden değerlendirmek
- C) Lezyon derinliğini hasta kilosuyla eşleştirmek
- D) E2 varlığını mutlak pulpa nekrozu saymak
- E) Yalnız radyografik harfe dayanarak her olguda aynı restorasyonu yapmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Lezyon derinliği kavite ile bire bir örtüşmez; klinik değerlendirme tedavi seçiminin parçasıdır.
Geceleri sık şekerli içecek tüketen, sabah ağız kuruluğu tarif eden hastada karies riski neden artabilir?
- A) Tükürük yokluğunun remineralizasyonu sınırsız artırması
- B) Sık asit ataklarının tükürük akışının azaldığı dönemlerde gerçekleşmesi
- C) Şekerin mine yüzeyini daima alkalileştirmesi
- D) İçeceğin tüketildiği saatin hiçbir etkisinin olmaması
- E) Uyku sırasında bakterilerin kesinlikle yok olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Gece tükürük akışının azalması ve sık şeker maruziyeti asit nötralizasyonunu zorlaştırabilir.
Çürük lezyonlarında floresans ölçümünün tek başına restorasyon kararı vermede sınırlı olmasının başlıca nedeni hangisidir?
- A) Her yüzeyde yalnız kök kırığını ölçmesi
- B) Bütün çürükleri mutlaka kendi başına tedavi etmesi
- C) Diş yüzeyinin ışığı hiçbir koşulda soğurmaması
- D) Floresansın hiçbir dokuya ışık gönderememesi
- E) Pigment, plak ve diş taşı gibi etkenlerin optik sinyali etkileyebilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Optik tanı araçları yalancı pozitif/negatif etkilenebilir; klinik ve radyografik bulgularla birlikte yorumlanır.
Radyografide koyu alanı bulunan ama klinikte plak kontrolü iyi, parlak ve sert yüzeyli eski lezyonda hangi yargı daha isabetlidir?
- A) Parlak yüzeyin kesin yumuşak dentin gösterdiği
- B) Kavitesiz lezyonda her durumda çekim yapılması gerektiği
- C) Radyografik bulgunun her zaman enfeksiyon ilerlemesi olduğu
- D) Aktivitenin durmuş olabileceği, yalnız görüntüyle aktif denilemeyeceği
- E) Lezyonun mutlaka bugün oluştuğu
Doğru cevap: D
Çözüm: Radyografik mineral kaybı geçmişte oluşmuş olabilir; aktivite klinik yüzey ve zaman içi verilerle desteklenir.
Derin çürüğün pulpal yanıtını değerlendiren bir klinisyen için ICDAS kodu tek başına neden yeterli değildir?
- A) ICDAS’ın doğrudan pulpa sıcaklığını ölçmesi
- B) Kavitenin pulpa vitalitesini daima artırması
- C) Görsel kodların diş hekimliğinde kullanılmaması
- D) ICDAS 5’in her koşulda pulpa nekrozu anlamına gelmesi
- E) Pulpal tanı için semptom, test ve klinik bulguların ayrıca değerlendirilmesi gerektiği
Doğru cevap: E
Çözüm: ICDAS koronal görsel çürük şiddetini sınıflar; pulpa durumu ayrı tanısal süreçtir.
Seçilmiş nonkavite approximal lezyonda rezin infiltrasyonun fissür örtücüden farklı temel hedefi hangisidir?
- A) Pulpa dokusunu fiziksel olarak çıkarmak
- B) Poröz mine lezyon gövdesine düşük viskoziteli rezin penetrasyonu sağlamak
- C) Kronu bütünüyle metal ile örtmek
- D) Geniş kavitede tüm dentini kazımak
- E) İmplantı kemiğe sabitlemek
Doğru cevap: B
Çözüm: İnfiltrasyon poröz mine boşluklarına rezin nüfuzunu, fissür örtücü yüzey oluğunun kapatılmasını hedefler.
Aktif ve derin kök yüzeyi çürüğü bulunan, ağız bakımını sürdüremeyen seçilmiş yaşlı bir hastada SDF uygulanmasının tedavi planındaki yeri nasıl değerlendirilmelidir?
- A) Çürüğü durdurmaya dönük seçenek olarak onam, izolasyon, estetik ve izlemle birlikte
- B) Restoratif ve fonksiyonel gereksinimi kalıcı olarak yok eden kesin yöntem olarak
- C) Pulpitis semptomlarının tanısız tek çözümü olarak
- D) Her olguda ileri çürüğü tamamen beyazlatan işlem olarak
- E) Kontrol gerektirmeyen sistemik ilaç olarak
Doğru cevap: A
Çözüm: SDF bazı dentin lezyonlarını durdurabilir; siyah renklenme, klinik uygunluk, pulpal durum ve takip dikkate alınır.
Restorasyon kenarında yeni çürük gelişen hastada hasta merkezli risk yönetimi için hangi yaklaşım en etkilidir?
- A) Sadece eski dolguyu daha geniş yeni dolgu ile değiştirmek
- B) ICDAS kodunu diyet danışmanlığı yerine kullanmak
- C) Restorasyon kusurunu ve biyofilm, diyet, florür, tükürük etkenlerini birlikte incelemek
- D) Kalan tüm sağlam mineleri önleyici amaçla uzaklaştırmak
- E) Lezyon sayısını azaltmak için radyografi sonuçlarını silmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Sekonder çürük riskinde marjin değerlendirmesiyle birlikte davranışsal ve biyolojik risklerin düzeltilmesi gerekir.
Kritik pH hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel açıdan daha doğrudur?
- A) Mineral doygunluğu ve ortam koşullarına bağlı değişebilen denge noktasıdır
- B) Düşük pH her zaman yalnız remineralizasyon başlatır
- C) Sadece bakterilerin tür adını belirtir
- D) Tükürük mineral miktarından tamamen bağımsızdır
- E) Mine ve dentin için bütün bireylerde kesin 5,5 sabitidir
Doğru cevap: A
Çözüm: Kritik pH yüzeyde mineral çözünmesi ve çökelmesi dengesini gösterir, biyolojik koşullarla değişebilir.
Yüksek riskli bir hastada nonkavite oklüzal lezyon için fissür örtücü yapıldıktan sonra tekrar çürük görülmesi hangi nedenle açıklanabilir?
- A) Örtücü retansiyon kaybı ve kontrol edilmemiş genel çürük riskinin birlikte bulunması
- B) Tükürük akışının çürükle hiçbir ilişkisi olmaması
- C) Kapalı fissürlerin sonsuza dek hiç kontrol gerektirmemesi
- D) Yüksek riskin yalnız restorasyonun rengini etkilemesi
- E) Örtücünün her hastada diş yüzeyini kalıcı steril yapması
Doğru cevap: A
Çözüm: Örtücünün bütünlüğü ve hastanın devam eden biyofilm/diyet riski takipte ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Yeni lezyonlarının çoğu gingival marjinde, plak birikimi yüksek bir hastada aktivite kontrolünün merkezinde hangi müdahale yer alır?
- A) Sadece florürsüz macun kullanımının artırılması
- B) Dişlerdeki bütün incisal kenarların kısaltılması
- C) Gingival marjinin rutin cerrahi olarak tümüyle çıkarılması
- D) Biyofilm retansiyonunun azaltılması ve florürle mineral dengesinin desteklenmesi
- E) Gün boyu daha sık şekerli atıştırma önerilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Plakla ilişkili aktif lezyonda biyofilm kontrolü ve remineralizasyon desteği nedenlere dönük temel yaklaşımdır.
Bir lezyonda ICDAS 5 görünümü saptanması durumunda hangi ek bilgi restoratif karar açısından en kritik olur?
- A) Yalnız hastanın boy uzunluğu
- B) Mutlaka aynı materyalle restore edilme zorunluluğu
- C) Sadece diş renginin skaladaki numarası
- D) Kavite temizlenebilirliği, aktivite, pulpal durum ve hastanın riski
- E) Hasta yaşı dışındaki bütün koşulların yok sayılması
Doğru cevap: D
Çözüm: Kavite varlığı önemli olsa da restoratif gereksinim ve yöntem için aktivite, pulpa ve risk birlikte değerlendirilir.
Günlük çok sık ara öğün tüketen hasta florürlü macun kullanmasına rağmen yeni beyaz lekeler geliştiriyorsa hangi klinik çıkarım en uygundur?
- A) Bütün beyaz lekeler travmatik kök kırığıdır
- B) Mine lezyonu florür varlığında asla gelişmez
- C) Florür koruyucu olsa da sık şeker maruziyeti asit döngüsünü baskın kılabilir
- D) Şekerin çürük gelişiminde hiçbir rolü yoktur
- E) Florürün kullanılması şeker sıklığını tamamen önemsiz yapar
Doğru cevap: C
Çözüm: Net mineral dengesi çok faktörlüdür; yoğun asit atakları florür ve tükürük korumasına rağmen ilerlemeye yol açabilir.