Aşağıdaki hangi hücre–ürün eşleştirmesi doğrudur?
- A) Odontoblast–mine prizması
- B) Ameloblast–dentin kollajeni
- C) Dış mine epiteli–pulpal sinir
- D) Kondrosit–sement epiteli
- E) Dental folikül kökenli hücreler–periodontal destek dokuları
Doğru cevap: E
Çözüm: Dental folikül periodontal ligament, sement ve alveoler destek dokularına hücresel katkı sunar.
Diş gelişiminde primer mine düğümünün (enamel knot) başlıca rolü hangisidir?
- A) Sadece damar oluşumunu sağlamak
- B) Taç morfogenezi için geçici sinyal merkezi görevi yapmak
- C) Kök kanalını mekanik olarak genişletmek
- D) Kalıcı mine matriksi salgılayan ameloblasta dönüşmek
- E) Pulpa içinde odontoklastları üretmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Enamel knot, FGF/SHH/BMP gibi sinyallerle cusp ve taç örüntülemesini etkileyen geçici organizasyon merkezidir.
Dişte WNT sinyalinin negatif düzenlenmesiyle ilişkili ve diş agenezisiyle bağlantılı gen hangisidir?
- A) AMELX
- B) DSPP
- C) KLK4
- D) AXIN2
- E) RUNX2
Doğru cevap: D
Çözüm: AXIN2 WNT sinyalizasyonunun negatif düzenleyicisidir; bazı patojenik varyantları diş agenezisiyle ilişkilidir.
Çok sayıda eksik daimi diş, hipohidroz ve seyrek saç bulunan bireyde hangi gen/yol önceliklidir?
- A) Yalnız MMP20–KLK4
- B) Sadece HBB
- C) EDA–EDAR yolu
- D) Yalnız COL2A1
- E) Tek başına F8
Doğru cevap: C
Çözüm: Ektodermal displazide diş, saç ve ter bezi birlikteliği EDA–EDAR sinyalini düşündürür.
Gömülü süpernümerer dişleri ve klavikula hipoplazisi bulunan hastada en uygun gen–sendrom eşleşmesi hangisidir?
- A) RUNX2–kleidokraniyal displazi
- B) PAX9–Klinefelter
- C) AMELX–Van der Woude
- D) DSPP–Turner sendromu
- E) KLK4–Down sendromu
Doğru cevap: A
Çözüm: RUNX2 ilişkili kleidokraniyal displazide gecikmiş sürme, ekstra dişler ve klavikula anormallikleri görülebilir.
Üçüncü molarlar dışındaki yedi daimi dişin doğuştan bulunmaması hangi terimle tanımlanır?
- A) Oligodonti
- B) Taurodontizm
- C) Hipersementoz
- D) Füzyon
- E) Transpozisyon
Doğru cevap: A
Çözüm: Üçüncü molarlar hariç altı veya daha fazla daimi diş agenezisi oligodontidir.
Posterior daimi dişlerin ağırlıklı eksik olduğu ailesel olguda hangi gen çifti önce düşünülür?
- A) HBB ve HBA
- B) PAX9 ve MSX1
- C) CFTR ve HFE
- D) F8 ve F9
- E) DMD ve SMN1
Doğru cevap: B
Çözüm: PAX9 ve MSX1 kalıtsal diş agenezisinin özellikle posterior örneklerinde önem taşır.
Diş agenezisine ek olarak belirli ailelerde kolorektal neoplazi yatkınlığıyla ilişkilendirilen gen hangisidir?
- A) RUNX2
- B) AMELX
- C) KLK4
- D) MMP20
- E) AXIN2
Doğru cevap: E
Çözüm: AXIN2'nin bazı patojenik varyantları oligodonti ve kolorektal kanser yatkınlığı sendromuyla ilişkilidir.
Orofasiyal yarığı ve doğuştan alt dudak pitleri bulunan çocukta öncelikle hangi sendrom değerlendirilir?
- A) Turner sendromu
- B) Van der Woude sendromu
- C) Marfan sendromu
- D) Wilson hastalığı
- E) Klinefelter sendromu
Doğru cevap: B
Çözüm: Alt dudak pitleriyle yarık dudak/damak birlikteliği IRF6 ilişkili Van der Woude için karakteristiktir.
Erken kapanan kraniyal sütürler ve sendromik kraniyofasiyal deformitesi bulunan çocukta hangi reseptör geninin varyantı bazı sendromlarla ilişkilidir?
- A) KLK4
- B) FGFR2
- C) ENAM
- D) AMELX
- E) DSPP
Doğru cevap: B
Çözüm: FGFR2 varyantları Crouzon ve Apert gibi bazı kraniyosinostoz sendromlarında rol oynar.
Hertwig epitel kök kınının temel görevi hangisidir?
- A) Minenin son olgunlaşmasını yürütmek
- B) Kök biçimini ve odontoblast farklılaşmasını yönlendirmek
- C) Kök dentinini doğrudan salgılamak
- D) Süt dişinin mine prizmalarını eritmek
- E) Pulpadaki damarları tamamen ortadan kaldırmak
Doğru cevap: B
Çözüm: HERS kök morfogenezini düzenler, dentini odontoblast üretir.
Olgunlaşma evresinde mine matriks proteinlerinin uzaklaştırılması açısından hangi proteaz daha belirgin rol oynar?
- A) Pepsin
- B) Tripsin
- C) Kreatin kinaz
- D) KLK4
- E) Kollajenaz tip I'in tek formu
Doğru cevap: D
Çözüm: KLK4 özellikle mine olgunlaşma dönemindeki matriks proteinlerinin işlenmesinde etkilidir.
Patojenik DSPP varyantıyla ilişkili bir hastada esas olarak hangi mineralize diş dokusunun yapısal kusuru beklenir?
- A) Mine prizması
- B) Keratin tabakası
- C) Dentin
- D) Yalnız periodontal ligaman
- E) Kornea stroması
Doğru cevap: C
Çözüm: DSPP dentin matriksi için önemlidir; bazı varyantlar dentinogenezis imperfekta oluşturabilir.
Promoter bölgesinde yoğun CpG metilasyonu hangi sonucu çoğu bağlamda destekler?
- A) Protein kodunun üç katına çıkmasını
- B) DNA dizisinin zorunlu olarak değişmesini
- C) Kromozom sayısının artmasını
- D) Bütün genlerin aynı anda etkinleşmesini
- E) İlgili genin transkripsiyonunun baskılanmasını
Doğru cevap: E
Çözüm: Promoter metilasyonu çoğu bağlamda transkripsiyon azalması ile ilişkilidir; DNA dizisi değişmez.
Histonların asetillenmesi çoğunlukla hangi etkiyle ilişkilidir?
- A) Mitozun her zaman durması
- B) Tüm genlerin kalıcı silinmesi
- C) DNA'nın zorunlu olarak kopması
- D) Kromozom sayısının iki katına çıkması
- E) Kromatinin daha erişilebilir duruma gelmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Histon asetilasyonu çoğu zaman kromatini daha açık ve transkripsiyona uygun hâle getirir.
MikroRNA'nın tipik gen düzenleme etkisi hangisidir?
- A) Hedef mRNA'nın translasyonunu baskılamak veya yıkımını artırmak
- B) Her durumda DNA'yı çift iplikten kesmek
- C) Proteinleri çekirdeğe zorunlu taşımak
- D) Kromatitleri sentromerden ayırmak
- E) Tüm kromozomları sentezlemek
Doğru cevap: A
Çözüm: miRNA transkripsiyon sonrası düzeyde mRNA ve protein üretimini düzenleyebilir.
Apikal papilla kök hücresi popülasyonu hangi kısaltmayla belirtilir?
- A) SCAP
- B) HERS
- C) SHED
- D) DPSC
- E) PDLSC
Doğru cevap: A
Çözüm: SCAP stem cells from apical papilla kısaltmasıdır.
Periodontal ligamentten izole edilen kök/stromal hücreler hangi kısaltmayla bilinir?
- A) PDLSC
- B) SHED
- C) AMELX
- D) SCAP
- E) DPSC
Doğru cevap: A
Çözüm: PDLSC periodontal ligament stem/stromal cells teriminin kısaltmasıdır.
Doku mühendisliğinin klasik üç temel bileşeni hangileridir?
- A) Sadece mine, dentin ve sement
- B) Antibiyotik, asit ve şeker
- C) Sadece mineral, fosfat ve serum
- D) Hemoglobin, trombosit ve nötrofil
- E) Hücre, iskele ve sinyal/mikroçevre
Doğru cevap: E
Çözüm: Hücreler, uygun iskele ve biyolojik sinyal/mikroçevre doku mühendisliğinin temel öğeleridir.
CRISPR-Cas9 sonrası NHEJ onarımı en çok hangi tip dizisel değişiklikle sonuçlanabilir?
- A) Zorunlu kromozom triploidisi
- B) Tüm genlerin eksiksiz kopyalanması
- C) Küçük ekleme veya silmeler (indel)
- D) Her zaman hatasız homolog düzeltme
- E) Gen ifadesinde hiçbir değişiklik olmaması
Doğru cevap: C
Çözüm: NHEJ kırık onarımında indel oluşumuna yol açabilir; HDR ile aynı mekanizma değildir.