Mikrovillusun iç iskeletini başlıca hangi filament oluşturur?
- A) Aktin mikrofilamentleri
- B) Tübülin mikrotübülleri
- C) Elastik lifler
- D) DNA lifleri
- E) Keratin ara filamentleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Mikrovillusların çekirdeğinde aktin demetleri bulunur.
Dentin matriksiyle bağlantılı gen hangisidir?
- A) ENAM
- B) KLK4
- C) AMELX
- D) DSPP
- E) EDA
Doğru cevap: D
Çözüm: DSPP dentin matriksi proteinlerini kodlar; bazı kalıtsal dentin kusurlarıyla ilişkilidir.
Plazma zarının temel çift tabaka yapısını hangi molekül grubu oluşturur?
- A) Nükleik asitler
- B) Glikojen granülleri
- C) Trigliserit depoları
- D) Serbest ribozomlar
- E) Fosfolipitler
Doğru cevap: E
Çözüm: Hücre zarının seçici bariyerini amfipatik fosfolipitlerin çift tabakası oluşturur.
Mineyi salgılayan hücre hangisidir?
- A) Fibroblast
- B) Osteoklast
- C) Odontoblast
- D) Ameloblast
- E) Sementoklast
Doğru cevap: D
Çözüm: Ameloblastlar mine matriksini salgılayan, epitel kökenli hücrelerdir.
İki farklı gendeki patojenik varyantın benzer klinik tablo oluşturması hangisine örnektir?
- A) Homolog ayrılması
- B) Alel heterojenitesi
- C) Mitokondriyal heteroplazmi
- D) Lokus heterojenitesi
- E) Kromozom inversiyonu
Doğru cevap: D
Çözüm: Farklı genler benzer fenotipe yol açıyorsa lokus heterojenitesi vardır.
Trizomi kavramı neyi ifade eder?
- A) Bir kromozomun tamamen kaybını
- B) İki homolog kromozomun bulunmasını
- C) Belirli bir kromozomdan üç kopya bulunmasını
- D) Kromozom parçasının ters çevrilmesini
- E) Bütün kromozom setinin üç katına çıkmasını
Doğru cevap: C
Çözüm: Trizomi tek bir kromozomun fazladan kopyasıdır; tüm takımın üç katı triploididir.
Diş gelişiminde tomurcuk döneminden sonra gelen temel morfolojik evre hangisidir?
- A) Şapka evresi
- B) Mine olgunlaşmasının bitişi
- C) Periodontal bağın tam oluşumu
- D) Daimi diş sürmesi
- E) Kökün apikal kapanması
Doğru cevap: A
Çözüm: Tomurcuk evresini şapka, sonra çan evresi izler.
Mitotik iğ ipliklerinin temel polimer yapı taşı hangi proteindir?
- A) Tübülin
- B) Keratin
- C) Fibronektin
- D) Aktin
- E) Kollajen tip I
Doğru cevap: A
Çözüm: Mitotik iğ mikrotübüllerden oluşur; mikrotübül polimerleri alfa ve beta tübülin içerir.
Dengeli translokasyon taşıyıcısı klinik olarak sağlıklı olsa da üreme açısından neden risk taşıyabilir?
- A) Her gamet aynı kesin normal karyotipi taşır
- B) Yalnız mitokondriyal DNA silinir
- C) Translokasyonun hiçbir kalıtsal sonucu olamaz
- D) Her çocukta mutlaka triploidi gelişir
- E) Mayozda dengesiz kromozom dağılımı olan gametler oluşabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Dengeli taşıyıcıda genetik materyal korunmuş olsa bile gamet ayrılmasında dengesizlik meydana gelebilir.
G2'den mitoza geçişte anahtar olan siklin-CDK eşleşmesi hangisidir?
- A) Kaspaz-9–p21
- B) Siklin A–DNA polimeraz alfa
- C) Siklin D–CDK4/6 yalnızca
- D) Siklin B–CDK1
- E) Aktin–miyozin ATPaz
Doğru cevap: D
Çözüm: Siklin B–CDK1 kompleksinin aktivasyonu mitotik girişin temel düzenleyicilerindendir.
Silya ve hücre içi mikrotübül taşınmasında eksi uca yönelik hareketle tipik olarak ilişkili motor protein hangisidir?
- A) Keratohiyalin
- B) Kinezin-1
- C) Elastin
- D) Miyozin II
- E) Dinein
Doğru cevap: E
Çözüm: Sitoplazmik dinein çoğunlukla mikrotübül eksi ucuna doğru taşımada görev alır.
Periodontal ligamentten izole edilen kök/stromal hücreler hangi kısaltmayla bilinir?
- A) PDLSC
- B) SHED
- C) AMELX
- D) SCAP
- E) DPSC
Doğru cevap: A
Çözüm: PDLSC periodontal ligament stem/stromal cells teriminin kısaltmasıdır.
Aynı mitokondriyal varyantı taşıyan kardeşlerde hastalık şiddetinin değişmesine doğrudan katkı sağlayabilecek mekanizma hangisidir?
- A) Kromozom 21'in mutlaka üçlenmesi
- B) Heteroplazmi oranlarının farklılığı
- C) Tüm hücrelerin aynı mitokondriyal genom oranına sahip olması
- D) Her iki kardeşin aynı Y kromozomunu taşıması
- E) Krossing-over'ın yalnız mayoz II'de olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Mutant ve normal mtDNA kopyalarının dokular arasındaki dağılımı değişken fenotipe yol açabilir.
İçsel apoptoz yolunda mitokondriden sitozole salınmasıyla apoptotik sinyallemeyi destekleyen molekül hangisidir?
- A) Keratin
- B) Hücre dışı albümin
- C) Glikojen
- D) Sitokrom c
- E) Kollajen tip IV
Doğru cevap: D
Çözüm: Mitokondri dış zar geçirgenliğinin artması sitokrom c salınması ve apoptosom oluşumuna zemin hazırlar.
Aşağıdaki hangi hücre–ürün eşleştirmesi doğrudur?
- A) Odontoblast–mine prizması
- B) Ameloblast–dentin kollajeni
- C) Dış mine epiteli–pulpal sinir
- D) Kondrosit–sement epiteli
- E) Dental folikül kökenli hücreler–periodontal destek dokuları
Doğru cevap: E
Çözüm: Dental folikül periodontal ligament, sement ve alveoler destek dokularına hücresel katkı sunar.
X'e bağlı çekinik hastalık için taşıyıcı anne (XᴬXᵃ) ve sağlam baba (XᴬY) çiftinin her erkek çocuğunda hastalık olasılığı kaçtır?
- A) %25
- B) %75
- C) %0
- D) %50
- E) %100
Doğru cevap: D
Çözüm: Erkek çocuk Y'yi babadan, X'i anneden alır; annenin iki X alelinden biri 1/2 ihtimalle geçer.
Gs proteininin etkinleşmesinin adenilat siklaz ve ikinci haberci üzerindeki tipik etkisi hangisidir?
- A) Glikozun mitozda fosfolipite dönüşmesi
- B) IP₃'ün yalnız çekirdek DNA'sına bağlanması
- C) Adenyilat siklaz inhibisyonu ve cAMP'de azalma
- D) Adenilat siklaz etkinliği ve cAMP düzeyinde artış
- E) ATP sentezinin lizozomda başlaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Gs genellikle adenilat siklazı aktive ederek hücre içi cAMP sinyalini yükseltir.
Erkek bireylerde seyrek, kadınlarda da görülebilen ve kesin baba–oğul geçişi gösteren ailesel hastalık için aşağıdaki hangi kalıtım modeli doğrudan aktarım açısından dışlanır?
- A) X'e bağlı kalıtım
- B) Poligenik yatkınlık
- C) Otozomal dominant
- D) Otozomal çekinik
- E) Otozomal eş baskın kalıtım
Doğru cevap: A
Çözüm: Babadan oğula X kromozomu aktarılmadığı için aynı X alelinin doğrudan aktarımı mümkün değildir.
Dişte taurodontizm saptanan bireyde Klinefelter sendromu tanısı konulabilir mi?
- A) Hayır, taurodontizm her zaman enfeksiyondur
- B) Evet, bu bulgu yalnız 45,X'te olur
- C) Evet, taurodontizm tek başına 47,XXY kanıtıdır
- D) Evet, her taurodontizm kromozom 21 delesyonu demektir
- E) Hayır, bulgu özgül değildir ve tanı kromozomal değerlendirme gerektirir
Doğru cevap: E
Çözüm: Taurodontizm Klinefelter ile ilişkili olabilir ama tek başına tanı koydurmaz.
Bir CRISPR çalışmasında hedef gen doğru düzenlenmişken başka bir kromozom bölgesinde istenmeyen değişiklik saptanmıştır. Bu neyi gösterir?
- A) Hiç genomik risk kalmadığını
- B) Her hücrenin totipotent olduğunu
- C) Sadece fizyolojik RNA kesilmesini
- D) Off-target düzenleme olasılığı
- E) Her zaman homolog rekombinasyonun kusursuz gerçekleştiğini
Doğru cevap: D
Çözüm: Hedef dışı genomik değişiklikler off-target etki olarak değerlendirilir ve güvenlik açısından önemlidir.