Aynı genetik varyantı taşıyan etkilenmiş bireylerde bulguların şiddetinin farklı olması nedir?
- A) Değişken ekspresivite
- B) Tam penetrans
- C) Kimerizm
- D) Homozigotluk
- E) Nondisjunction
Doğru cevap: A
Çözüm: Ekspresivite fenotipin görünüm ve ağırlık farklılığını ifade eder.
Fosfolipitlerin hidrofobik yağ asidi kuyrukları plazma zarında hangi yöne bakar?
- A) Çift tabakanın iç kısmına
- B) Hücre dışı sulu ortama
- C) Sitozolün sulu fazına
- D) Çekirdek porunun merkezine
- E) Zarın yalnız dış glikokaliksine
Doğru cevap: A
Çözüm: Hidrofobik kuyruklar suyla temastan kaçınarak çift tabakanın ortasına yönelir.
CRISPR-Cas9 sisteminde hedef DNA dizisini tanımaya yardımcı olan ana bileşen hangisidir?
- A) Miyozin ağır zinciri
- B) Fibrinojen
- C) Glukagon
- D) Rehber RNA (gRNA)
- E) Hemoglobin
Doğru cevap: D
Çözüm: Rehber RNA Cas9'un belirli DNA bölgesine yönlenmesini sağlar.
Belirli bir kromozom segmentinin kopya sayısının artması nedir?
- A) Uniparental dizomi
- B) İnversiyon
- C) Monozomi
- D) Hemizigotluk
- E) Duplikasyon
Doğru cevap: E
Çözüm: Segment artışı duplikasyondur; monozomi kromozom sayısıyla ilgilidir.
Gömülü süpernümerer dişleri ve klavikula hipoplazisi bulunan hastada en uygun gen–sendrom eşleşmesi hangisidir?
- A) RUNX2–kleidokraniyal displazi
- B) PAX9–Klinefelter
- C) AMELX–Van der Woude
- D) DSPP–Turner sendromu
- E) KLK4–Down sendromu
Doğru cevap: A
Çözüm: RUNX2 ilişkili kleidokraniyal displazide gecikmiş sürme, ekstra dişler ve klavikula anormallikleri görülebilir.
İnsan mitokondriyal DNA'sının kalıtımı çoğu durumda hangi yolla gerçekleşir?
- A) Yalnız baba Y kromozomundan
- B) DNA olmadan proteinlerle aktarım
- C) Maternal aktarım
- D) Yalnız otozomal dominant kalıtım
- E) Her çocukta yalnız paternal aktarım
Doğru cevap: C
Çözüm: Mitokondriyal genom insanlarda tipik olarak anne üzerinden aktarılır; istisnalar genel kuralı değiştirmez.
Kopya sayısı değişimi oluşturmayan dengeli bir translokasyon neden standart CMA ile kaçırılabilir?
- A) CMA yalnız proteinlerin katlanmasını ölçtüğü için
- B) Her translokasyon mutlaka bir baz mutasyonu olduğu için
- C) Translokasyonlar hiçbir zaman hücrelerde bulunmadığı için
- D) CMA çoğunlukla DNA miktarındaki artış ve kaybı ölçtüğü için
- E) CMA yalnız mitokondrileri saydığı için
Doğru cevap: D
Çözüm: Dengeli yer değiştirmede net kopya sayısı korunabilir ve dizilim konumu CMA ile görülmeyebilir.
Bir kromozom bölgesinin DNA miktarı değişmeden ters yönde yerleşmesi hangisidir?
- A) Triploidi
- B) Delesyon
- C) Trizomi
- D) İnversiyon
- E) Duplikasyon
Doğru cevap: D
Çözüm: İnversiyon kromozomal segmentin kırılıp 180 derece ters yönle yerleşmesidir.
Salgılanacak glikoproteinlerde N-bağlı glikozilasyonun başlangıcı en çok hangi bölmede gerçekleşir?
- A) Mitoz metafaz plağında
- B) Granüllü ER lümeninde
- C) Sentrozom matriksinde
- D) Mitokondri dış zarında
- E) Lizozom lümeninde
Doğru cevap: B
Çözüm: N-bağlı glikozilasyon ER'de başlar; glikanların sonraki düzenlenmeleri Golgi'de sürer.
Posterior daimi dişlerin ağırlıklı eksik olduğu ailesel olguda hangi gen çifti önce düşünülür?
- A) HBB ve HBA
- B) PAX9 ve MSX1
- C) CFTR ve HFE
- D) F8 ve F9
- E) DMD ve SMN1
Doğru cevap: B
Çözüm: PAX9 ve MSX1 kalıtsal diş agenezisinin özellikle posterior örneklerinde önem taşır.
Akraba evliliğinin otozomal çekinik hastalık görülme riskini artırmasının temel nedeni hangisidir?
- A) Tüm otozomal genlerin dominantlaşması
- B) Mitokondriyal genomun babadan aktarılması
- C) Yeni kromozom takımının zorunlu oluşması
- D) Babadan oğula X geçişi başlaması
- E) Aynı nadir patojenik alelin her iki ebeveynde bulunma olasılığının artması
Doğru cevap: E
Çözüm: Akrabalık ortak atadan aynı çekinik varyantı taşıma olasılığını artırabilir.
Diş agenezisine ek olarak belirli ailelerde kolorektal neoplazi yatkınlığıyla ilişkilendirilen gen hangisidir?
- A) RUNX2
- B) AMELX
- C) KLK4
- D) MMP20
- E) AXIN2
Doğru cevap: E
Çözüm: AXIN2'nin bazı patojenik varyantları oligodonti ve kolorektal kanser yatkınlığı sendromuyla ilişkilidir.
ER stresinde PERK yolunun eIF2α fosforilasyonu üzerinden kısa vadeli önemli etkisi hangisidir?
- A) Genel protein çevirisinin geçici olarak azaltılması
- B) Tüm hücrelerde DNA miktarının doğrudan 8C'ye çıkması
- C) APC/C'nin daima tam etkinleşmesi
- D) Mitozun kontrolsüz hızlanması
- E) Tüm ribozom alt birimlerinin lizozomda zorunlu yıkılması
Doğru cevap: A
Çözüm: PERK-eIF2α ekseni translasyon başlangıcını sınırlandırarak ER protein yükünü azaltmaya yardımcı olur.
Hücre dışı transferrin-demir kompleksinin reseptörü aracılığıyla alınmasında en tipik veziküler mekanizma hangisidir?
- A) Mikrotübül eksi ucunda DNA sentezi
- B) Klatrin aracılı endositoz
- C) Sitokinez
- D) Sadece pasif ozmoz
- E) SGLT aracılı glukoz kotransportu
Doğru cevap: B
Çözüm: Transferrin reseptörü klasik klatrin kaplı çukur aracılı endositoz örneklerindendir.
Aynı bireyde iki farklı zigottan kaynaklanan hücre popülasyonlarının varlığı hangi kavramla adlandırılır?
- A) Hemizigotluk
- B) İnversiyon
- C) Kimerizm
- D) Mitotik mozaiklik
- E) Otozomal çekiniklik
Doğru cevap: C
Çözüm: Kimerizm farklı zigot kökenlerinin aynı organizmada bulunmasıdır.
Aynı DNA dizisini taşıyan iki dental hücre tipinin farklı protein profili göstermesini açıklayan en uygun mekanizma hangisidir?
- A) Proteinlerin gen ifadesinden tamamen bağımsız oluşması
- B) Transkripsiyon faktörleri ve epigenetik işaretlerle farklı gen ifadesi
- C) Tüm hücrelerde bütün genlerin aynı düzeyde çalışması
- D) Her hücrenin mutlaka farklı kromozom sayısı taşıması
- E) Her hücrede zorunlu farklı nükleotit dizisi olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Hücre kimliği DNA baz dizisi değişmeden transkripsiyon ve epigenetik mekanizmalarla farklılaşabilir.
Bir makrofajın yuttuğu bakterinin hidrolazlarla parçalandığı bölmenin oluşumu hangi birleşmeyle ilişkilidir?
- A) Fagozom ile lizozomun birleşmesi
- B) Kinetokor ile nükleolusun birleşmesi
- C) Hücre dışı kollajenle çekirdek porunun birleşmesi
- D) Sitozolik ribozomla sentromerin birleşmesi
- E) Golgi ile mitotik iğin birleşmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Fagolizozom fagositik vezikülün lizozomla birleşmesiyle oluşur ve yıkımı destekler.
Bir lokusta ebeveyn kökenine göre farklı gen ifadesi söz konusuysa hangi mekanizma öne çıkar?
- A) Kromatitlerin rastgele boyanması
- B) Yalnız standart homolog rekombinasyon
- C) Tek başına poliploidi
- D) Mitotik iğ kontrolü
- E) Genomik damgalanma (imprinting)
Doğru cevap: E
Çözüm: İmprinting bazı genlerin anne veya baba kökenli alellerinin farklı biçimde ifade edilmesidir.
DPSC kültüründe osteojenik belirteçler ve mineralize nodüller saptandıysa aşağıdaki sonuçlardan hangisine tek başına varılamaz?
- A) Kültür ortamının fenotipi etkileyebileceği
- B) Belirteçlerin hücresel farklılaşmayla bağlantılı olabileceği
- C) Hastada işlevsel ve uzun süre güvenli tam diş rejenerasyonu sağlandığı
- D) Hücrelerin deney koşullarında mineralizasyonla ilişkili özellik gösterdiği
- E) Daha ileri klinik güvenlik kanıtı gerektiği
Doğru cevap: C
Çözüm: İn vitro mineralizasyon gözlemi tam organ fonksiyonu, damar-sinir bütünleşmesi ve klinik güvenliği kanıtlamaz.
Mine düğümüne ait SHH/FGF/BMP sinyallerinin deneysel olarak bozulduğu modelde hangi gelişimsel sonuç daha doğrudan beklenir?
- A) Tek başına böbrek filtrasyonunun sıfırlanması
- B) Matriks proteinlerinin kesinlikle normal kalması
- C) Tüm dişlerin amelogenin salgılamasının artması
- D) Eritrosit sayısının zorunlu üçe katlanması
- E) Cusp örüntülenmesi ve taç biçiminde bozukluk
Doğru cevap: E
Çözüm: Mine düğümü taç morfogenezinde geçici sinyal merkezidir; sinyal kaybı cusp örüntüsünü etkileyebilir.