Erken kapanan kraniyal sütürler ve sendromik kraniyofasiyal deformitesi bulunan çocukta hangi reseptör geninin varyantı bazı sendromlarla ilişkilidir?
- A) KLK4
- B) FGFR2
- C) ENAM
- D) AMELX
- E) DSPP
Doğru cevap: B
Çözüm: FGFR2 varyantları Crouzon ve Apert gibi bazı kraniyosinostoz sendromlarında rol oynar.
Mikrotübül polimerizasyonunu engelleyen bir madde bölünmekte olan hücrede öncelikle hangi yapıyı bozar?
- A) Hücre dışı kollajen tipini
- B) DNA'nın fosfodiester bağlarını
- C) Lizozomal ortamın asitliğini
- D) Ribozomal RNA'nın baz dizisini
- E) Mitotik iğ organizasyonunu
Doğru cevap: E
Çözüm: Mitotik iğ mikrotübüllere bağımlıdır; mikrotübül dinamiğinin engellenmesi kromozom ayrılmasını aksatır.
Karyotipi normal olan ancak mikrodelasyon şüphesi süren çocukta geniş kopya sayısı analizine uygun yöntem hangisidir?
- A) Kromozomal mikroarray (CMA)
- B) Tek başına kan grubu tayini
- C) Standart EKG
- D) Sadece rutin hemogram
- E) Kan gazı analizi
Doğru cevap: A
Çözüm: CMA küçük kopya sayısı kayıp ve kazançlarını karyotipten daha yüksek çözünürlükle inceleyebilir.
Dişte WNT sinyalinin negatif düzenlenmesiyle ilişkili ve diş agenezisiyle bağlantılı gen hangisidir?
- A) AMELX
- B) DSPP
- C) KLK4
- D) AXIN2
- E) RUNX2
Doğru cevap: D
Çözüm: AXIN2 WNT sinyalizasyonunun negatif düzenleyicisidir; bazı patojenik varyantları diş agenezisiyle ilişkilidir.
Tam penetrans varsayılan OD hastalıkta Aa hasta anne ve aa sağlam babanın her çocuğunun hastalık alelini alma olasılığı kaçtır?
- A) %75
- B) %0
- C) %50
- D) %100
- E) %25
Doğru cevap: C
Çözüm: Aa × aa çaprazında çocukların yarısı Aa olur; penetrans tam kabul edilir.
Diploid somatik bir hücre için G2 evresindeki kromozom takımı ve DNA miktarı hangisidir?
- A) 4n kromozom takımı ve 2C DNA
- B) 4n kromozom takımı ve 4C DNA
- C) 1n kromozom takımı ve 1C DNA
- D) 2n kromozom takımı ve 4C DNA
- E) 2n kromozom takımı ve 1C DNA
Doğru cevap: D
Çözüm: S evresinde DNA eşlenir ve kardeş kromatitler oluşur; hücrenin ploidi düzeyi 2n kalır, DNA miktarı 4C olur.
Histonların asetillenmesi çoğunlukla hangi etkiyle ilişkilidir?
- A) Mitozun her zaman durması
- B) Tüm genlerin kalıcı silinmesi
- C) DNA'nın zorunlu olarak kopması
- D) Kromozom sayısının iki katına çıkması
- E) Kromatinin daha erişilebilir duruma gelmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Histon asetilasyonu çoğu zaman kromatini daha açık ve transkripsiyona uygun hâle getirir.
X'e bağlı dominant bir varyanta sahip baba ve ilgili varyantı taşımayan anne için hangi aktarım doğrudur?
- A) Baba varyantını yalnız oğullarına aktarır
- B) Baba varyantını tüm kızlarına, oğullarının hiçbirine aktarmaz
- C) Kızların hiçbirinde babanın aleli bulunmaz
- D) Kız ve oğulların hepsi babadan X alır
- E) Varyant yalnız ilk doğan çocuğa geçer
Doğru cevap: B
Çözüm: Tipik XY babanın X kromozomu tüm kızlarına, Y kromozomu oğullarına geçer.
Lizozomal asidik hidrolazların Golgi'den doğru hedefe ayrılmasında karakteristik işaret hangisidir?
- A) Ubiquitinin tüm membran proteinlerine eklenmesi
- B) Fosfatidilserinin dış yaprağa çıkışı
- C) Mannoz-6-fosfat
- D) Siklik GMP
- E) Asetilkolin
Doğru cevap: C
Çözüm: Mannoz-6-fosfat, birçok lizozomal hidrolazın Golgi'den hedeflenmesinde önemlidir.
Patojenik DSPP varyantıyla ilişkili bir hastada esas olarak hangi mineralize diş dokusunun yapısal kusuru beklenir?
- A) Mine prizması
- B) Keratin tabakası
- C) Dentin
- D) Yalnız periodontal ligaman
- E) Kornea stroması
Doğru cevap: C
Çözüm: DSPP dentin matriksi için önemlidir; bazı varyantlar dentinogenezis imperfekta oluşturabilir.
Cri-du-chat sendromunun tipik kromozomal değişikliği hangisidir?
- A) 45,X
- B) 21q duplikasyonu
- C) 47,XXY
- D) 5p delesyonu
- E) Trizomi 18
Doğru cevap: D
Çözüm: Cri-du-chat 5. kromozomun kısa kolu (5p) delesyonuyla ilişkilidir.
MikroRNA'nın tipik gen düzenleme etkisi hangisidir?
- A) Hedef mRNA'nın translasyonunu baskılamak veya yıkımını artırmak
- B) Her durumda DNA'yı çift iplikten kesmek
- C) Proteinleri çekirdeğe zorunlu taşımak
- D) Kromatitleri sentromerden ayırmak
- E) Tüm kromozomları sentezlemek
Doğru cevap: A
Çözüm: miRNA transkripsiyon sonrası düzeyde mRNA ve protein üretimini düzenleyebilir.
Na⁺ ile glukozun birlikte hücre içine alınmasında SGLT'nin enerji kaynağı hangisidir?
- A) Serbest hemoglobin oksidasyonu
- B) Veziküllerdeki GTP havuzu
- C) Glukozun ATP'ye doğrudan dönüşümü
- D) Lizozomun düşük pH'sı
- E) Na⁺ elektrokimyasal gradyanı
Doğru cevap: E
Çözüm: SGLT doğrudan ATP hidroliz etmez; Na⁺ gradyanının enerjisiyle glukozu gradyana karşı taşıyabilir.
CRISPR-Cas9 sonrası NHEJ onarımı en çok hangi tip dizisel değişiklikle sonuçlanabilir?
- A) Zorunlu kromozom triploidisi
- B) Tüm genlerin eksiksiz kopyalanması
- C) Küçük ekleme veya silmeler (indel)
- D) Her zaman hatasız homolog düzeltme
- E) Gen ifadesinde hiçbir değişiklik olmaması
Doğru cevap: C
Çözüm: NHEJ kırık onarımında indel oluşumuna yol açabilir; HDR ile aynı mekanizma değildir.
22q11.2 delesyonunda aşağıdaki hangi klinik bulgu bileşimi daha karakteristiktir?
- A) Yalnız büyümüş dalak ve hiperlipidemi
- B) Yalnız izole ayak kırığı ve kısa miyopi
- C) Sadece distal tırnak uzaması
- D) Tek başına doğumsal kalça çıkığı
- E) Damak anomalisi, konotrunkal kalp kusuru ve immün sorunlar
Doğru cevap: E
Çözüm: 22q11.2 delesyon spektrumunda damak, kalp ve timus/immün sistem etkilenebilir; değişkenlik vardır.
Apoptozda hedef proteinlerin proteolitik olarak kesilmesinde hangi enzim grubu görev alır?
- A) DNA ligazları
- B) Kaspazlar
- C) Peptidil transferazlar
- D) Fosfolipaz A2'nin tüm izoformları
- E) ATP sentaz alt birimleri
Doğru cevap: B
Çözüm: Başlatıcı ve yürütücü kaspazlar apoptotik değişikliklerin oluşmasını sağlar.
Hertwig epitel kök kınının temel görevi hangisidir?
- A) Minenin son olgunlaşmasını yürütmek
- B) Kök biçimini ve odontoblast farklılaşmasını yönlendirmek
- C) Kök dentinini doğrudan salgılamak
- D) Süt dişinin mine prizmalarını eritmek
- E) Pulpadaki damarları tamamen ortadan kaldırmak
Doğru cevap: B
Çözüm: HERS kök morfogenezini düzenler, dentini odontoblast üretir.
Hemidesmozomların epiteldeki en belirgin görevi nedir?
- A) Lizozomal enzimleri sentezlemek
- B) Hücreyi bazal laminaya tutundurmak
- C) Mitozda homologları ayırmak
- D) Nükleotitleri ribozomda çoğaltmak
- E) İki komşu hücrenin sitozollerini kanal ile birleştirmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Hemidesmozomlar integrin aracılı hücre-bazal lamina bağlantısı sağlar.
Bir genin belirli ekzonlarının kopya sayısı kayıp veya artışını araştırmada hangi yöntem uygundur?
- A) Kan basıncı ölçümü
- B) MLPA
- C) Büyüme kültürü
- D) Sadece akciğer grafisi
- E) Yalnız Western blot
Doğru cevap: B
Çözüm: MLPA seçilen gen ve ekzonların delesyon/duplikasyonlarını araştırmakta kullanılır.
Olgunlaşma evresinde mine matriks proteinlerinin uzaklaştırılması açısından hangi proteaz daha belirgin rol oynar?
- A) Pepsin
- B) Tripsin
- C) Kreatin kinaz
- D) KLK4
- E) Kollajenaz tip I'in tek formu
Doğru cevap: D
Çözüm: KLK4 özellikle mine olgunlaşma dönemindeki matriks proteinlerinin işlenmesinde etkilidir.