Plazma zarının temel çift tabaka yapısını hangi molekül grubu oluşturur?
- A) Nükleik asitler
- B) Glikojen granülleri
- C) Trigliserit depoları
- D) Serbest ribozomlar
- E) Fosfolipitler
Doğru cevap: E
Çözüm: Hücre zarının seçici bariyerini amfipatik fosfolipitlerin çift tabakası oluşturur.
Fosfolipitlerin hidrofobik yağ asidi kuyrukları plazma zarında hangi yöne bakar?
- A) Çift tabakanın iç kısmına
- B) Hücre dışı sulu ortama
- C) Sitozolün sulu fazına
- D) Çekirdek porunun merkezine
- E) Zarın yalnız dış glikokaliksine
Doğru cevap: A
Çözüm: Hidrofobik kuyruklar suyla temastan kaçınarak çift tabakanın ortasına yönelir.
Na⁺/K⁺-ATPazın bir ATP hidroliziyle gerçekleştirdiği net iyon taşınımı hangisidir?
- A) Üç Na⁺ içeri, iki K⁺ dışarı
- B) Bir Ca²⁺ dışarı, üç H⁺ içeri
- C) İki K⁺ dışarı, iki Cl⁻ içeri
- D) İki Na⁺ dışarı, üç K⁺ içeri
- E) Üç Na⁺ dışarı, iki K⁺ içeri
Doğru cevap: E
Çözüm: Na⁺/K⁺-ATPazın elektrogenik çalışması üç Na⁺ dışarı ve iki K⁺ içeri yönündedir.
GLUT taşıyıcılarıyla glukozun gradyan yönünde taşınması hangi mekanizmadır?
- A) Kolaylaştırılmış difüzyon
- B) Birincil aktif taşıma
- C) Reseptör aracılı endositoz
- D) Fagositoz
- E) Veziküler ekzositoz
Doğru cevap: A
Çözüm: GLUT proteinleri taşıyıcı aracılı, ATP hidrolizine doğrudan bağlı olmayan difüzyonu sağlar.
Salgılanacak proteinlerin ribozomlar tarafından sentezi çoğunlukla hangi yapı ile ilişkilidir?
- A) Granüllü endoplazmik retikulum
- B) Lizozomal lümen
- C) Sentrozom
- D) Peroksizomal matriks
- E) Golgi'nin trans yüzü
Doğru cevap: A
Çözüm: Salgı proteini sentezi sinyal dizisiyle granüllü ER membranındaki ribozomlara yönlendirilir.
Lipit sentezi ve bazı hücrelerde kalsiyum depolama açısından öne çıkan organel hangisidir?
- A) Lizozom
- B) Çekirdekçik
- C) Mitotik iğ
- D) Düz endoplazmik retikulum
- E) Golgi'nin cisternasında bulunan ribozomlar
Doğru cevap: D
Çözüm: Düz ER lipit sentezinin merkezlerindendir; kas hücresindeki sarkoplazmik retikulum Ca²⁺ depolar.
Salgı proteinlerinin işlenmesi ve hedeflerine göre sınıflandırılmasında hangi organel başlıca görev yapar?
- A) Sentrozom
- B) Proteazomun katalitik çekirdeği
- C) Çekirdekçik
- D) Golgi aygıtı
- E) Mitotik kinetokor
Doğru cevap: D
Çözüm: Golgi'de proteinler işlenir, glikanları değiştirilebilir ve farklı hedeflere ayrıştırılır.
Na⁺ ile glukozun birlikte hücre içine alınmasında SGLT'nin enerji kaynağı hangisidir?
- A) Serbest hemoglobin oksidasyonu
- B) Veziküllerdeki GTP havuzu
- C) Glukozun ATP'ye doğrudan dönüşümü
- D) Lizozomun düşük pH'sı
- E) Na⁺ elektrokimyasal gradyanı
Doğru cevap: E
Çözüm: SGLT doğrudan ATP hidroliz etmez; Na⁺ gradyanının enerjisiyle glukozu gradyana karşı taşıyabilir.
Akuaporinlerin membran üzerindeki başlıca etkisi hangisidir?
- A) Suyun zar boyunca geçiş hızını artırmak
- B) DNA sentezini başlatmak
- C) ATP'yi doğrudan glukoza dönüştürmek
- D) Kollajen liflerini çapraz bağlamak
- E) Ribozomu çekirdekçikte parçalamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Akuaporinler suya yüksek geçirgenlik sağlayan kanal proteinleridir.
Sitozolde sentezlenmeye başlayan bir salgı proteininin granüllü ER'ye yönlendirilmesini çoğunlukla hangi özellik sağlar?
- A) Peroksizomal katalazın katalitik bölgesi
- B) Sentromerdeki kohezin kompleksi
- C) ER hedefleme sinyal dizisi
- D) Mitotik iğ ipliğinin uzunluğu
- E) Çekirdekçikteki rRNA üretimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Sinyal dizisi ve sinyal tanıma sistemi yeni proteini ER yoluna yönlendirebilir.
Lizozomal asidik hidrolazların Golgi'den doğru hedefe ayrılmasında karakteristik işaret hangisidir?
- A) Ubiquitinin tüm membran proteinlerine eklenmesi
- B) Fosfatidilserinin dış yaprağa çıkışı
- C) Mannoz-6-fosfat
- D) Siklik GMP
- E) Asetilkolin
Doğru cevap: C
Çözüm: Mannoz-6-fosfat, birçok lizozomal hidrolazın Golgi'den hedeflenmesinde önemlidir.
Salgılanacak glikoproteinlerde N-bağlı glikozilasyonun başlangıcı en çok hangi bölmede gerçekleşir?
- A) Mitoz metafaz plağında
- B) Granüllü ER lümeninde
- C) Sentrozom matriksinde
- D) Mitokondri dış zarında
- E) Lizozom lümeninde
Doğru cevap: B
Çözüm: N-bağlı glikozilasyon ER'de başlar; glikanların sonraki düzenlenmeleri Golgi'de sürer.
Kollajen gibi ekstrasellüler matriks proteinlerinin hücre dışına ulaştırılmasını hangi mekanizma sağlar?
- A) DNA'nın kinetokora bağlanması
- B) Lizozomal hidrolazların sürekli dışarı pompalanması
- C) Salgı veziküllerinin plazma zarıyla kaynaşması
- D) Ribozomların çekirdek içine göçmesi
- E) Lizinlerin tamamının serbest difüzyonu
Doğru cevap: C
Çözüm: Salgı yolunda sentez ve işlem gören proteinler ekzositozla hücre dışına ulaşabilir.
İnsan mitokondriyal DNA'sının kalıtımı çoğu durumda hangi yolla gerçekleşir?
- A) Yalnız baba Y kromozomundan
- B) DNA olmadan proteinlerle aktarım
- C) Maternal aktarım
- D) Yalnız otozomal dominant kalıtım
- E) Her çocukta yalnız paternal aktarım
Doğru cevap: C
Çözüm: Mitokondriyal genom insanlarda tipik olarak anne üzerinden aktarılır; istisnalar genel kuralı değiştirmez.
RB proteininin siklin D–CDK4/6 tarafından fosforillenmesi hangi düzenleyici sonuca katkıda bulunur?
- A) Tübülinin DNA'ya dönüşmesi
- B) Golgi'nin ATP sentaz üretmesi
- C) Kaspaz-3'ün doğrudan lizozomda sentezlenmesi
- D) Transkripsiyonun tüm hücrelerde geri dönüşümsüz kapanması
- E) E2F baskısının azalması ve S evresi genlerinin etkinleşmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: RB'nin fosforilasyonu E2F'yi baskılama kapasitesini azaltarak G1/S ilerlemesini kolaylaştırır.
Hipofosforile, etkin RB proteininin temel etkisi hangisidir?
- A) Adenyilat siklazı cAMP'ye çevirmek
- B) E2F etkinliğini sınırlandırarak G1/S geçişini baskılamak
- C) APC/C'yi doğrudan sekurin sentezine zorlamak
- D) Na⁺ kanalını liganddan bağımsız açmak
- E) Mitozda lizozom asitliğini artırmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Etkin RB, E2F kontrollü S evresi genlerinin aşırı etkinleşmesini engelleyebilir.
Ökaryotik DNA replikasyonunda başlangıç bölgelerinin her hücre döngüsünde bir kez ateşlenmesini sağlayan düzenin temel gereği hangisidir?
- A) Ribozomların sentromerlere bağlanması
- B) Kaspazların DNA polimeraz yerine geçmesi
- C) Replikasyon başlangıcının G1'de lisanslanıp S evresinde yeniden lisanslanmasının sınırlandırılması
- D) Mitozda DNA sentezinin zorunlu olarak tekrar başlaması
- E) S evresinde her kökenin sürekli tekrar tekrar lisanslanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Köken lisanslama ve aktivasyonunun ayrılması DNA'nın aynı döngüde yeniden kopyalanmasını sınırlar.
DNA'sında onarılmamış hasar bulunan bir hücrede G2/M kontrol noktası öncelikle neyi önlemeyi amaçlar?
- A) Mitokondriyal ATP sentezinin tamamını
- B) Hücrenin glukozu GLUT ile almasını
- C) Hasarlı ya da tam eşlenmemiş genomla mitotik giriş yapılmasını
- D) Tüm hücrelerde otofajinin kalıcı durmasını
- E) Golgi'de protein glikozilasyonunu
Doğru cevap: C
Çözüm: G2/M kontrolü, genom hasarı veya eksik replikasyon varken CDK1 etkinleşmesini geciktirir.
Bir kromozom kinetokoru mitotik iğ mikrotübüllerine uygun bağlanmamışsa hangi kontrol noktası anafazı geciktirir?
- A) Membran kolesterol sentez kontrolü
- B) İğ ipliği kurulum (spindle assembly) kontrol noktası
- C) Otofajik lizozom birleşme kontrolü
- D) Salgı granülü olgunlaşma noktası
- E) Lizozomal pH kontrolü
Doğru cevap: B
Çözüm: İğ kontrol noktası uygun kinetokor bağlantısı kurulmadan APC/C aracılı anafaz girişini engeller.
APC/C kompleksinin sekurin yıkımını başlatması hangi olayın gerçekleşmesini kolaylaştırır?
- A) Golgi'de sentrozom oluşması
- B) Separazın kohezin bağlantılarını kesmesi ve kardeş kromatitlerin ayrılması
- C) Na⁺/K⁺-ATPazın G2'ye geçmesi
- D) Lizozomun DNA'yı kromozoma çevirmesi
- E) RER'de tRNA transkripsiyonunun başlaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Sekurinin uzaklaştırılması separazı serbestleştirir; separaz kohezini keserek anafazı destekler.