Na⁺ ile glukozun birlikte hücre içine alınmasında SGLT'nin enerji kaynağı hangisidir?
- A) Serbest hemoglobin oksidasyonu
- B) Veziküllerdeki GTP havuzu
- C) Glukozun ATP'ye doğrudan dönüşümü
- D) Lizozomun düşük pH'sı
- E) Na⁺ elektrokimyasal gradyanı
Doğru cevap: E
Çözüm: SGLT doğrudan ATP hidroliz etmez; Na⁺ gradyanının enerjisiyle glukozu gradyana karşı taşıyabilir.
Akuaporinlerin membran üzerindeki başlıca etkisi hangisidir?
- A) Suyun zar boyunca geçiş hızını artırmak
- B) DNA sentezini başlatmak
- C) ATP'yi doğrudan glukoza dönüştürmek
- D) Kollajen liflerini çapraz bağlamak
- E) Ribozomu çekirdekçikte parçalamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Akuaporinler suya yüksek geçirgenlik sağlayan kanal proteinleridir.
Sitozolde sentezlenmeye başlayan bir salgı proteininin granüllü ER'ye yönlendirilmesini çoğunlukla hangi özellik sağlar?
- A) Peroksizomal katalazın katalitik bölgesi
- B) Sentromerdeki kohezin kompleksi
- C) ER hedefleme sinyal dizisi
- D) Mitotik iğ ipliğinin uzunluğu
- E) Çekirdekçikteki rRNA üretimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Sinyal dizisi ve sinyal tanıma sistemi yeni proteini ER yoluna yönlendirebilir.
Lizozomal asidik hidrolazların Golgi'den doğru hedefe ayrılmasında karakteristik işaret hangisidir?
- A) Ubiquitinin tüm membran proteinlerine eklenmesi
- B) Fosfatidilserinin dış yaprağa çıkışı
- C) Mannoz-6-fosfat
- D) Siklik GMP
- E) Asetilkolin
Doğru cevap: C
Çözüm: Mannoz-6-fosfat, birçok lizozomal hidrolazın Golgi'den hedeflenmesinde önemlidir.
Salgılanacak glikoproteinlerde N-bağlı glikozilasyonun başlangıcı en çok hangi bölmede gerçekleşir?
- A) Mitoz metafaz plağında
- B) Granüllü ER lümeninde
- C) Sentrozom matriksinde
- D) Mitokondri dış zarında
- E) Lizozom lümeninde
Doğru cevap: B
Çözüm: N-bağlı glikozilasyon ER'de başlar; glikanların sonraki düzenlenmeleri Golgi'de sürer.
Kollajen gibi ekstrasellüler matriks proteinlerinin hücre dışına ulaştırılmasını hangi mekanizma sağlar?
- A) DNA'nın kinetokora bağlanması
- B) Lizozomal hidrolazların sürekli dışarı pompalanması
- C) Salgı veziküllerinin plazma zarıyla kaynaşması
- D) Ribozomların çekirdek içine göçmesi
- E) Lizinlerin tamamının serbest difüzyonu
Doğru cevap: C
Çözüm: Salgı yolunda sentez ve işlem gören proteinler ekzositozla hücre dışına ulaşabilir.
İnsan mitokondriyal DNA'sının kalıtımı çoğu durumda hangi yolla gerçekleşir?
- A) Yalnız baba Y kromozomundan
- B) DNA olmadan proteinlerle aktarım
- C) Maternal aktarım
- D) Yalnız otozomal dominant kalıtım
- E) Her çocukta yalnız paternal aktarım
Doğru cevap: C
Çözüm: Mitokondriyal genom insanlarda tipik olarak anne üzerinden aktarılır; istisnalar genel kuralı değiştirmez.
Sitozolde işlev görecek birçok proteinin translasyonu öncelikle nerede yapılır?
- A) Golgi lümenindeki ribozomlarda
- B) Lizozomal asidik hidrolazlarla
- C) Serbest sitozolik ribozomlarda
- D) Sentrozomun sentriyollerinde
- E) Mitokondrinin dış yüzeyindeki nükleer porlarda
Doğru cevap: C
Çözüm: Sitozolik proteinlerin çoğu serbest ribozomlarda üretilir; ER'ye hedeflenmeleri gerekmez.
Mikrotübül polimerizasyonunu engelleyen bir madde bölünmekte olan hücrede öncelikle hangi yapıyı bozar?
- A) Hücre dışı kollajen tipini
- B) DNA'nın fosfodiester bağlarını
- C) Lizozomal ortamın asitliğini
- D) Ribozomal RNA'nın baz dizisini
- E) Mitotik iğ organizasyonunu
Doğru cevap: E
Çözüm: Mitotik iğ mikrotübüllere bağımlıdır; mikrotübül dinamiğinin engellenmesi kromozom ayrılmasını aksatır.
Silya ve hücre içi mikrotübül taşınmasında eksi uca yönelik hareketle tipik olarak ilişkili motor protein hangisidir?
- A) Keratohiyalin
- B) Kinezin-1
- C) Elastin
- D) Miyozin II
- E) Dinein
Doğru cevap: E
Çözüm: Sitoplazmik dinein çoğunlukla mikrotübül eksi ucuna doğru taşımada görev alır.
Mikrotübülün artı ucuna yönelik vezikül taşınmasında tipik motor protein hangisidir?
- A) Miyozin II
- B) Fibronektin
- C) Kinezin
- D) Troponin C
- E) Dinein
Doğru cevap: C
Çözüm: Birçok kinezin ailesi üyesi mikrotübülün artı ucuna doğru yük taşır.
Hücrenin ekstrasellüler matriksle bağlantısında işlev gören transmembran reseptör ailesi hangisidir?
- A) Histonlar
- B) Kinesinler
- C) Topoisomerazlar
- D) İntegrinler
- E) Kaspazlar
Doğru cevap: D
Çözüm: İntegrinler matriks proteinlerini hücre iskeletine bağlayan adezyon reseptörleridir.
Hemidesmozomların epiteldeki en belirgin görevi nedir?
- A) Lizozomal enzimleri sentezlemek
- B) Hücreyi bazal laminaya tutundurmak
- C) Mitozda homologları ayırmak
- D) Nükleotitleri ribozomda çoğaltmak
- E) İki komşu hücrenin sitozollerini kanal ile birleştirmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Hemidesmozomlar integrin aracılı hücre-bazal lamina bağlantısı sağlar.
Apoptozda hedef proteinlerin proteolitik olarak kesilmesinde hangi enzim grubu görev alır?
- A) DNA ligazları
- B) Kaspazlar
- C) Peptidil transferazlar
- D) Fosfolipaz A2'nin tüm izoformları
- E) ATP sentaz alt birimleri
Doğru cevap: B
Çözüm: Başlatıcı ve yürütücü kaspazlar apoptotik değişikliklerin oluşmasını sağlar.
İçsel apoptoz yolunda mitokondriden sitozole salınmasıyla apoptotik sinyallemeyi destekleyen molekül hangisidir?
- A) Keratin
- B) Hücre dışı albümin
- C) Glikojen
- D) Sitokrom c
- E) Kollajen tip IV
Doğru cevap: D
Çözüm: Mitokondri dış zar geçirgenliğinin artması sitokrom c salınması ve apoptosom oluşumuna zemin hazırlar.
Fas (CD95) reseptörünün uyarılması en doğrudan hangi hücresel süreci başlatabilir?
- A) Kalsiyumun mineralize matrikste birikmesini
- B) Na⁺/K⁺-ATPazın ribozom üretmesini
- C) Golgi'de nükleer DNA sentezini
- D) Ölüm reseptörü aracılı apoptozu
- E) Mitozda DNA'nın iki kez eşlenmesini
Doğru cevap: D
Çözüm: Fas ailesi ölüm reseptörleri ekstrinsik apoptotik kaspaz yolunu başlatabilir.
DNA hasarı durumunda p53'ün hücre döngüsünü duraklatmasını kolaylaştıran CDK inhibitörü hangisidir?
- A) Kinezin
- B) Kaspaz-3
- C) p21
- D) Fibronektin
- E) Mannoz-6-fosfat
Doğru cevap: C
Çözüm: p53, p21 ekspresyonunu artırarak CDK etkinliğini ve G1/S ilerlemesini baskılayabilir.
G2'den mitoza geçişte anahtar olan siklin-CDK eşleşmesi hangisidir?
- A) Kaspaz-9–p21
- B) Siklin A–DNA polimeraz alfa
- C) Siklin D–CDK4/6 yalnızca
- D) Siklin B–CDK1
- E) Aktin–miyozin ATPaz
Doğru cevap: D
Çözüm: Siklin B–CDK1 kompleksinin aktivasyonu mitotik girişin temel düzenleyicilerindendir.
Diploid somatik bir hücre için G2 evresindeki kromozom takımı ve DNA miktarı hangisidir?
- A) 4n kromozom takımı ve 2C DNA
- B) 4n kromozom takımı ve 4C DNA
- C) 1n kromozom takımı ve 1C DNA
- D) 2n kromozom takımı ve 4C DNA
- E) 2n kromozom takımı ve 1C DNA
Doğru cevap: D
Çözüm: S evresinde DNA eşlenir ve kardeş kromatitler oluşur; hücrenin ploidi düzeyi 2n kalır, DNA miktarı 4C olur.
Gq proteinine bağlı bir reseptörün etkinleşmesiyle PLC yolunda hangi ikinci haberciler ortaya çıkar?
- A) IP₃ ve DAG
- B) Mannoz-6-fosfat ve kollajen
- C) ATP ve ADP
- D) cAMP ve GMP
- E) mRNA ve tRNA
Doğru cevap: A
Çözüm: Gq yolunda fosfolipaz C, PIP₂'yi IP₃ ve DAG'a ayırır; IP₃ hücre içi Ca²⁺ salınımını artırabilir.