RB proteininin siklin D–CDK4/6 tarafından fosforillenmesi hangi düzenleyici sonuca katkıda bulunur?
- A) Tübülinin DNA'ya dönüşmesi
- B) Golgi'nin ATP sentaz üretmesi
- C) Kaspaz-3'ün doğrudan lizozomda sentezlenmesi
- D) Transkripsiyonun tüm hücrelerde geri dönüşümsüz kapanması
- E) E2F baskısının azalması ve S evresi genlerinin etkinleşmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: RB'nin fosforilasyonu E2F'yi baskılama kapasitesini azaltarak G1/S ilerlemesini kolaylaştırır.
Hipofosforile, etkin RB proteininin temel etkisi hangisidir?
- A) Adenyilat siklazı cAMP'ye çevirmek
- B) E2F etkinliğini sınırlandırarak G1/S geçişini baskılamak
- C) APC/C'yi doğrudan sekurin sentezine zorlamak
- D) Na⁺ kanalını liganddan bağımsız açmak
- E) Mitozda lizozom asitliğini artırmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Etkin RB, E2F kontrollü S evresi genlerinin aşırı etkinleşmesini engelleyebilir.
Ökaryotik DNA replikasyonunda başlangıç bölgelerinin her hücre döngüsünde bir kez ateşlenmesini sağlayan düzenin temel gereği hangisidir?
- A) Ribozomların sentromerlere bağlanması
- B) Kaspazların DNA polimeraz yerine geçmesi
- C) Replikasyon başlangıcının G1'de lisanslanıp S evresinde yeniden lisanslanmasının sınırlandırılması
- D) Mitozda DNA sentezinin zorunlu olarak tekrar başlaması
- E) S evresinde her kökenin sürekli tekrar tekrar lisanslanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Köken lisanslama ve aktivasyonunun ayrılması DNA'nın aynı döngüde yeniden kopyalanmasını sınırlar.
DNA'sında onarılmamış hasar bulunan bir hücrede G2/M kontrol noktası öncelikle neyi önlemeyi amaçlar?
- A) Mitokondriyal ATP sentezinin tamamını
- B) Hücrenin glukozu GLUT ile almasını
- C) Hasarlı ya da tam eşlenmemiş genomla mitotik giriş yapılmasını
- D) Tüm hücrelerde otofajinin kalıcı durmasını
- E) Golgi'de protein glikozilasyonunu
Doğru cevap: C
Çözüm: G2/M kontrolü, genom hasarı veya eksik replikasyon varken CDK1 etkinleşmesini geciktirir.
Bir kromozom kinetokoru mitotik iğ mikrotübüllerine uygun bağlanmamışsa hangi kontrol noktası anafazı geciktirir?
- A) Membran kolesterol sentez kontrolü
- B) İğ ipliği kurulum (spindle assembly) kontrol noktası
- C) Otofajik lizozom birleşme kontrolü
- D) Salgı granülü olgunlaşma noktası
- E) Lizozomal pH kontrolü
Doğru cevap: B
Çözüm: İğ kontrol noktası uygun kinetokor bağlantısı kurulmadan APC/C aracılı anafaz girişini engeller.
APC/C kompleksinin sekurin yıkımını başlatması hangi olayın gerçekleşmesini kolaylaştırır?
- A) Golgi'de sentrozom oluşması
- B) Separazın kohezin bağlantılarını kesmesi ve kardeş kromatitlerin ayrılması
- C) Na⁺/K⁺-ATPazın G2'ye geçmesi
- D) Lizozomun DNA'yı kromozoma çevirmesi
- E) RER'de tRNA transkripsiyonunun başlaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Sekurinin uzaklaştırılması separazı serbestleştirir; separaz kohezini keserek anafazı destekler.
Diploid bir hücrede S evresinin sonunda DNA miktarı iki katına çıkarken kromozom sayısının G2'de değişmemesinin nedeni hangisidir?
- A) Histonların sitozole hiç çıkmaması
- B) S evresinde sadece mitokondrinin çoğalması
- C) Kardeş kromatitlerin tek sentromer birimiyle kromozom olarak sayılması
- D) Ribozom sayısının daima sabit kalması
- E) Her DNA molekülünün tamamen kaybolması
Doğru cevap: C
Çözüm: Kromozom sayımı sentromer birimine göre yapılır; kardeş kromatit oluşumu G2'yi 4n yapmaz.
Mayoz I anafazında mitotik anafazdan farklı olarak ağırlıkla hangi yapılar birbirinden ayrılır?
- A) Golgi sisternaları
- B) Plazma zarı fosfolipitleri
- C) Kardeş kromatitler her sentromerde tamamen
- D) Homolog kromozomlar
- E) Ribozom alt birimleri
Doğru cevap: D
Çözüm: Mayoz I indirgeme bölünmesidir; homolog kromozomlar ayrılır, kardeş kromatitler genellikle mayoz II'ye kadar birlikte kalır.
Mayoz I ile mayoz II arasındaki interfaz benzeri dönemde hangi olay normalde gerçekleşmez?
- A) Hücrelerin mayoz II'ye hazırlanması
- B) Protein sentezinin belirli ölçüde devam etmesi
- C) Genomun yeniden tam bir S evresiyle eşlenmesi
- D) İğ organizasyonunun yeniden düzenlenmesi
- E) Hücre içi enerji kullanımının sürmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Mayoz öncesi DNA bir kez eşlenir; mayoz I ile II arasında genom çapında yeni replikasyon olmaz.
ER lümeninde yanlış katlanmış proteinlerin birikmesi hangi hücresel yanıtı tetikleyebilir?
- A) Lizozomal pH'nın daima nötralize olmasını
- B) Katlanmamış protein yanıtını (UPR)
- C) Kromozomların derhal mayoz I'e girmesini
- D) Mikrotübülün doğrudan nükleik aside dönüşmesini
- E) Sitozolik glukozun tümüyle bitmesini
Doğru cevap: B
Çözüm: UPR, ER katlanma kapasitesini düzenlemeye ve protein yükünü azaltmaya yönelik stres yanıtıdır.
ER stresinde PERK yolunun eIF2α fosforilasyonu üzerinden kısa vadeli önemli etkisi hangisidir?
- A) Genel protein çevirisinin geçici olarak azaltılması
- B) Tüm hücrelerde DNA miktarının doğrudan 8C'ye çıkması
- C) APC/C'nin daima tam etkinleşmesi
- D) Mitozun kontrolsüz hızlanması
- E) Tüm ribozom alt birimlerinin lizozomda zorunlu yıkılması
Doğru cevap: A
Çözüm: PERK-eIF2α ekseni translasyon başlangıcını sınırlandırarak ER protein yükünü azaltmaya yardımcı olur.
Makrootofajide sitoplazmik materyali lizozoma yönlendirmek üzere ilk çevreleyen yapı hangisidir?
- A) Kapalı bir gap junction kanalı
- B) Çift zarlı otofagozom
- C) Hücre dışı desmozom
- D) Tek başına nükleer por
- E) Mitotik kinetokor
Doğru cevap: B
Çözüm: Makrootofaji çift zarlı otofagozom oluşumunu ve bunun lizozomla birleşmesini içerir.
Besin yetersizliğinde mTORC1 etkinliğinin azalması hangi süreç için genellikle elverişli koşul oluşturur?
- A) Sürekli DNA yeniden replikasyonu
- B) Otofajinin artması
- C) Apoptotik kaspazların tümünün yıkılması
- D) Her hücrede mitozun zorunlu başlaması
- E) RER'nin plazma zarına dönüşmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: mTORC1 büyüme ve anabolizmayı destekler; baskılanması otofajinin başlatılmasına izin verebilir.
Kutuplanmış epitel hücresinin apikal ve bazolateral membran bileşenlerini ayrı tutan yapısal organizasyonda hangi bağlantı önemlidir?
- A) Gap junction'ın açık porları
- B) Sentrozomun iki sentriyolü
- C) Serbest ribozom kümesi
- D) Mitokondri iç zar kıvrımları
- E) Sıkı bağlantı kuşağı
Doğru cevap: E
Çözüm: Tight junction, epitel kutuplanmasının sürdürülmesine ve membran bölmelerinin ayrılmasına katkıda bulunur.
Hücre dışı transferrin-demir kompleksinin reseptörü aracılığıyla alınmasında en tipik veziküler mekanizma hangisidir?
- A) Mikrotübül eksi ucunda DNA sentezi
- B) Klatrin aracılı endositoz
- C) Sitokinez
- D) Sadece pasif ozmoz
- E) SGLT aracılı glukoz kotransportu
Doğru cevap: B
Çözüm: Transferrin reseptörü klasik klatrin kaplı çukur aracılı endositoz örneklerindendir.
Büyüme faktörüne bağlanan tipik reseptör tirozin kinazın erken sinyal adımı hangisidir?
- A) Mitokondri dış zarının ATP sentaza dönüşmesi
- B) Lizozomal katalazın çekirdekçikte üretilmesi
- C) G proteini olmadan tüm cAMP'nin kaybolması
- D) DNA'nın Golgi'de kopyalanması
- E) Reseptör dimerleşmesi ve tirozin kalıntılarında otofosforilasyon
Doğru cevap: E
Çözüm: Birçok RTK ligand sonrası dimerleşir ve fosfotirosin bölgeleriyle sinyal proteinlerini toplar.
Gs proteininin etkinleşmesinin adenilat siklaz ve ikinci haberci üzerindeki tipik etkisi hangisidir?
- A) Glikozun mitozda fosfolipite dönüşmesi
- B) IP₃'ün yalnız çekirdek DNA'sına bağlanması
- C) Adenyilat siklaz inhibisyonu ve cAMP'de azalma
- D) Adenilat siklaz etkinliği ve cAMP düzeyinde artış
- E) ATP sentezinin lizozomda başlaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Gs genellikle adenilat siklazı aktive ederek hücre içi cAMP sinyalini yükseltir.
Gi proteini etkinleştiğinde adenilat siklaz için beklenen doğrudan düzenleyici etki hangisidir?
- A) Baskılanma ve cAMP üretiminde azalma
- B) Sitokrom c'nin eksositozla atılması
- C) Kohezinlerin yeni DNA oluşturması
- D) Mannoz-6-fosfatın ribozoma eklenmesi
- E) Zorunlu dimerleşme ve tirozin otofosforilasyonu
Doğru cevap: A
Çözüm: Gi alfa alt birimi birçok sistemde adenilat siklazı inhibe ederek cAMP düzeyini düşürür.
Doku hücresinden salgı vezikülünün plazma zarıyla seçici biçimde kaynaşmasını doğrudan kolaylaştıran protein işlevi hangisidir?
- A) Kaspazların mitotik iğ oluşturması
- B) Keratinin mikrotübüle dönüşmesi
- C) Çekirdekçikte DNA polimerazın çoğalması
- D) SGLT'nin lizozom içi glikoz sentezlemesi
- E) Vezikül ve hedef zar SNARE proteinlerinin eşleşmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Uyumlu v-SNARE ve t-SNARE proteinlerinin etkileşimi salgı vezikülünün hedef zarla füzyonunu kolaylaştırır.
Bir makrofajın yuttuğu bakterinin hidrolazlarla parçalandığı bölmenin oluşumu hangi birleşmeyle ilişkilidir?
- A) Fagozom ile lizozomun birleşmesi
- B) Kinetokor ile nükleolusun birleşmesi
- C) Hücre dışı kollajenle çekirdek porunun birleşmesi
- D) Sitozolik ribozomla sentromerin birleşmesi
- E) Golgi ile mitotik iğin birleşmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Fagolizozom fagositik vezikülün lizozomla birleşmesiyle oluşur ve yıkımı destekler.