İş Kanununa göre yedi günlük zaman dilimi içinde kesintisiz verilmesi gereken hafta tatili en az kaç saattir?
- A) 8 saat
- B) 12 saat
- C) 24 saat
- D) 18 saat
- E) 36 saat
Doğru cevap: C
Çözüm: 4857 m.46, koşulları sağlayan işçiye yedi günlük dönem içinde kesintisiz en az 24 saat hafta tatili tanır.
Günlük çalışma süresi dört saat veya daha kısa olduğunda asgari ara dinlenmesi kaç dakikadır?
- A) 5 dakika
- B) 10 dakika
- C) 30 dakika
- D) 15 dakika
- E) 60 dakika
Doğru cevap: D
Çözüm: 4857 m.68: dört saat veya daha kısa işler için en az 15 dakika ara dinlenmesi gerekir.
Yedi buçuk saati aşan günlük çalışmada asgari ara dinlenmesi ne kadardır?
- A) 10 dakika
- B) 15 dakika
- C) 30 dakika
- D) 2 saat
- E) 1 saat
Doğru cevap: E
Çözüm: 4857 m.68: yedi buçuk saati aşan çalışmada en az bir saat ara dinlenmesi verilir.
İş Kanunu kapsamında yıllık ücretli izne hak kazanmak için deneme süresi dâhil en az kaç yıl çalışmak gerekir?
- A) 1 yıl
- B) 3 ay
- C) 6 ay
- D) 2 yıl
- E) 5 yıl
Doğru cevap: A
Çözüm: 4857 m.53 uyarınca deneme süresi dâhil en az bir yıl çalışan işçi yıllık ücretli izne hak kazanır.
4857 sayılı Kanuna tabi 30 yaşındaki bir işçinin bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dâhil) hizmetinde asgari yıllık izin kaç gündür?
- A) 7 gün
- B) 14 gün
- C) 10 gün
- D) 20 gün
- E) 26 gün
Doğru cevap: B
Çözüm: 4857 m.53: bir yıldan beş yıla kadar, beş yıl dâhil, asgari 14 günlük izin.
On beş yıl ve daha fazla hizmeti bulunan yetişkin bir işçinin yıllık ücretli izin süresi en az kaç gündür?
- A) 14 gün
- B) 18 gün
- C) 26 gün
- D) 20 gün
- E) 24 gün
Doğru cevap: C
Çözüm: 4857 m.53 uyarınca 15 yıl ve üzeri hizmette yıllık ücretli izin en az 26 gündür.
İş Kanununa göre 50 yaşındaki bir işçiye kıdemi kısa olsa bile verilmesi gereken yıllık ücretli izin en az kaç gündür?
- A) 7 gün
- B) 10 gün
- C) 14 gün
- D) 20 gün
- E) 16 gün
Doğru cevap: D
Çözüm: 18 ve daha küçük veya 50 ve daha büyük işçilerde yıllık izin en az 20 gündür.
33 yaşındaki işçi aynı işverende 8 yıldır çalışıyor. Kanunî yıllık izin alt sınırı kaç gündür?
- A) 10 gün
- B) 14 gün
- C) 20 gün
- D) 16 gün
- E) 26 gün
Doğru cevap: C
Çözüm: Beş yıldan fazla, on beş yıldan az hizmette en az 20 gün yıllık izin öngörülür.
16 yaşındaki işçi aynı işverende iki yıllık hizmete sahiptir. Yıllık izin alt sınırı kaç gündür?
- A) 7 gün
- B) 12 gün
- C) 14 gün
- D) 20 gün
- E) 26 gün
Doğru cevap: D
Çözüm: 18 ve daha küçük yaş grubunun yıllık izni hizmeti kısa olsa da en az 20 gündür.
Yıllık ücretli izin süreleri tarafların anlaşmasıyla bölünüyorsa bölümlerden en az biri kaç günden kısa olamaz?
- A) 2 gün
- B) 5 gün
- C) 7 gün
- D) 14 gün
- E) 10 gün
Doğru cevap: E
Çözüm: 4857 m.56 gereği bölme halinde en az bir izin bölümü 10 günden aşağı olmamalıdır.
Bir işçinin 14 günlük yıllık ücretli iznine iki hafta tatili günü rastlıyorsa bu iki gün hakkında hangisi doğrudur?
- A) İzin hesabındaki 14 günden sayılmaz; ayrıca dikkate alınır.
- B) 14 günün içine mutlaka dâhildir.
- C) İşçinin kıdeminden düşülür.
- D) Yalnız işveren izin verirse tatildir.
- E) Her durumda ücretsiz mazeret iznidir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Yıllık izin süresine rastlayan hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günleri yıllık izin günlerinden sayılmaz.
Süresi belirsiz sözleşmeyle 9 aydır çalışan işçinin olağan bildirimli feshinde bildirim süresi kaç haftadır?
- A) 2 hafta
- B) 4 hafta
- C) 3 hafta
- D) 6 hafta
- E) 8 hafta
Doğru cevap: B
Çözüm: Altı ay ile bir buçuk yıl arasında, sınırların düzenlenişine göre, asgari dört haftalık bildirim uygulanır.
Belirsiz süreli sözleşmeyle 2 yıldır çalışan işçinin olağan bildirimli feshinde bildirim süresi kaç haftadır?
- A) 2 hafta
- B) 3 hafta
- C) 6 hafta
- D) 4 hafta
- E) 8 hafta
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir buçuk yıldan üç yıla kadar hizmette asgari altı haftalık bildirim süresi vardır.
İşçi işverenin ağır ve yasal anlamda haklı neden oluşturan ücret ödememe davranışı nedeniyle 4857 m.24 uyarınca derhal feshetmiştir. İhbar tazminatı bakımından doğru önerme hangisidir?
- A) İşçi mutlaka sekiz haftalık ihbar tazminatı öder.
- B) Haklı nedenle derhal fesihte bildirim süresine uyma yükümlülüğü bulunmaz.
- C) İşverenin fesihten bağımsız olarak iki kat ihbar tazminatı doğar.
- D) Her derhal fesih kendiliğinden bildirimli feshe dönüşür.
- E) İşçi derhal fesihte öncelikle 270 saat çalışmak zorundadır.
Doğru cevap: B
Çözüm: 4857 m.24 kapsamında haklı nedenle derhal fesih bildirim süresi koşulundan ayrılır; kıdem tazminatı şartları ayrıca incelenir.
İşveren işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle 4857 m.25/II koşulları oluşmuşken haklı nedenle derhal feshetmiştir. Kıdem ve ihbar için genel sonuç nedir?
- A) İşçiye her durumda iki tazminat birlikte ödenir.
- B) Yalnız sözleşme belirli süreli hâle gelir.
- C) Bu fesihte kural olarak kıdem ve ihbar tazminatı doğmaz.
- D) İşçi otomatik 26 gün yıllık izin kazanır.
- E) İşverenin mutlaka 8 hafta beklemesi gerekir.
Doğru cevap: C
Çözüm: 1475 m.14 ve 4857 m.25/II kapsamında usulüne uygun ahlak/iyi niyet sebebiyle işverenin haklı feshi kural olarak kıdem ve ihbar tazminatı doğurmaz.
Bir işçi aynı işverende 2 yıl 6 ay çalışmış, kıdem tazminatına hak kazandıran nedenle ayrılmıştır. Kıdem hesabına esas aylık giydirilmiş brüt ücret 24.000 TL ve tavanın altındadır. Basitleştirilmiş kıdem tazminatı kaç TL’dir?
- A) 24.000 TL
- B) 48.000 TL
- C) 54.000 TL
- D) 60.000 TL
- E) 72.000 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Her yıl 30 günlük ücret karşılığı: 24.000×2,5=60.000 TL; tavan ve hesap tarihine bağlı diğer farkların bulunmadığı varsayılmıştır.
Bir işçi aynı işverende 8 ay çalıştıktan sonra işveren tarafından kıdem tazminatına normalde hak kazandırabilecek bir gerekçeyle çıkarılmıştır. Kıdem tazminatına ilişkin en doğru değerlendirme nedir?
- A) 8 ayda mutlaka 30 günlük tam tazminat doğar.
- B) Kıdem tazminatı için 2 haftalık süre yeterlidir.
- C) İhbar tazminatı hakkı da her durumda kendiliğinden yok olur.
- D) Sadece fazla çalışma yapanlar kıdem tazminatı alır.
- E) Genel bir yıllık kıdem koşulu sağlanmadığından kıdem tazminatı doğmaz.
Doğru cevap: E
Çözüm: Kıdem tazminatı için genel olarak en az bir yıllık hizmet aranır; ihbar ve diğer haklar ayrı değerlendirilir.
Bir işveren işçinin düzenli olarak ödenen yemek ve yol menfaatlerini dışarıda bırakarak kıdem tazminatı hesaplamıştır. Hangi itiraz hukuken yerindedir?
- A) Düzenli ve para ile ölçülebilen menfaatler giydirilmiş brüt ücret kapsamında hesaba katılabilir.
- B) Kıdem yalnız net çıplak ücretle hesaplanır.
- C) Kıdem hesabında bütün yan haklar kanunen yasaktır.
- D) Yemek yardımı işçiyi bağımsız yüklenici yapar.
- E) Düzenli menfaatler yalnız fazla çalışma süresini uzatır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Kıdem tazminatında düzenli parasal ve para ile ölçülebilen menfaatler esas ücretle birlikte dikkate alınır, tavan saklıdır.
Bir kadın işçi aynı işverende üç yıldır çalışmaktadır ve evlilik tarihinden dokuz ay sonra evlenme nedeniyle kanuna uygun biçimde işten ayrılmıştır. Kıdem tazminatı hakkında hangisi doğrudur?
- A) Evlilik nedeniyle ayrılan işçi hiçbir koşulda kıdem alamaz.
- B) Kanunî şartlarla evlilikten itibaren bir yıl içinde ayrılma kıdem tazminatı hakkı doğurabilir.
- C) Evlilik yalnız işverene haklı fesih hakkı verir.
- D) Evlenme nedeniyle ayrılmada on yıllık kıdem gerekir.
- E) Sözleşme otomatik olarak üç yıl daha uzar.
Doğru cevap: B
Çözüm: 1475 m.14, kadın işçinin evlilik tarihinden bir yıl içinde buna dayanarak işten ayrılması hâlinde ve hizmet koşulu da varsa kıdem hakkını düzenler.
İş güvencesi kapsamında 35 işçinin çalıştığı işletmede, bir yıllık kıdemi olan ve belirsiz süreli sözleşmesi bulunan işçinin hiçbir geçerli neden açıklanmadan işten çıkarılması hangi sonucu gündeme getirir?
- A) Yalnız ücretin kendiliğinden yarıya inmesi
- B) Sözleşmenin belirli süreliye dönüşmesi
- C) Feshe itiraz ve işe iade istemi
- D) İşçinin hiçbir hukuki başvuru hakkının bulunmaması
- E) İşverenin otomatik işyeri devri yapması
Doğru cevap: C
Çözüm: 30+ işçi, en az altı ay kıdem ve belirsiz süreli sözleşme gibi genel koşullarda geçerli nedensiz fesih işe iade istemine konu olabilir.