Sosyal güvenlikte “prim günü” kavramı neyi gösterir?
- A) İşçinin toplam yıllık izin gününü
- B) Yalnız kişinin doğum gününü
- C) Kanunen prim ödenmiş veya bildirilmiş hizmet günlerini
- D) İşyerinin takvimde açık kaldığı günleri
- E) Yalnız başvuru evrakının sayısını
Doğru cevap: C
Çözüm: Prim gün sayısı, kanunî şekilde dikkate alınan sigortalı hizmet günlerini gösterir.
2023 tarihli EYT düzenlemesinin temel kanun numarası hangisidir?
- A) 2022 sayılı Kanun
- B) 2828 sayılı Kanun
- C) 3294 sayılı Kanun
- D) 7438 sayılı Kanun
- E) 2918 sayılı Kanun
Doğru cevap: D
Çözüm: 7438 sayılı Kanun 5510’a eklenen geçici 95. madde üzerinden belirli sigortalılar için yaş koşulunu kaldırmıştır.
EYT düzenlemesinin genel özü hangi seçenekte doğru ifade edilmiştir?
- A) Her çalışan hiçbir prim günü aranmadan emekli olur
- B) Bütün yeni sigortalılar için emeklilik yaşı ortadan kalkmıştır
- C) Sadece işsizlik ödeneğinin tutarı değiştirilmiştir
- D) Sosyal sigorta primleri tümden kaldırılmıştır
- E) Kapsamdakiler için yaş koşulu kaldırılırken diğer emeklilik şartları korunmuştur
Doğru cevap: E
Çözüm: 7438 sayılı düzenleme, belirli geçmiş başlangıç tarihli sigortalılarda yaş dışındaki sigortalılık/prim şartlarının sağlanmasını gerektirir.
65 yaşını doldurmuş ihtiyaç sahibi kişilere primsiz aylık bağlanmasının temel yasal çerçevesi hangisidir?
- A) 2022 sayılı Kanun
- B) 4857 sayılı İş Kanunu
- C) 6356 sayılı Kanun
- D) 2918 sayılı Trafik Kanunu
- E) 4734 sayılı İhale Kanunu
Doğru cevap: A
Çözüm: 2022 sayılı Kanun ihtiyaç koşullarıyla yaşlı ve engelli kişilere aylık bağlanmasına yönelik sosyal yardım düzenidir.
Muhtaç durumdaki kişilere sosyal yardımlaşma ve dayanışma temelini kuran kanun hangisidir?
- A) 5502 sayılı Kanun
- B) 3294 sayılı Kanun
- C) 4447 sayılı Kanun
- D) 6356 sayılı Kanun
- E) 1475 sayılı İş Kanunu
Doğru cevap: B
Çözüm: 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu sosyal yardım mekanizmasının temel metinlerindendir.
Türkiye’de sosyal hizmetlere ilişkin temel kanun hangisidir?
- A) 2918 sayılı Trafik Kanunu
- B) 6098 sayılı Borçlar Kanunu
- C) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu
- D) 5510 sayılı Kanunun yalnız prim oranları bölümü
- E) 4447 sayılı Kanunun işsizlik sigortası kısmı
Doğru cevap: C
Çözüm: 2828 sayılı Kanun korunma, bakım ve yardıma ihtiyacı olanlara sunulan sosyal hizmetlerin ana yasal dayanağıdır.
Yaşlılık aylığı ile 2022 sayılı Kanundaki yaşlı aylığı arasındaki temel fark nedir?
- A) İkisi her koşulda aynı primle bağlanır
- B) İkisi de yalnız iş kazası geliridir
- C) İkisi de sigorta priminden bağımsız aynı evrensel ödemedir
- D) İlki primli sosyal sigorta, ikincisi ihtiyaç koşullu primsiz sosyal yardımdır
- E) İkisi de yalnız işverenin isteğiyle yapılır
Doğru cevap: D
Çözüm: 5510 kapsamındaki yaşlılık aylığı primli sigorta hakkıdır; 2022 yaşlı aylığı sosyal yardım niteliğindedir.
Bir kişinin yaşlılık aylığı için gerekli yaş ve prim şartlarını sağlaması yanında 4/a başvuru sürecinde genel olarak hangi işlem aranır?
- A) İşyerinin kapatılmasını isteme
- B) Sendika genel kurulu kararı getirme
- C) İşten ayrılma ve tahsis talebinde bulunma
- D) İşsizlik fonuna bütün primleri geri ödeme
- E) Emlak vergisini beş yıl önce ödeme
Doğru cevap: C
Çözüm: SGK 4/a yaşlılık aylığı başvurusunda işten ayrılma ve yazılı/elektronik tahsis isteğini belirtir; daha sonra çalışma ayrı kurallara tabidir.
4/b kapsamında yaşlılık aylığı talep eden bağımsız çalışanın prim borcu yönünden hangi şart vurgulanır?
- A) Son beş yıl hiç vergi beyanı vermemiş olması
- B) Mutlaka 4/a işvereniyle hizmet akdi yapması
- C) Tüm borcun işsizlik fonunca otomatik silinmesi
- D) Talep tarihinde prim ve prime ilişkin borcunun bulunmaması
- E) Sadece meslek odası aidatını ödemesi
Doğru cevap: D
Çözüm: SGK 4/b yaşlılık aylığı başvurusunda prim ve prime ilişkin borç bulunmaması koşulunu vurgular.
Yaşlılık aylığı koşullarını sağlayamayan kişinin uzun vadeli primleri yönünden kanundaki olası uygulama hangisidir?
- A) Her koşulda tam yaşlılık aylığı
- B) Sigortalılığın hiçbir iz bırakmadan yok edilmesi
- C) Primlerin otomatik işsizlik ödeneği sayılması
- D) Emeklilik yaşının kişiye göre keyfî belirlenmesi
- E) Kanunî koşullarla yaşlılık toptan ödemesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Yaşlılık toptan ödemesi, aylığa hak kazanamayanlar için kanundaki koşullarla uzun vadeli primler yönünden gündeme gelebilir.
Yaşlılık toptan ödemesine konu edilmeyen prim türleri hangileridir?
- A) Kısa vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası primleri
- B) Malullük sigortası primleri
- C) Yaşlılık sigortası primleri
- D) Ölüm sigortası primleri
- E) Kanunî hizmet borçlanmalarının uzun vadeli karşılığı
Doğru cevap: A
Çözüm: SGK açıklamasına göre kısa vadeli ve GSS primleri yaşlılık/ölüm toptan ödemesinde geri verilmez.
Toptan ödeme nedeniyle tasfiye edilen hizmet sürelerinin kanundaki şartlarla yeniden değerlendirilmesine ne denir?
- A) Geçici görevlendirme
- B) İhya
- C) İşyeri devri
- D) Toplu sözleşme çağrısı
- E) Vergi affı
Doğru cevap: B
Çözüm: İhya, alınan toptan ödemenin güncellenmiş tutarının ödenmesi gibi şartlarla tasfiye edilmiş hizmetlerin canlandırılmasıdır.
2022 sayılı Kanuna göre yaşlı aylığı başvurusunda kişinin yalnız 65 yaşını doldurmuş olması niçin yeterli değildir?
- A) 2022 aylığı yalnız primli emeklilere verilir
- B) Yaş şartı aslında her zaman 40’tır
- C) Muhtaçlık, gelir/aylık almama ve diğer mevzuat şartları da aranır
- D) Başvuru için mutlaka 9.000 gün prim gerekir
- E) Yalnız işverenden izin alınması yeterlidir
Doğru cevap: C
Çözüm: 2022 yaşlı aylığı primli emeklilik değil ihtiyaç ve yasal koşullara bağlı sosyal yardımdır.
Toptan ödeme ile tasfiye edilen hizmeti sonradan ihya etmek isteyen sigortalı açısından temel işlem nedir?
- A) Yalnız nüfus kaydını değiştirmek
- B) Kanunî başvuru yapıp güncellenmiş toptan ödeme tutarını süresinde geri ödemek
- C) İşsizlik sigortasından otomatik aylık almak
- D) Toptan ödemeye hiç dokunmadan tüm hizmetlerin kendiliğinden sayılmasını beklemek
- E) Sosyal yardım gelir testini iptal etmek
Doğru cevap: B
Çözüm: İhya, tasfiye edilmiş sürelerin mevzuata uygun başvuru ve güncellenmiş ödeme tutarının yatırılmasıyla yeniden değerlendirilmesidir.
Bir kişi “65 yaşındayım; SGK’dan primli yaşlılık aylığı almadan 2022 yaşlı aylığı isterim” demiştir. Bu ifade neden tek başına hak kazandığını göstermez?
- A) 65 yaş her sosyal yardımda mutlak yeterli şarttır
- B) 2022 aylığı yalnız 7.200 gün primle bağlanır
- C) 2022 yaşlı aylığında muhtaçlık, gelir/aylık almama ve diğer özel şartlar aranır
- D) Başvuru için SGK’dan malullük aylığı almak zorunludur
- E) Yaşlı aylığı belediye ruhsatıyla otomatik doğar
Doğru cevap: C
Çözüm: 2022 sayılı Kanun yaşlı aylığı primli emeklilik değildir; yaşın yanında gelir, sosyal güvenlik ve diğer koşullar değerlendirilir.
2022 yaşlı aylığı için kişinin eşiyle birlikte aylık toplam 16.000 TL geliri olduğu, esas alınan net asgari ücretin 30.000 TL olduğu varsayılmıştır. İki kişi için kişi başına gelir ve üçte bir eşikle ilgili değerlendirme nedir?
- A) 16.000 TL kişi başı gelir, 10.000 TL eşikten yüksektir
- B) 8.000 TL kişi başı gelir, 5.000 TL eşikten yüksektir
- C) 30.000 TL kişi başı gelir, 20.000 TL eşikten yüksektir
- D) 8.000 TL kişi başı gelir, 10.000 TL eşikten düşüktür
- E) 2.000 TL kişi başı gelir, 10.000 TL eşikten yüksektir
Doğru cevap: D
Çözüm: 16.000/2 = 8.000 TL; 30.000/3 = 10.000 TL. Gelir eşiği yönünden olumlu olsa da diğer şartlar incelenir.
Evde bakım yardımına başvuran dört kişilik hanede toplam aylık gelir 64.000 TL, örnek net asgari ücret 30.000 TL olarak verilmiştir. Gelir eşiği bakımından sonuç hangisidir?
- A) Kişi başına 32.000 TL, sınırın üstündedir
- B) Kişi başına 64.000 TL, sınırın üstündedir
- C) Kişi başına 8.000 TL, 10.000 TL sınırının altındadır
- D) Kişi başına 20.000 TL, 16.000 TL sınırının üstündedir
- E) Kişi başına 16.000 TL, 20.000 TL sınırının altındadır
Doğru cevap: E
Çözüm: 64.000/4 = 16.000 TL; net asgari ücretin 2/3’ü = 20.000 TL. Gelir sınırı yönünden uygunluk, bakım ihtiyacı ve diğer şartların yerine geçmez.
2022 yaşlı aylığında muhtaçlığın başvuran ve eşi üzerinden; evde bakım yardımında ise hanenin kişi başı geliri üzerinden ele alınması hangi genel ilkeye örnektir?
- A) Sosyal yardım programlarında gelir testinin kapsam ve yönteminin programa göre değişebilmesine
- B) Bütün yardımlarda zorunlu olarak tek gelir hesaplama formülü bulunmasına
- C) Primli yaşlılık sigortasında her zaman muhtaçlık testine
- D) Bütün sosyal yardımların otomatik emeklilik aylığı olmasına
- E) Hanedeki birey sayısının sosyal politikalarda hiçbir önem taşımamasına
Doğru cevap: A
Çözüm: Yaşlı aylığı ve evde bakım yardımının hak sahipliği ve gelir ölçüm yöntemleri farklıdır; tek şablon tüm programlara uygulanamaz.
2022 yaşlı aylığına başvuran kişinin hanesinde yetişkin çocuğunun çalışıyor olması hakkında en doğru yorum hangisidir?
- A) Yetişkin çocuğun çalışması her durumda aylığı kesin olarak kaldırır
- B) Tek başına otomatik ret sebebi değildir; yaşlı aylığı için kişinin ve eşinin gelir koşulları incelenir
- C) Çocuğun SGK kaydı başvuranın prim gününe eklenir
- D) Aylık, çocuğun işverenince ödenir
- E) Çocuğun varlığı hak sahipliğini otomatik yaratır
Doğru cevap: B
Çözüm: Bakanlık 2022 yaşlı aylığındaki muhtaçlık değerlendirmesini başvuran ve eşi için açıklar; hanedeki başka bireyin çalışması kendi başına mutlak ret değildir.
Evde bakım yardımı almakta olan kişinin bakım ihtiyacını veya gelir düzeyini etkileyen değişikliği bildirmemesiyle ilgili hangi sonuç mümkündür?
- A) Yardım koşulları ömür boyu değişmez
- B) Bütün sosyal inceleme raporları otomatik geçersiz sayılır
- C) Mevzuat uyarınca bildirim yükümlülüğü ve yersiz ödemelerin geri alınması gündeme gelebilir
- D) Her yersiz ödeme mutlak ve sürekli affedilir
- E) Yardım kendiliğinden uzun vadeli sigorta aylığı olur
Doğru cevap: C
Çözüm: Evde bakım yardımına ilişkin yönetmelikte değişiklikleri bildirme ve gerçeğe aykırı/yersiz ödemelerin tahsili düzenlenmiştir.