İlk defa 2013’te 4/b sigortalı olan kişi 7.300 prim günü biriktirmiştir. Genel 5510 tam yaşlılık aylığı prim hedefi açısından eksik gün sayısı kaçtır?
- A) 1.700 gün
- B) 700 gün
- C) 900 gün
- D) 1.300 gün
- E) 2.700 gün
Doğru cevap: A
Çözüm: 4/b için 9.000 gün temel hedefinden 7.300 çıkarılınca 1.700 gün eksik bulunur; diğer emeklilik koşulları ayrıca değerlendirilir.
İlk defa 2015’te 4/a sigortalı olan kişinin 6.750 prim günü vardır. Temel 7.200 günlük tam yaşlılık aylığı hedefi için kaç gün daha gerekir?
- A) 150 gün
- B) 450 gün
- C) 250 gün
- D) 600 gün
- E) 900 gün
Doğru cevap: B
Çözüm: 7.200 − 6.750 = 450 gündür; günün tamamlanması yaş koşulunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Bir kişi 1998’de ilk kez uzun vadeli sigortalı olmuş, EYT kapsamı ve sigortalılık süresi şartları sağlanmış fakat gereken prim günlerini tamamlamamıştır. En doğru sonuç hangisidir?
- A) 1998 başlangıcı her prim eksiğini otomatik affeder
- B) EYT sadece 2008 sonrası ilk girişleri kapsar
- C) Yaş koşulu kalkmış olsa da eksik prim günleri tamamlanmadan bu gerekçeyle aylık bağlanamaz
- D) Kişinin hizmetleri 7438 ile silinir
- E) İhtiyaç testi yapılarak otomatik 4/a emekli aylığı bağlanır
Doğru cevap: C
Çözüm: EYT 7438 ile belirli kapsamda yaş koşulunu kaldırır; prim ve sigortalılık süresi koşulları korunur.
İlk sigortalılık tarihi 2007 olan kişiyle 2011 olan kişinin aynı statü ve prim gününe rağmen emeklilik yaşının farklılaşmasının temel nedeni nedir?
- A) Aynı statüde her zaman aynı şartların zorunlu olması
- B) İlk sigortalılığın hiçbir hukuki etkisinin bulunmaması
- C) Herkesin yalnız aynı takvim yılında doğması
- D) Farklı başlangıç tarihlerine uygulanabilen geçiş ve 5510 hükümleri
- E) Emekliliğin yalnız bankanın seçimine bağlı olması
Doğru cevap: D
Çözüm: 1999, 2008 ve 2036 gibi dönemsel düzenlemeler yaş ve gün koşullarını etkiler; aynı gün sayısı aynı hak anlamına gelmez.
2008 sonrası 4/a ve 4/b tam yaşlılık prim hedefleriyle ilgili şu hesap hangisinde doğrudur: 4/a 6.900 gün, 4/b 8.700 gün?
- A) 4/a 100, 4/b 900 gün eksiktir
- B) 4/a 900, 4/b 100 gün eksiktir
- C) 4/a koşulu tamam, 4/b 300 gün eksiktir
- D) 4/a 300 gün eksik, 4/b koşulu tamamdır
- E) Her iki statüde de temel hedefe 300 gün eksiktir
Doğru cevap: E
Çözüm: 7.200 − 6.900 = 300; 9.000 − 8.700 = 300. Yaş ve diğer koşullar yine ayrıca aranır.
SGK’dan yaşlılık toptan ödemesi alan kişinin bu ödemeye kısa vadeli sigorta ve GSS primlerinin de katılmasını istemesi niçin yerinde değildir?
- A) Toptan ödemenin kapsamı uzun vadeli sigorta primleriyle sınırlandırılmıştır
- B) Kısa vadeli sigorta primleri yalnız banka fonudur
- C) GSS primleri yasal bir prim türü değildir
- D) Toptan ödeme otomatik işsizlik tazminatıdır
- E) Her prim türünün sigortalıya iki katı ödenmesi zorunludur
Doğru cevap: A
Çözüm: SGK yaşlılık ve ölüm toptan ödemelerinde kısa vadeli ve GSS primlerinin geri verilmediğini belirtir.
Toptan ödeme ile tasfiye edilen hizmeti sonradan ihya etmek isteyen sigortalı açısından temel işlem nedir?
- A) Yalnız nüfus kaydını değiştirmek
- B) Kanunî başvuru yapıp güncellenmiş toptan ödeme tutarını süresinde geri ödemek
- C) İşsizlik sigortasından otomatik aylık almak
- D) Toptan ödemeye hiç dokunmadan tüm hizmetlerin kendiliğinden sayılmasını beklemek
- E) Sosyal yardım gelir testini iptal etmek
Doğru cevap: B
Çözüm: İhya, tasfiye edilmiş sürelerin mevzuata uygun başvuru ve güncellenmiş ödeme tutarının yatırılmasıyla yeniden değerlendirilmesidir.
Bir kişi “65 yaşındayım; SGK’dan primli yaşlılık aylığı almadan 2022 yaşlı aylığı isterim” demiştir. Bu ifade neden tek başına hak kazandığını göstermez?
- A) 65 yaş her sosyal yardımda mutlak yeterli şarttır
- B) 2022 aylığı yalnız 7.200 gün primle bağlanır
- C) 2022 yaşlı aylığında muhtaçlık, gelir/aylık almama ve diğer özel şartlar aranır
- D) Başvuru için SGK’dan malullük aylığı almak zorunludur
- E) Yaşlı aylığı belediye ruhsatıyla otomatik doğar
Doğru cevap: C
Çözüm: 2022 sayılı Kanun yaşlı aylığı primli emeklilik değildir; yaşın yanında gelir, sosyal güvenlik ve diğer koşullar değerlendirilir.
2022 yaşlı aylığı için kişinin eşiyle birlikte aylık toplam 16.000 TL geliri olduğu, esas alınan net asgari ücretin 30.000 TL olduğu varsayılmıştır. İki kişi için kişi başına gelir ve üçte bir eşikle ilgili değerlendirme nedir?
- A) 16.000 TL kişi başı gelir, 10.000 TL eşikten yüksektir
- B) 8.000 TL kişi başı gelir, 5.000 TL eşikten yüksektir
- C) 30.000 TL kişi başı gelir, 20.000 TL eşikten yüksektir
- D) 8.000 TL kişi başı gelir, 10.000 TL eşikten düşüktür
- E) 2.000 TL kişi başı gelir, 10.000 TL eşikten yüksektir
Doğru cevap: D
Çözüm: 16.000/2 = 8.000 TL; 30.000/3 = 10.000 TL. Gelir eşiği yönünden olumlu olsa da diğer şartlar incelenir.
Evde bakım yardımına başvuran dört kişilik hanede toplam aylık gelir 64.000 TL, örnek net asgari ücret 30.000 TL olarak verilmiştir. Gelir eşiği bakımından sonuç hangisidir?
- A) Kişi başına 32.000 TL, sınırın üstündedir
- B) Kişi başına 64.000 TL, sınırın üstündedir
- C) Kişi başına 8.000 TL, 10.000 TL sınırının altındadır
- D) Kişi başına 20.000 TL, 16.000 TL sınırının üstündedir
- E) Kişi başına 16.000 TL, 20.000 TL sınırının altındadır
Doğru cevap: E
Çözüm: 64.000/4 = 16.000 TL; net asgari ücretin 2/3’ü = 20.000 TL. Gelir sınırı yönünden uygunluk, bakım ihtiyacı ve diğer şartların yerine geçmez.
2022 yaşlı aylığında muhtaçlığın başvuran ve eşi üzerinden; evde bakım yardımında ise hanenin kişi başı geliri üzerinden ele alınması hangi genel ilkeye örnektir?
- A) Sosyal yardım programlarında gelir testinin kapsam ve yönteminin programa göre değişebilmesine
- B) Bütün yardımlarda zorunlu olarak tek gelir hesaplama formülü bulunmasına
- C) Primli yaşlılık sigortasında her zaman muhtaçlık testine
- D) Bütün sosyal yardımların otomatik emeklilik aylığı olmasına
- E) Hanedeki birey sayısının sosyal politikalarda hiçbir önem taşımamasına
Doğru cevap: A
Çözüm: Yaşlı aylığı ve evde bakım yardımının hak sahipliği ve gelir ölçüm yöntemleri farklıdır; tek şablon tüm programlara uygulanamaz.
2022 yaşlı aylığına başvuran kişinin hanesinde yetişkin çocuğunun çalışıyor olması hakkında en doğru yorum hangisidir?
- A) Yetişkin çocuğun çalışması her durumda aylığı kesin olarak kaldırır
- B) Tek başına otomatik ret sebebi değildir; yaşlı aylığı için kişinin ve eşinin gelir koşulları incelenir
- C) Çocuğun SGK kaydı başvuranın prim gününe eklenir
- D) Aylık, çocuğun işverenince ödenir
- E) Çocuğun varlığı hak sahipliğini otomatik yaratır
Doğru cevap: B
Çözüm: Bakanlık 2022 yaşlı aylığındaki muhtaçlık değerlendirmesini başvuran ve eşi için açıklar; hanedeki başka bireyin çalışması kendi başına mutlak ret değildir.
Evde bakım yardımı almakta olan kişinin bakım ihtiyacını veya gelir düzeyini etkileyen değişikliği bildirmemesiyle ilgili hangi sonuç mümkündür?
- A) Yardım koşulları ömür boyu değişmez
- B) Bütün sosyal inceleme raporları otomatik geçersiz sayılır
- C) Mevzuat uyarınca bildirim yükümlülüğü ve yersiz ödemelerin geri alınması gündeme gelebilir
- D) Her yersiz ödeme mutlak ve sürekli affedilir
- E) Yardım kendiliğinden uzun vadeli sigorta aylığı olur
Doğru cevap: C
Çözüm: Evde bakım yardımına ilişkin yönetmelikte değişiklikleri bildirme ve gerçeğe aykırı/yersiz ödemelerin tahsili düzenlenmiştir.
Ölen sigortalının ölüm aylığı bakımından 1.900 gün uzun vadeli priminin bulunması hakkında hangisi doğrudur?
- A) Ölüm aylığı için mutlaka 9.000 gün gerekir
- B) 1.900 gün her durumda 4/a yaşlılık aylığı bağlar
- C) Ölüm sigortasında prim hiç dikkate alınmaz
- D) 1.800 günlük genel prim koşulu yönünden yeterli olabilir; hak sahipliği ve diğer şartlar ayrıca incelenir
- E) Sadece evde bakım yardımı başvurusuyla aylık bağlanır
Doğru cevap: D
Çözüm: SGK ölüm aylığında genel olarak en az 1.800 gün uzun vadeli sigorta primi koşulunu belirtir; diğer koşullar ayrıca değerlendirilir.
4/a sigortalısının 5 yıl sigortalılık ve 900 gün prim alternatifinden ölüm aylığı yönünden yararlanılmasına ilişkin hangi ifade doğrudur?
- A) 900 gün alternatifi her sigortalılık statüsüne aynen uygulanır
- B) Ölüm aylığı için hiçbir şekilde 1.800 gün alternatifi yoktur
- C) 5 yıl koşulu yalnız sosyal yardım yönetmeliğinde geçer
- D) 900 gün tamamlanınca hak sahipliği koşulları ortadan kalkar
- E) Bu alternatifte kanunun borçlanma sürelerini hesaba katmama kuralı önemlidir
Doğru cevap: E
Çözüm: SGK ölüm aylığı açıklamasında 4/a için özel 5 yıl + 900 gün alternatifinde her türlü borçlanma sürelerinin bu şartı karşılamada dikkate alınmadığını belirtir.
4/b sigortalısı olarak ölen kişinin hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanması için, prim günü dışında hangi husus özellikle değerlendirilir?
- A) GSS dâhil prim ve prime ilişkin borçların ödenmiş olması
- B) Ölen kişinin sendika kurucusu olması
- C) Yalnız 65 yaş yardımına başvurmuş olması
- D) İşverenin servis aracı kullanması
- E) Mülkiyet tapusunun eşe devri
Doğru cevap: A
Çözüm: 4/b sigortalılarının ölüm aylığında SGK prim ve GSS dâhil prim borcu bulunmamasını aramaktadır.
Sigorta aylığı bağlanamayan ölen sigortalının hak sahipleri için kanunun öngördüğü bazı koşullarda hangi ödeme türü gündeme gelebilir?
- A) Herkese koşulsuz tam emekli aylığı
- B) Ölüm toptan ödemesi
- C) Otomatik işsizlik aylığı
- D) Mutlaka evde bakım yardımı
- E) Yalnız analık geçici iş göremezlik ödeneği
Doğru cevap: B
Çözüm: Ölüm aylığı koşulları yoksa, uzun vadeli primler temelinde ölüm toptan ödemesi hak sahiplerine kanunî pay oranlarında gündeme gelebilir.
Sosyal yardımın hedefleme etkinliğini değerlendirirken aşağıdaki iki hata türü doğru nasıl adlandırılır?
- A) İhtiyaç sahibinin dışarıda kalması yalnız fonlama yöntemidir
- B) İhtiyacı olmayanın yararlanması mutlaka aktüeryal denge başarısıdır
- C) İhtiyaç sahibinin dışarıda kalması dışlama; ihtiyacı olmayanın yararlanması kapsama hatasıdır
- D) Her iki hata yalnız özel sigorta teknik rezervidir
- E) Her iki hata sadece emeklilik prim günüyle ilgilidir
Doğru cevap: C
Çözüm: Sosyal yardım hedeflemesinde dışlama hatası hak sahibi olması beklenen ihtiyaçlının yararlanamaması; kapsama hatası hedef dışında olanın yararlanmasıdır.
Aynı sosyal politika programı için sosyal yardımın muhtaçlık şartı gevşetilirse hangi ikili sonuç kuramsal olarak birlikte görülebilir?
- A) Kapsam otomatik sıfırlanır, maliyet mutlaka yok olur
- B) Bütün kişilere SGK primli aylığı bağlanır
- C) İhtiyaç tespiti hiçbir şekilde değişmez
- D) Kapsayıcılık artabilir, mali kaynak ihtiyacı da artabilir
- E) Emeklilikteki 7.200 gün şartı otomatik 900 güne iner
Doğru cevap: D
Çözüm: Gelir testinin gevşemesi daha çok kişinin kapsama girmesine, kaynak ihtiyacının artmasına ve hedefleme dengelerinin değişmesine neden olabilir.
Emeklilik için prim günü, sosyal yardım için muhtaçlık testi ve evde bakım için bakım ihtiyacı birlikte düşünüldüğünde hangi yaklaşım en doğrudur?
- A) Üç program da yalnız 9.000 gün prim şartına bağlıdır
- B) Evde bakım yalnız 2022 yaşlı aylığının başka adıdır
- C) Muhtaçlık testi bütün primli yaşlılık aylıklarında zorunludur
- D) Sadece yaş ölçütü diğer tüm şartları ortadan kaldırır
- E) Her programın risk, yararlanıcı ve hak kazanma koşulları kendi kanununa göre ayrı incelenir
Doğru cevap: E
Çözüm: Sosyal sigorta, sosyal yardım ve sosyal hizmet uygulamalarında korunan risk, finansman ve değerlendirme koşulları farklıdır.