İş güvencesi kapsamında işverenin belirsiz süreli iş sözleşmesini sona erdirirken göstermesi gereken neden hangi niteliktedir?
- A) Yalnız şahsi kanaat
- B) Mutlaka ceza mahkûmiyeti
- C) Hiçbir neden gerekmez
- D) Sadece işçinin siyasi tercihi
- E) Geçerli neden
Doğru cevap: E
Çözüm: 4857 m.18 kapsamındaki fesihte işçinin yeterliliği, davranışları veya işletme/işyeri/iş gereklerinden kaynaklanan geçerli neden aranır.
Sosyal demokrat refah rejimi hangi özelliklerle ilişkilendirilir?
- A) Yalnız en yoksul yüzde birin sınırlı yardım alması
- B) Evrensel kapsama, yüksek kamu hizmeti ve yeniden dağıtım
- C) Her meslek için birbirinden bağımsız ayrıcalıklı sigorta
- D) Sağlık ve eğitimin sosyal hak sayılmaması
- E) Sosyal sigorta kapsamının bütünüyle kaldırılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Sosyal demokrat ideal tip evrensellik, yüksek kamusal hizmet ve toplumsal eşitlik amaçlarıyla ilişkilidir.
Sosyal yardım başvurularında muhtaçlık değerlendirmesini yerelde yürüten temel yapı hangisidir?
- A) Yüksek Seçim Kurulu
- B) Tapu Kadastro Komisyonu
- C) İl trafik komisyonu
- D) Yalnız ticaret odası yönetimi
- E) Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları
Doğru cevap: E
Çözüm: SYD Vakıfları 3294 ve ilgili sosyal yardım uygulamaları kapsamında ihtiyaç tespiti ve karar süreçlerinde rol oynar.
İşçi sendikası üyeliğinden çekilme bildirimi hangi yolla yapılır?
- A) Yalnız sözlü olarak işverene
- B) Yalnız muhtarlık tutanağıyla
- C) e-Devlet kapısı üzerinden
- D) Sadece mahkeme kararıyla
- E) Sadece noter huzurunda toplu dilekçeyle
Doğru cevap: C
Çözüm: 6356 m.19 çekilme bildiriminin e-Devlet kapısı üzerinden yapılmasını düzenler.
İlk defa 30 Nisan 2008 sonrasında 4/b kapsamında sigortalı olanlar için 5510’daki temel tam yaşlılık aylığı prim günü hedefi hangisidir?
- A) 900 gün
- B) 9.000 gün
- C) 1.800 gün
- D) 3.600 gün
- E) 7.200 gün
Doğru cevap: B
Çözüm: 5510 sonrası 4/b bağımsız çalışanlar için temel yaşlılık aylığı prim günü 9.000’dir; yaş ve diğer koşullar devam eder.
Deneme süresinde fiilen çalışan işçi bakımından hangi hak saklıdır?
- A) İşverenin ücreti tamamen ödememe hakkı
- B) Çalışılan günlerin ücreti ve diğer hakları
- C) Sosyal güvenlik kaydının hukuken yasaklanması
- D) Denemenin mutlaka ücretsiz olması
- E) Çalışmanın kıdem hesabından otomatik çıkarılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Deneme süresi ücretsiz çalışma değildir; işçinin çalıştığı günlere ilişkin ücret ve diğer hakları korunur.
4/a sigortalısı bir kişi işyerinde düşüp yaralanmıştır; hastalık sigortasındaki iki günlük bekleme süresini bu olaya uygulamak neden yanlıştır?
- A) İş kazasına bağlı geçici iş göremezlik ilk günden başlayabilir
- B) İş kazaları hiçbir zaman SGK kapsamına girmez
- C) İş kazasında yalnız işsizlik ödeneği verilir
- D) Bekleme süresi bütün sigorta kolları için otuz gündür
- E) İş kazası ancak sigortalı emekli olduktan sonra değerlendirilir
Doğru cevap: A
Çözüm: Kısa vadeli kollar arasında ödeme başlangıç koşulları farklıdır: iş kazasında hastalığın üçüncü gün kuralı esas alınmaz.
Asıl işverenin alt işveren işçilerinin işyerindeki kanun ve sözleşme yükümlülüklerine ilişkin sorumluluğu nasıl tanımlanır?
- A) Her durumda hiçbir sorumluluğu bulunmaması
- B) Yalnız alt işverenin vergi borcundan dolayı cezai sorumluluk
- C) Alt işverenle birlikte sorumluluk
- D) Sadece işçinin izin verdiği zaman sorumluluk
- E) Tüm borçların sendikaya geçmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: 4857 m.2 asıl işveren ile alt işverenin alt işveren işçilerine karşı ilgili işyeri yükümlülüklerinde birlikte sorumluluğunu düzenler.
İş güvencesi kapsamında fesih bildiriminin işçiye ulaştığı tarihten itibaren işe iade talebiyle arabulucuya başvuru süresi kaç aydır?
- A) 7 ay
- B) 3 ay
- C) 1 ay
- D) 6 ay
- E) 12 ay
Doğru cevap: C
Çözüm: 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ve 4857 m.20 çerçevesinde işe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya gidilir.
Yalnız belirli gelir sınırının altındaki ailelere nakit destek sağlanması hangi araca örnektir?
- A) Koşulsuz evrensel temel gelir
- B) Bütün yurttaşlara eşit sağlık hizmeti
- C) Gelir testine dayalı hedefli sosyal yardım
- D) Sadece mesleki sosyal sigorta primi
- E) Sosyal hizmetlerin bütünüyle kaldırılması
Doğru cevap: C
Çözüm: Gelir eşiği kullanılması programı seçici/hedefli sosyal yardım niteliğine yaklaştırır.
Grev ve lokavtın yasak olduğu uyuşmazlıklarda, koşulları oluştuğunda bağlayıcı karar verebilen organ hangisidir?
- A) İşyeri yemek komisyonu
- B) Mahalle ihtiyar heyeti
- C) İşverenin muhasebe müdürlüğü
- D) Özel sigorta eksperi
- E) Yüksek Hakem Kurulu
Doğru cevap: E
Çözüm: 6356 kapsamında Yüksek Hakem Kurulunun kesin kararları toplu iş sözleşmesi hükmündedir.
4/b kapsamında yaşlılık aylığı talep eden bağımsız çalışanın prim borcu yönünden hangi şart vurgulanır?
- A) Son beş yıl hiç vergi beyanı vermemiş olması
- B) Mutlaka 4/a işvereniyle hizmet akdi yapması
- C) Tüm borcun işsizlik fonunca otomatik silinmesi
- D) Talep tarihinde prim ve prime ilişkin borcunun bulunmaması
- E) Sadece meslek odası aidatını ödemesi
Doğru cevap: D
Çözüm: SGK 4/b yaşlılık aylığı başvurusunda prim ve prime ilişkin borç bulunmaması koşulunu vurgular.
Yeni bir iş bulmak için önceki işinden ayrılmış ve aktif arama yapan, işe başlamaya hazır kişi hangi işsizlik türünü örnekleyebilir?
- A) Mevsimlik işsizlik
- B) Gizli işsizlik
- C) İşgücüne katılmama
- D) Sadece teknolojik işsizlik
- E) Friksiyonel işsizlik
Doğru cevap: E
Çözüm: İşten işe geçişte uygun eşleşmeyi arama süresi friksiyonel işsizlik yaratabilir.
İhtiyaç koşullarını taşımayan kişinin hata sonucu muhtaçlık yardımından yararlanması hangi sorundur?
- A) Dışlama hatası
- B) Sosyal içerme başarısı
- C) Prim temelli sigortalılık
- D) Kişisel emeklilik sigortası
- E) Kapsama hatası
Doğru cevap: E
Çözüm: Kapsama hatası, programın hedef kitlesi dışındaki kişinin destek almasıdır.
Sona eren TİS’in ücret ve izin gibi iş sözleşmesine ilişkin hükümleri, yeni bir TİS yürürlüğe girmemişken işçilere uygulanmaktadır. Hukukî nitelendirme hangisidir?
- A) TİS bir kez sona erince geçmiş ücretlerin tamamı geri alınır.
- B) Hükümler yalnız noter ücreti niteliği kazanır.
- C) Hükümler yenisi yürürlüğe girene dek iş sözleşmesi hükmü olarak sürer.
- D) İşçi bu nedenle hiç izin kullanamaz.
- E) Sendika kendiliğinden tüzel kişiliğini yitirir.
Doğru cevap: C
Çözüm: 6356 m.36 TİS’in normatif hükümlerinin sonraki sözleşmeye kadar bireysel iş sözleşmesi hükmü olarak devamını düzenler.
Tam rekabetçi mal ve emek piyasasında ürün fiyatı 20 TL, bir ilave işçinin marjinal fiziksel ürünü 5 birim ise marjinal ürün değeri kaç TL olur?
- A) 4 TL
- B) 25 TL
- C) 40 TL
- D) 100 TL
- E) 400 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Marjinal ürün değeri = çıktı fiyatı × emeğin marjinal fiziksel ürünü =20×5=100 TL.
SGK’nın 5502 sayılı kuruluş kanunu ile 5510 sayılı sigorta kanunu arasındaki farkı en doğru veren seçenek hangisidir?
- A) 5502 işsizlik aylığını, 5510 yalnız toplu iş sözleşmesini düzenler
- B) 5502 kurumsal teşkilatı, 5510 sigorta kollarını ve GSS’nin temel hükümlerini düzenler
- C) 5502 iş kazası tanımını, 5510 yalnız SGK bina yapımını düzenler
- D) Her iki kanun sadece trafik tescilini düzenler
- E) 5510’un sosyal sigorta veya GSS ile bağlantısı yoktur
Doğru cevap: B
Çözüm: Kanunların düzenleme odağı farklıdır: SGK’nın örgütlenmesi 5502, sosyal sigorta ve GSS maddi rejimi 5510.
Ölen sigortalının ölüm aylığı bakımından 1.900 gün uzun vadeli priminin bulunması hakkında hangisi doğrudur?
- A) Ölüm aylığı için mutlaka 9.000 gün gerekir
- B) 1.900 gün her durumda 4/a yaşlılık aylığı bağlar
- C) Ölüm sigortasında prim hiç dikkate alınmaz
- D) 1.800 günlük genel prim koşulu yönünden yeterli olabilir; hak sahipliği ve diğer şartlar ayrıca incelenir
- E) Sadece evde bakım yardımı başvurusuyla aylık bağlanır
Doğru cevap: D
Çözüm: SGK ölüm aylığında genel olarak en az 1.800 gün uzun vadeli sigorta primi koşulunu belirtir; diğer koşullar ayrıca değerlendirilir.
Haftalık normal süresi sözleşmede 40 saat olan işçi 48 saat çalışmıştır. Normal saatlik ücret 100 TL, denkleştirme ve istisna yoktur. Yalnız 8 ek saatin toplam zamlı brüt tutarı nedir?
- A) 1.075 TL
- B) 800 TL
- C) 1.000 TL
- D) 1.125 TL
- E) 1.200 TL
Doğru cevap: A
Çözüm: 40–45 arası 5×100×1,25=625 TL; 45–48 arası 3×100×1,50=450 TL. Toplam 1.075 TL.
İşyeri TİS yetkisi için 91 işçinin çalıştığı bir işyerinde işkolu eşiğini geçen sendikanın en az kaç üyeye sahip olması gerekir?
- A) 36
- B) 45
- C) 50
- D) 46
- E) 55
Doğru cevap: D
Çözüm: 91’in yarısı 45,5 olduğundan yarıdan fazla üyelik için en az 46 kişi gerekir.