6356 sayılı Kanun uyarınca işçi sendikasına üyelik başvurusu hangi elektronik kanaldan yapılır?
- A) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü portalından
- B) e-Devlet kapısı üzerinden
- C) Noterlerin fiziki ilan panosundan
- D) Belediye imar otomasyonundan
- E) Vergi tahsilat veznesinden
Doğru cevap: B
Çözüm: İşçi sendikası üyeliği Bakanlık elektronik sistemi üzerinden e-Devlet başvurusu ve sendikanın yetkili organının kabulüyle kazanılır.
Bir işçiye aynı anda birbirine aykırı görev beklentileri yüklenmesi hangi stres kaynağıdır?
- A) Rol açıklığı
- B) Yüksek iş özerkliği
- C) İşin tamamlanmışlığı
- D) Açık hedef birliği
- E) Rol çatışması
Doğru cevap: E
Çözüm: Rol çatışması aynı çalışandan uyumsuz beklentiler bulunmasıdır.
İş Kanunu kapsamında yıllık ücretli izne hak kazanmak için deneme süresi dâhil en az kaç yıl çalışmak gerekir?
- A) 1 yıl
- B) 3 ay
- C) 6 ay
- D) 2 yıl
- E) 5 yıl
Doğru cevap: A
Çözüm: 4857 m.53 uyarınca deneme süresi dâhil en az bir yıl çalışan işçi yıllık ücretli izne hak kazanır.
Sosyal yardımın sosyal sigortadan temel farkı hangisidir?
- A) Mutlaka her ay işçi-işveren primi gerektirmesi
- B) Yalnız iş kazası gelirinden oluşması
- C) Her yardımın uzun vadeli sigorta kolu sayılması
- D) Genellikle prim karşılığı olmadan, ihtiyaç ve yasal koşullara göre sağlanması
- E) Sadece sendika üyesine ödenmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Sosyal yardım çoğu kez primsiz, ihtiyaca ve koşullara bağlıdır; sosyal sigorta primli yapıya sahiptir.
Bir ülkede kamu yardımları çoğunlukla gelir testine bağlı, özel sigortanın rolü geniş ve metalaşmadan uzaklaşma düşüktür. Hangi ideal refah rejimi tarif edilmektedir?
- A) Liberal refah rejimi
- B) Sosyal demokrat refah rejimi
- C) Muhafazakâr-korporatist refah rejimi
- D) Tamamen primsiz evrensel rejim
- E) Kamu hizmetlerinden oluşmayan özel aile rejimi
Doğru cevap: A
Çözüm: Piyasa ağırlığı, hedefli yardım ve düşük dekomodifikasyon liberal refah devleti ideal tipinin ayırt edici özellikleridir.
6356 kapsamında iş uyuşmazlığında arabuluculuk görev süresi tarafların anlaşmasıyla en çok ne kadar uzatılabilir?
- A) 2 takvim günü
- B) 6 işgünü
- C) 15 takvim günü
- D) 30 işgünü
- E) 1 yıl
Doğru cevap: B
Çözüm: 6356 m.50, on beş günlük görev süresine en çok altı işgünü eklenmesine izin verir.
Toplam işsizlik oranı azalırken bazı kişilerin iş aramaktan vazgeçmesi neyi gösterir?
- A) Bütün işsizlerin iş bulduğunu kanıtlar
- B) İstihdam oranının kesin %100 olduğunu gösterir
- C) İşgücü paydasının değişmediğini gösterir
- D) İşsizlik oranındaki düşüş mutlaka istihdam artışı anlamına gelmez
- E) Çalışma çağındaki nüfusun otomatik sıfırlandığını gösterir
Doğru cevap: D
Çözüm: İş aramayı bırakanlar standart işgücünün dışına çıkabilir; oran, istihdam artmasa da düşebilir.
Evde bakım yardımında 2828 sayılı Kanun uyarınca temel gelir testi hangi hane ölçütüne dayanır?
- A) Hane kişi başı aylık gelirin net asgari ücretin üçte ikisinden az olması
- B) Yalnız başvuranın yaşının 65 olması
- C) Her hanenin geliri ne olursa olsun otomatik ödeme
- D) Hane gelirinin asgari ücretin on katından fazla olması
- E) Bütün aile bireylerinin aynı sigorta statüsünde olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Evde bakım yardımında bakım ihtiyacı ve diğer koşullarla birlikte hane kişi başına gelirin net asgari ücretin 2/3’ünden az olması genel gelir sınırıdır.
Braverman’ın emek süreci yaklaşımında yönetimin işi parçalayıp bilgi ve kontrolü merkezileştirmesi hangi tartışmayla ilişkilidir?
- A) Organik dayanışmanın zorunlu yokluğu
- B) Yalnız içsel motivasyon artışı
- C) Yüksek psikolojik güvenliğin tanımı
- D) Beceri değersizleşmesi (deskilling) ve emek denetimi
- E) İşsizlik sigortasının finansmanı
Doğru cevap: D
Çözüm: Braverman emek sürecinde yönetim kontrolü, işin bölünmesi ve beceri kaybını eleştirel biçimde incelemiştir.
Toptan ödeme nedeniyle tasfiye edilen hizmet sürelerinin kanundaki şartlarla yeniden değerlendirilmesine ne denir?
- A) Geçici görevlendirme
- B) İhya
- C) İşyeri devri
- D) Toplu sözleşme çağrısı
- E) Vergi affı
Doğru cevap: B
Çözüm: İhya, alınan toptan ödemenin güncellenmiş tutarının ödenmesi gibi şartlarla tasfiye edilmiş hizmetlerin canlandırılmasıdır.
Belirli süreli iş sözleşmesi sırf taraflar başlangıç ve bitiş tarihi yazdı diye geçerli sayılabilir mi?
- A) Hayır; 4857 m.11 kapsamındaki objektif koşulun da bulunması gerekir.
- B) Evet; her zaman yalnız tarih yazılması yeterlidir.
- C) Yalnız sendika üyesi işçilerin sözleşmesi belirli süreli olur.
- D) Belirli süreli sözleşme yalnız kamu görevlileri için yapılabilir.
- E) Tarih yazılan her sözleşme kendiliğinden takım sözleşmesine dönüşür.
Doğru cevap: A
Çözüm: Belirli süreli sözleşmede süre belirtilmesine ek olarak belirli iş, belirli işin tamamlanması veya olgu gibi objektif koşul aranır.
İşçi sendikası üyelik başvurusu için en doğru süreç hangisidir?
- A) Yalnız işverenin yazılı onayı
- B) e-Devlet başvurusu ve sendikanın tüzükte yetkili organınca kabulü
- C) Her durumda valinin şahsî izni
- D) İş mahkemesinin kuruluş kararı
- E) Sadece işyerinde sözlü niyet beyanı
Doğru cevap: B
Çözüm: Sendikaya üye olmak serbesttir; elektronik başvuru sendikanın yetkili organının kabulüyle üyeliğe dönüşür.
Bir ülke yalnız işsizlik oranına bakarak işgücü atıllığının tamamını ölçmek istiyor. En temel eksiklik hangisidir?
- A) İşsizlerin tamamını iki kez sayması
- B) Zamana bağlı eksik istihdamı ve potansiyel işgücünü dışarıda bırakması
- C) İstihdam oranını otomatik %100 göstermesi
- D) İşgücü sayısını hiç kullanmaması
- E) Yalnız emek verimliliğini hesaplaması
Doğru cevap: B
Çözüm: LU1 standart işsizliktir; eksik istihdam ve potansiyel işgücü dâhil edilirse daha geniş atıllık göstergeleri elde edilir.
Tam süreli emsal işçinin haftalık çalışma süresi 45 saattir; aynı işteki işçinin 15 saati kararlaştırılmıştır. Bölünebilir menfaatler bakımından ilke nedir?
- A) Her durumda emsalin iki katı ödenir.
- B) Çalışma süresi oranında, yani emsalin üçte biri esas alınır.
- C) Kısmi süreli işçiye hiçbir ücret ödenemez.
- D) Emsal işçinin kıdemi fark etmeksizin menfaatler sıfırlanır.
- E) İşçinin çalışma süresi yerine adının ilk harfi esas alınır.
Doğru cevap: B
Çözüm: 4857 m.13 kısmi sürelilerin bölünebilir parasal haklarında emsal çalışma süresine oranlamayı öngörür; 15/45 üçte birdir.
Bir çalışanın çabası performansa dönüşüyor fakat performansın terfiye etkisi yöneticinin keyfî kararları yüzünden belirsiz. Vroom’un hangi bağlantısı zayıflar?
- A) Çabadan performansa beklenti bağlantısı
- B) Ödülün öznel çekiciliği anlamındaki değerlik
- C) Maslow’un fizyolojik ihtiyacı
- D) Performanstan sonuca giden araçsallık bağlantısı
- E) Durkheim’ın organik dayanışması
Doğru cevap: D
Çözüm: Araçsallık, iyi performansın ödüle yol açacağı inancını ifade eder.
Yetki belgesi alan taraf, 18 gün boyunca karşı tarafı toplu görüşmeye çağırmamıştır. 6356 m.46 açısından kural sonuç nedir?
- A) Çağrı süresi kırk beş gündür, sorun yoktur.
- B) Yetki belge süresinden bağımsızdır, hiçbir sonuç doğmaz.
- C) Çağrı yalnız işverene düşer ve süresizdir.
- D) Çağrı mecburiyeti yalnız deneme süresindeki işçiler içindir.
- E) On beş günlük çağrı süresi aşıldığı için yetki belgesi hükmünü kaybeder.
Doğru cevap: E
Çözüm: 6356 m.46 yetki belgesi alınmasından sonra 15 gün içinde çağrı yapılmamasını belgenin hükmünün kalmamasına bağlar.
2022 yaşlı aylığına başvuran kişinin hanesinde yetişkin çocuğunun çalışıyor olması hakkında en doğru yorum hangisidir?
- A) Yetişkin çocuğun çalışması her durumda aylığı kesin olarak kaldırır
- B) Tek başına otomatik ret sebebi değildir; yaşlı aylığı için kişinin ve eşinin gelir koşulları incelenir
- C) Çocuğun SGK kaydı başvuranın prim gününe eklenir
- D) Aylık, çocuğun işverenince ödenir
- E) Çocuğun varlığı hak sahipliğini otomatik yaratır
Doğru cevap: B
Çözüm: Bakanlık 2022 yaşlı aylığındaki muhtaçlık değerlendirmesini başvuran ve eşi için açıklar; hanedeki başka bireyin çalışması kendi başına mutlak ret değildir.
Aylık 4.000 TL yardım alan kişi 1.000 TL daha ücret kazandığında yardımı 1.500 TL azalıyorsa toplam kullanılabilir gelirde ne olur?
- A) 1.000 TL artar
- B) 500 TL azalır
- C) 2.500 TL artar
- D) 1.500 TL artar
- E) Hiç değişmez
Doğru cevap: B
Çözüm: Ücret kazancı +1.000, yardım kaybı −1.500 olduğundan toplam gelir değişimi −500 TL olur; teşvik sorunu gösterir.
Kısa süreli sözleşme, öngörülemeyen saatler ve gelir güvencesizliği yaşayan çalışanlar için hangi kavram açıklayıcıdır?
- A) Zorunlu olarak yüksek iş güvencesi
- B) Tam zamanlı işin evrensel şartı
- C) Güvencesiz çalışma (prekarizasyon)
- D) Her durumda yüksek örgütsel bağlılık
- E) Yalnız nominal ücret artışı
Doğru cevap: C
Çözüm: Güvencesiz çalışma istihdamın sürekliliği, gelir ve haklarda belirsizlikle tanımlanır; her esnek iş mutlaka güvencesiz değildir.
Sosyal yardımın hedefleme etkinliğini değerlendirirken aşağıdaki iki hata türü doğru nasıl adlandırılır?
- A) İhtiyaç sahibinin dışarıda kalması yalnız fonlama yöntemidir
- B) İhtiyacı olmayanın yararlanması mutlaka aktüeryal denge başarısıdır
- C) İhtiyaç sahibinin dışarıda kalması dışlama; ihtiyacı olmayanın yararlanması kapsama hatasıdır
- D) Her iki hata yalnız özel sigorta teknik rezervidir
- E) Her iki hata sadece emeklilik prim günüyle ilgilidir
Doğru cevap: C
Çözüm: Sosyal yardım hedeflemesinde dışlama hatası hak sahibi olması beklenen ihtiyaçlının yararlanamaması; kapsama hatası hedef dışında olanın yararlanmasıdır.