Toplu iş uyuşmazlığında görevlendirilen arabulucunun kanunî görev süresi genel olarak kaç gündür?
- A) 15 gün
- B) 3 gün
- C) 6 gün
- D) 30 gün
- E) 60 gün
Doğru cevap: A
Çözüm: 6356 m.50 uyarınca arabulucunun görevi bildirimden itibaren on beş gün sürer; anlaşmayla en çok altı işgünü uzatılabilir.
Post-Fordist üretim tartışmalarında hangi eğilim daha fazla öne çıkar?
- A) Tek tip montaj hattının tüm sektörlerde zorunlu hâle gelmesi
- B) Ürün çeşitliliğinin tamamen kaldırılması
- C) Esnek üretim, farklılaşmış ürün ve değişken iş organizasyonu
- D) Her işyerinde aynı sabit becerinin kullanılma zorunluluğu
- E) Bütün hizmet sektörünün kapanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Post-Fordist yaklaşımlar esnek uzmanlaşma, bilgi teknolojileri ve farklılaşmış talebe uyum üzerinde durur.
2022 sayılı Kanundaki yaşlı aylığı için muhtaçlık gelir ölçümünde hangi yaklaşım öne çıkar?
- A) Yalnız aynı apartmandaki herkesin gelirinin otomatik toplanması
- B) Bütün ülkenin ortalama ücretinin kişiye yazılması
- C) Yalnız işyerinin ciro tutarının esas alınması
- D) Başvuran ile eşinin gelirinin ilgili sınır yönünden değerlendirilmesi
- E) Yalnız başvuranın araç plaka sayısının değerlendirilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Bakanlık açıklamasında 65 yaş aylığı için aynı hanede oturup oturmadıklarına bakılmaksızın başvuran ve eşinin gelirinin dikkate alınması öngörülür.
Bir işçi belirli süreli sözleşmeyle çalıştığı için hiçbir objektif sebep olmaksızın emsal işçiden farklı uygulamaya tabi tutuluyor. Hangi ilke önemlidir?
- A) Belirli süreli sözleşmenin her durumda ücretsiz olması
- B) İşçinin yalnız sendika yönetimine başvurabilmesi
- C) Bütün işçilerin aynı yaşta olma zorunluluğu
- D) Belirli ve belirsiz süreliler arasında haklı neden olmadan ayrım yapılamaması
- E) Ücretin sadece işyerinin kuruluş yılına göre belirlenmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: 4857 m.12 belirli süreli sözleşmeli işçiye sırf süresi nedeniyle emsaline göre haklı nedensiz farklı muamele edilmesini önler.
Sosyal yardıma erişen kişilerin damgalanma nedeniyle başvurmaktan kaçınması öncelikle hangi politika sorununu doğurur?
- A) Her yararlanıcının otomatik emekli olması
- B) Yardım harcamalarının mutlaka sıfır olması
- C) Yalnız vergilerin artması
- D) Bireysel döviz tasarrufunun yükselmesi
- E) Hak sahiplerinin yardımdan yararlanamaması ve kapsama boşluğu
Doğru cevap: E
Çözüm: Damgalanma ve erişim engelleri hak sahibi kişilerin programa katılımını azaltabilir; buna düşük yararlanma oranı denebilir.
Ülke ekonomisinde resesyon sırasında işletmeler sipariş azlığı nedeniyle çalışanlarını işten çıkarıyorsa hangi tür işsizlik ağır basar?
- A) Yalnız friksiyonel işsizlik
- B) Sadece gönüllü işsizlik
- C) Konjonktürel işsizlik
- D) Yalnız mevsimlik işsizlik
- E) Eğitimdeki artışın otomatik sonucu
Doğru cevap: C
Çözüm: Resesyondaki toplam talep daralması konjonktürel işsizliğin tipik nedenidir.
Malullük aylığı için temel genel kombinasyon hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) En az 1 yıl ve 90 gün iş kazası primi
- B) Yalnız 3 işgünü bildirim
- C) Herhangi bir koşul olmaksızın 60 yaş
- D) Yalnız 120 gün analık primi
- E) En az 10 yıllık sigortalılık ve toplam 1.800 gün uzun vadeli sigorta primi
Doğru cevap: E
Çözüm: Malullük aylığında genel olarak on yıllık sigortalılık ve bin sekiz yüz gün prim koşulu bulunur; sürekli bakıma muhtaçlık için sigortalılık süresi istisnası vardır.
Sözleşmesinde haftalık 40 saat öngörülen işçi 46 saat çalışmıştır. Denkleştirme ve istisnalar bulunmadığına göre ek saatlerin doğru sınıflandırması hangisidir?
- A) 5 saat fazla sürelerle çalışma ve 1 saat fazla çalışma
- B) 6 saatin tamamı fazla sürelerle çalışma
- C) 6 saatin tamamı fazla çalışma
- D) 4 saat fazla sürelerle çalışma ve 2 saat fazla çalışma
- E) Ek sürenin tamamı normal çalışma
Doğru cevap: A
Çözüm: 40–45 arası beş saat yüzde 25 zamlı fazla sürelerle çalışma; 45–46 arası bir saat yüzde 50 zamlı fazla çalışmadır.
7438 sayılı EYT kapsamına girdiği belirlenen ve prim gün şartını karşılamayan kişinin durumu nasıl değerlendirilir?
- A) EYT tüm prim borçlarını ve günlerini otomatik tamamlar
- B) Yaş şartının kalkması her sigortalıya otomatik aylık bağlar
- C) EYT yalnız 4447 sayılı işsizlik ödeneğidir
- D) Yaş şartından muafiyet tek başına prim günü eksikliğini gidermez
- E) SGK prim kayıtları bu durumda dikkate alınmaz
Doğru cevap: D
Çözüm: EYT kapsamındaki kişi yaş dışındaki kanunî prim ve süre koşullarını sağlamalıdır.
Karasek’in iş talebi-kontrol yaklaşımına göre yüksek talep ve düşük karar serbestisi nasıl bir durum oluşturur?
- A) Düşük talep-yüksek kontrol durumu
- B) Yüksek zorlanma riski
- C) Zorunlu olarak yüksek motivasyon
- D) İşin tamamen ortadan kalkması
- E) Yalnız dışsal ödül artışı
Doğru cevap: B
Çözüm: Yüksek psikolojik talep ile düşük kontrolün birleşmesi yüksek iş zorlanmasıyla ilişkilidir.
İşsizlere mesleki eğitim ve işe yerleştirme danışmanlığı verilmesi hangi işgücü piyasası politikasıdır?
- A) Pasif işsizlik geliri ödemesi
- B) Yalnız yaşlılık aylığı uygulaması
- C) Gelir vergisinin tümden kaldırılması
- D) Kamu hizmetlerinin özelleştirilmesi
- E) Aktif işgücü piyasası politikası
Doğru cevap: E
Çözüm: Eğitim, danışmanlık ve istihdam teşvikleri işe dönüşü hedefleyen aktif politikalardır.
4857 sayılı Kanunda işçinin iş görme borcuna karşılık işverenin asli edimi hangisidir?
- A) İşçinin her koşulda ortak yapılması
- B) İşçinin vatandaşlığının değiştirilmesi
- C) İşçiye zorunlu tapu devri
- D) Ücret ödeme
- E) İşverenin şirket yönetimini bırakması
Doğru cevap: D
Çözüm: İş sözleşmesi işçinin iş görmesi karşılığında işverenin ücret ödemesini temel borç olarak düzenler.
6356 kapsamında toplu görüşme süresinin genel üst sınırı ne kadardır?
- A) 7 gün
- B) 15 gün
- C) 30 gün
- D) 120 gün
- E) 60 gün
Doğru cevap: E
Çözüm: 6356 m.47 çerçevesinde toplu görüşme, ilk toplantı tarihinden itibaren altmış gün sürer.
33 yaşındaki işçi aynı işverende 8 yıldır çalışıyor. Kanunî yıllık izin alt sınırı kaç gündür?
- A) 10 gün
- B) 14 gün
- C) 20 gün
- D) 16 gün
- E) 26 gün
Doğru cevap: C
Çözüm: Beş yıldan fazla, on beş yıldan az hizmette en az 20 gün yıllık izin öngörülür.
Bir firmanın ürününe talep artınca diğer koşullar sabitken bu firmanın emek talebi ne yönde değişmeye eğilimlidir?
- A) Sola kayar
- B) Sağa kayar
- C) Mutlaka sıfırlanır
- D) İşgücü arzı eğrisine dönüşür
- E) Ücret düzeyiyle tamamen ilgisiz kalır
Doğru cevap: B
Çözüm: Çıktı talebindeki artış emek marjinal gelir ürününü yükselterek işgücü talebini artırabilir.
Dağıtım esaslı sosyal sigorta finansman sisteminin temel mantığı hangisidir?
- A) Her kişinin primi yalnız kendi kasasında ömür boyu ayrı tutulur
- B) Cari dönemin prim gelirleriyle cari dönemin sigorta giderlerinin karşılanması
- C) Bütün ödemelerin banka kredisiyle finanse edilmesi
- D) Yalnız bağışçının istediği çalışana ödeme yapılması
- E) Primlerin yalnız döviz rezervi sayılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Dağıtım yönteminde çalışan kuşağın güncel katkıları aynı dönemin hak sahipleri için kullanılır; nesiller arası dayanışma önemlidir.
Bir kişi çalışmak istiyor, iş arıyor fakat yakın dönemde işe başlayabilecek durumda değil. Standart işsiz tanımı bakımından durum nedir?
- A) İşsiz sayılmaz; uygun koşullarda potansiyel işgücüne girebilir
- B) Her durumda istihdamda sayılır
- C) Mutlaka işsizlik oranının payındadır
- D) İşgücü paydasında doğrudan çalışan sayılır
- E) Ücretli çalışan sayılır
Doğru cevap: A
Çözüm: Arama koşulu var ama hazır bulunma koşulu yoktur; işsiz tanımının üç koşulu tamamlanmaz.
Saatlik normal ücreti 160 TL olan işçi sözleşmedeki 40 saati aşıp 45 saatin altında kalan 4 saat fazla sürelerle çalışmıştır. Bu saatlerin zamlı karşılığı nedir?
- A) 640 TL
- B) 720 TL
- C) 800 TL
- D) 880 TL
- E) 960 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: 4 × 160 × 1,25 = 800 TL.
Bir engelli bireyin evde bakım yardımı alabilmesinde yalnız hane gelirinin düşük olması neden yeterli değildir?
- A) Evde bakım için hiçbir tıbbi veya sosyal inceleme yapılmaz
- B) Yalnız yaşlılık sigortası prim günü sorulur
- C) Bakım ihtiyacı, sağlık raporu ve diğer yönetmelik şartları da aranır
- D) Yardım yalnız işverenin imzasına bağlıdır
- E) GSS kaydını kapatmak başlı başına yeterlidir
Doğru cevap: C
Çözüm: Evde bakım yardımı bakım ihtiyacının rapor ve sosyal incelemeyle değerlendirilmesine, gelir ve diğer koşullara bağlıdır.
Bir çağrı merkezi çalışanı olumsuz duygularını bastırıp müşteriyle konuşurken sahte gülümseme gösteriyorsa hangi duygusal emek biçimidir?
- A) Derinden rol yapma
- B) Duygusal iş dışılığı
- C) Örgütsel vatandaşlık
- D) Sosyal tabakalaşma
- E) Yüzeysel rol yapma
Doğru cevap: E
Çözüm: Yüzeysel rol yapma dıştaki duygusal ifadeyi değiştirir; içteki duygunun gerçekten dönüşmesini gerektirmez.