Çağrı üzerine çalışmada haftalık çalışma süresi taraflarca belirlenmemişse kaç saat sayılır?
- A) 10 saat
- B) 15 saat
- C) 30 saat
- D) 45 saat
- E) 20 saat
Doğru cevap: E
Çözüm: 4857 m.14 çalışma süresinin belirlenmediği durumda haftalık yirmi saat kararlaştırılmış sayılacağını belirtir.
Çağrı üzerine çalışmada aksi kararlaştırılmamışsa çağrı en az kaç gün önce yapılmalıdır?
- A) 4 gün
- B) 1 gün
- C) 2 gün
- D) 3 gün
- E) 7 gün
Doğru cevap: A
Çözüm: 4857 m.14 uyarınca çağrı, aksi kararlaştırılmadıkça çalışma zamanından en az dört gün önce yapılır.
Çağrı üzerine çalışmada günlük süre kararlaştırılmamışsa her çağrıda en az kaç saat üst üste çalışma sağlanmalıdır?
- A) 1 saat
- B) 4 saat
- C) 2 saat
- D) 3 saat
- E) 8 saat
Doğru cevap: B
Çözüm: 4857 m.14 günlük süre kararlaştırılmamışsa her çağrıda en az dört saat üst üste çalıştırma şartını düzenler.
İşçinin iş görmeyi işveren organizasyonu içinde evinden veya işyeri dışından yerine getirdiği yazılı ilişki hangisidir?
- A) Mülkiyet devri
- B) İşveren vekilliği
- C) Uzaktan çalışma
- D) Kesin olarak ortaklık
- E) Zorunlu askerlik hizmeti
Doğru cevap: C
Çözüm: 4857 m.14 uzaktan çalışmayı işveren organizasyonu kapsamında yazılı iş ilişkisi olarak tanımlar.
Birden fazla işçiyi temsilen takım kılavuzunun işverenle yaptığı sözleşme hangisidir?
- A) Kredi sözleşmesi
- B) Vekâletname harcı
- C) İş mahkemesi ilamı
- D) Takım sözleşmesi
- E) Rekabet yasağı bildirimi
Doğru cevap: D
Çözüm: 4857 m.16 takım sözleşmesini takım kılavuzunun işverenle yaptığı sözleşme olarak tanımlar.
İş Kanununa göre niteliği bakımından en çok kaç iş günü süren işler süreksiz iş sayılır?
- A) 15 takvim günü
- B) 20 iş günü
- C) 45 iş günü
- D) 60 takvim günü
- E) 30 iş günü
Doğru cevap: E
Çözüm: 4857 m.10 nitelikleri itibarıyla en çok otuz iş günü süren işleri süreksiz, daha uzun süren işleri sürekli iş sayar.
Bir işçi belirli süreli sözleşmeyle çalıştığı için hiçbir objektif sebep olmaksızın emsal işçiden farklı uygulamaya tabi tutuluyor. Hangi ilke önemlidir?
- A) Belirli süreli sözleşmenin her durumda ücretsiz olması
- B) İşçinin yalnız sendika yönetimine başvurabilmesi
- C) Bütün işçilerin aynı yaşta olma zorunluluğu
- D) Belirli ve belirsiz süreliler arasında haklı neden olmadan ayrım yapılamaması
- E) Ücretin sadece işyerinin kuruluş yılına göre belirlenmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: 4857 m.12 belirli süreli sözleşmeli işçiye sırf süresi nedeniyle emsaline göre haklı nedensiz farklı muamele edilmesini önler.
Emsal işçi kavramı kısmi süreli çalışmada neyi ifade eder?
- A) Yalnız işletmenin en kıdemli ortağı
- B) Her durumda işveren vekili
- C) İşyerinde hiç çalışmamış gönüllü
- D) Sadece iş mahkemesinde görevli personel
- E) Aynı veya benzeri işi tam süreli sözleşmeyle yapan işçi
Doğru cevap: E
Çözüm: 4857 m.13 emsal işçiyi aynı veya benzer işte tam süreli çalışan kişi olarak tanımlar; yoksa işkolundaki uygun emsal değerlendirilir.
Uzaktan çalışma sözleşmesiyle ilgili hangi ifade doğrudur?
- A) Yazılı kurulur ve işin yeri, süresi, ücret, ekipman ve iletişim gibi konuları kapsar.
- B) Sözlü olması her durumda zorunludur.
- C) İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü kendiliğinden biter.
- D) Uzaktan çalışmada işçi tanımı tümüyle ortadan kalkar.
- E) Uzaktan çalışan her kişi zorunlu olarak serbest meslek sahibidir.
Doğru cevap: A
Çözüm: 4857 m.14 uzaktan çalışmada yazılı sözleşme ve temel çalışma koşullarının belirtilmesini öngörür.
Takım sözleşmesinde işe başlayan takım üyelerinin ücretlerini kimin ödemesi gerekir?
- A) Yalnız takım kılavuzunun ücretleri keserek dağıtması
- B) İşveren veya işveren vekilinin her işçiye ayrı ayrı ödemesi
- C) İşyerinin müşterilerinin doğrudan ödemesi
- D) Sendikanın bütün ücretleri kendi hesabına aktarması
- E) İşçilerin birbirlerine borç olarak ödemesi
Doğru cevap: B
Çözüm: 4857 m.16 takım üyelerinin ücretinin işveren veya vekili tarafından ayrı ayrı ödenmesini öngörür.
Sürekli iş ile süreksiz iş ayrımında 30 günlük ölçüt hangi birimle ifade edilmiştir?
- A) Takvim ayı
- B) Çalışma yılı
- C) İş günü
- D) Sigorta prim yılı
- E) Resmî tatil günü
Doğru cevap: C
Çözüm: 4857 m.10 ölçüt olarak takvim gününü değil işin niteliği bakımından otuz iş gününü kullanır.
4857 sayılı Kanunda işçinin iş görme borcuna karşılık işverenin asli edimi hangisidir?
- A) İşçinin her koşulda ortak yapılması
- B) İşçinin vatandaşlığının değiştirilmesi
- C) İşçiye zorunlu tapu devri
- D) Ücret ödeme
- E) İşverenin şirket yönetimini bırakması
Doğru cevap: D
Çözüm: İş sözleşmesi işçinin iş görmesi karşılığında işverenin ücret ödemesini temel borç olarak düzenler.
İşçinin işverenin iş organizasyonu içinde talimat ve denetime bağlı çalışması hangi sözleşme unsurunun göstergesidir?
- A) Mülkiyet
- B) Taşınmaz tapusu
- C) Bağışlama
- D) Vasiyet
- E) Bağımlılık
Doğru cevap: E
Çözüm: İş sözleşmesini bağımsız hizmet ifasından ayırmada işçinin organizasyon ve talimat ilişkisi içinde bulunması önemli ölçüttür.
Bir kişi bilgisayar tasarım işi yapıyor; işi kendi müşterileri için bağımsız, kendi zamanında ve işverenden talimat almadan yürütüyor. Hangi unsur iş sözleşmesi bakımından özellikle tartışmalıdır?
- A) Ürünün dijital olması
- B) Kişinin yüksek eğitimli olması
- C) Bilgisayarının rengi
- D) İşverene hukukî bağımlılık unsuru
- E) İşin teknoloji sektöründe yürütülmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Ücret karşılığı çalışmanın tek başına iş sözleşmesi sayılması için yeterli olmaması; bağımlılık ilişkisinin aranması önemlidir.
Bir işletmede aynı yönetim altındaki yemekhaneye ve işçilerin servisinde kullanılan araca ilişkin “bunlar işyeri kapsamı dışında” iddiasına en uygun yanıt hangisidir?
- A) Yalnız üretim makinesinin bulunduğu kapalı oda işyeri sayılır.
- B) Yemekhane çalışanları zorunlu olarak bağımsız esnaftır.
- C) Servis araçları yalnız uluslararası deniz hukuku kapsamındadır.
- D) İşyerinin kapsamını yalnız bina numarası belirler.
- E) 4857 m.2 çerçevesinde eklentiler ve işyeri araçları da işyeri bütünlüğünün parçası olabilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: İşyeri tanımı ana üretim alanı yanında aynı organizasyona bağlı eklentileri ve kullanılan araçları da kapsar.
İşçi ve işverenin borçları bakımından hangi eşleştirme doğrudur?
- A) İşçi: iş görme ve özen/sadakat; işveren: ücret ödeme ve işçiyi gözetme
- B) İşçi: ücret ödeme; işveren: ücretsiz çalışma
- C) İşçi: işverenin tüm malvarlığını devralma; işveren: pasaport verme
- D) İşçi: ortaklık kurma; işveren: otomatik memur atama
- E) İşçi: toplu pazarlığı yasaklama; işveren: ücret belirlememe
Doğru cevap: A
Çözüm: İş ilişkisinde işçi iş görme, özen ve sadakat; işveren ücret ve işçiyi gözetme gibi borçlarla yükümlüdür.
Bir işçi üç aylık sözleşmeyle çalıştırılıyor ve süre baştan belirli; ancak ortada 4857 m.11 anlamında objektif neden yoktur. Hangisi en doğru sonuçtur?
- A) Üç aylık bütün işler otomatik belirli sürelidir.
- B) Yalnız kısa süre ve tarih yazılması belirli süreli sözleşme için yeterli değildir.
- C) Yalnız üç aylık sözleşmelerde objektif neden aranmaz.
- D) İşçi işe başlarsa ücret haklarından vazgeçmiş olur.
- E) Belirli süreli sözleşme için işverenin sektör seçimi tek koşuldur.
Doğru cevap: B
Çözüm: 4857 m.11 işin veya olgunun objektif süre sebebini arar; sözleşmenin yalnızca üç ay olması yeterli değildir.
İşveren, kısmi süreli çalışanı sırf kısa çalışıyor diye aynı işi yapan tam süreli emsaline göre farklı muameleye tabi tutuyor. Sınavda hangi ikili doğru eşleştirilir?
- A) Sınırsız ayrım yapma ve ücretleri kaldırma
- B) Zorunlu işveren vekilliği ve takım sözleşmesi
- C) Eşit davranma ilkesi ve bölünebilir menfaatlerin süreye orantılanması
- D) İşçi olma sıfatını yitirme ve otomatik ortak olma
- E) Tüm sözleşmelerin mahkeme kararı olmadan yokluğu
Doğru cevap: C
Çözüm: 4857 m.13 kısmi süreli çalışanın haklı nedensiz ayrımcılığa uğratılmasını yasaklar ve bölünebilir parasal menfaatleri süreyle oranlar.
İş Kanununa göre nitelik itibarıyla 28 iş günü süren bir iş ile 35 iş günü süren iş nasıl ayrılır?
- A) İkisi de süreksizdir; sınır 45 iş günüdür.
- B) 28 gün sürekli, 35 gün süreksizdir.
- C) İkisi de yalnız hafta sayısına göre takım sözleşmesidir.
- D) 28 iş günü süreksiz, 35 iş günü sürekli iş olarak nitelendirilir.
- E) Sözleşmelerin niteliği iş günüyle hiçbir şekilde ilişkilendirilmez.
Doğru cevap: D
Çözüm: 4857 m.10 en çok 30 iş günü süren işi süreksiz, daha uzun süren işi sürekli iş sayar.
Bir işyerinde belirli süreli, kısmi süreli ve uzaktan çalışma özellikleri aynı ilişkide birlikte bulunabilir mi?
- A) Hayır; bir sözleşmede yalnız tek özellik bulunabilir.
- B) Belirli süreli iş sözleşmesi her zaman tam süreli olmak zorundadır.
- C) Uzaktan çalışma sözleşmesinin süresi mutlaka belirsizdir.
- D) Kısmi süreli işçi evden çalışıyorsa işçi sayılmaz.
- E) Evet; süre, çalışma süresi ve işin görülme yeri ayrı sınıflandırma ölçütleridir ve her biri için ilgili koşullar aranır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Süre yönünden belirli/belirsiz; haftalık çalışma yönünden tam/kısmi; işin yeri yönünden uzaktan çalışma farklı boyutlardır.