4857 sayılı İş Kanununa göre iş sözleşmesinin üç temel unsuru hangileridir?
- A) İş görme, ücret ve bağımlılık
- B) Sermaye, kâr ve ortaklık payı
- C) İkamet, vatandaşlık ve diplomatik bağışıklık
- D) Mülkiyet, teslim ve tapu
- E) Teminat, kefalet ve rehin
Doğru cevap: A
Çözüm: İş sözleşmesinde işçi bağımlı iş görmeyi, işveren ücret ödemeyi üstlenir; ayırıcı unsur hukukî bağımlılıktır.
İş Kanununa göre işçi kavramı için hangi özellik esastır?
- A) Sadece ticaret şirketi sahibi olmak
- B) Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişi olmak
- C) Yalnız tüzel kişi sıfatıyla faaliyet göstermek
- D) Hiç ücret almadan ortaklık payı kazanmak
- E) Mutlaka devlet memuru statüsünde olmak
Doğru cevap: B
Çözüm: 4857 sayılı Kanun m.2 işçiyi iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişi olarak tanımlar.
İşçi çalıştıran gerçek ya da tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluş hangi sıfatı taşır?
- A) İşçi temsilcisi
- B) Hizmet alıcısı olmayan gönüllü
- C) İşveren
- D) İş mahkemesi
- E) Sendika şubesi
Doğru cevap: C
Çözüm: İşveren tanımı 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde yer alır.
İşveren adına hareket eden ve işyerinin veya işletmenin yönetiminde görev alan kişi hangi kavramla açıklanır?
- A) Alt işveren işçisi
- B) Çırak
- C) Arabulucu
- D) İşveren vekili
- E) Sendika denetçisi
Doğru cevap: D
Çözüm: İşveren vekili, işveren adına yönetsel işlem yapan kişidir; bu sıfat işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
4857 sayılı İş Kanununun temel konusu hangisidir?
- A) Bütün ticari şirketlerin pay devri
- B) Ceza yargılamasında tutuklama koşulları
- C) Seçim kurullarının üyelik sistemi
- D) Uluslararası deniz sınırlarının çizimi
- E) İş sözleşmesine dayalı iş ilişkilerinde çalışma şartları ve haklar
Doğru cevap: E
Çözüm: 4857 sayılı Kanun, kapsamına giren iş ilişkilerinde işçi ve işverenlerin hak ve sorumluluklarını düzenler.
4857 sayılı İş Kanununa göre iş ilişkisi belirli bir süreye bağlanmamışsa sözleşmenin türü kural olarak nedir?
- A) Belirsiz süreli iş sözleşmesi
- B) Kesin olarak takım sözleşmesi
- C) Kendiliğinden belirli süreli sözleşme
- D) Mutlaka çağrı üzerine sözleşme
- E) İş sözleşmesi olmayan vekâlet ilişkisi
Doğru cevap: A
Çözüm: Süreye bağlanmayan iş ilişkisi belirsiz süreli sayılır; belirli süreli sözleşme için objektif neden aranır.
Belirli süreli iş sözleşmesine örnek olabilecek objektif koşul hangisidir?
- A) İşverenin her işçiyi sebepsiz yere bir aylık çalıştırmak istemesi
- B) Belli bir projenin tamamlanması için işçi çalıştırılması
- C) Sırf işçinin üniversite mezunu olması
- D) Şirkette sürekli faaliyet bulunması ve başka gerekçe olmaması
- E) Sadece işyerinin şehir merkezinde bulunması
Doğru cevap: B
Çözüm: 4857 m.11 belirli süreli iş, belirli işin tamamlanması veya belirli olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşulları örnek verir.
Kanunda aksi belirtilmedikçe iş sözleşmesinin şekline ilişkin genel kural hangisidir?
- A) Mutlaka noter huzurunda imzalanır.
- B) Her durumda iki tanıkla resmî senet yapılır.
- C) Özel bir şekil şartına bağlı değildir.
- D) Yalnız mahkeme kararıyla kurulabilir.
- E) Sadece sözlü kurulması zorunludur.
Doğru cevap: C
Çözüm: 4857 m.8 kural olarak şekil serbestisini kabul eder; özel yazılılık istisnaları vardır.
Süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmeleri için İş Kanunundaki şekil koşulu hangisidir?
- A) Mutlaka tapuda tescil edilir.
- B) Yalnız sözlü kurulabilir.
- C) Resmî gazete ilanıyla kurulur.
- D) Yazılı şekilde yapılması zorunludur.
- E) Yazılı sözleşme yapılması yasaktır.
Doğru cevap: D
Çözüm: 4857 m.8 bir yıl ve daha uzun iş sözleşmeleri için yazılı şekil öngörür.
İş sözleşmesine deneme kaydı konulmuşsa bireysel iş sözleşmesinde azami deneme süresi kaç aydır?
- A) 1 ay
- B) 3 ay
- C) 5 ay
- D) 6 ay
- E) 2 ay
Doğru cevap: E
Çözüm: 4857 m.15 gereği deneme süresi bireysel sözleşmede en çok iki aydır; toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir.
Toplu iş sözleşmesiyle iş sözleşmesindeki deneme süresi en çok kaç aya uzatılabilir?
- A) 4 ay
- B) 2 ay
- C) 3 ay
- D) 5 ay
- E) 12 ay
Doğru cevap: A
Çözüm: 4857 m.15, deneme süresinin toplu iş sözleşmesiyle en fazla dört aya çıkarılmasına izin verir.
Deneme süresinde fiilen çalışan işçi bakımından hangi hak saklıdır?
- A) İşverenin ücreti tamamen ödememe hakkı
- B) Çalışılan günlerin ücreti ve diğer hakları
- C) Sosyal güvenlik kaydının hukuken yasaklanması
- D) Denemenin mutlaka ücretsiz olması
- E) Çalışmanın kıdem hesabından otomatik çıkarılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Deneme süresi ücretsiz çalışma değildir; işçinin çalıştığı günlere ilişkin ücret ve diğer hakları korunur.
Tam süreli emsal işçiye göre haftalık süresi önemli ölçüde daha az olan sözleşme hangisidir?
- A) Kesinlikle iş sözleşmesi olmayan serbest meslek
- B) Yalnız mevsimlik tam süreli sözleşme
- C) Kısmi süreli iş sözleşmesi
- D) Her durumda takım sözleşmesi
- E) Zorunlu toplu iş sözleşmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: 4857 m.13 kısmi süreli çalışmayı emsal tam süreli işçiye göre önemli ölçüde daha az haftalık çalışma süresi olarak tanımlar.
İşçinin gerektiğinde çağrılarak iş görmesi üzerine kurulu yazılı kısmi süreli sözleşme hangisidir?
- A) Zorunlu fazla çalışma
- B) Sürekli tam süreli iş sözleşmesi
- C) İşveren vekilliği
- D) Çağrı üzerine çalışma
- E) Borçlanma sözleşmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: 4857 m.14 çağrı üzerine çalışmayı yazılı sözleşmeye dayalı kısmi süreli çalışma türü olarak düzenler.
Çağrı üzerine çalışmada haftalık çalışma süresi taraflarca belirlenmemişse kaç saat sayılır?
- A) 10 saat
- B) 15 saat
- C) 30 saat
- D) 45 saat
- E) 20 saat
Doğru cevap: E
Çözüm: 4857 m.14 çalışma süresinin belirlenmediği durumda haftalık yirmi saat kararlaştırılmış sayılacağını belirtir.
Çağrı üzerine çalışmada aksi kararlaştırılmamışsa çağrı en az kaç gün önce yapılmalıdır?
- A) 4 gün
- B) 1 gün
- C) 2 gün
- D) 3 gün
- E) 7 gün
Doğru cevap: A
Çözüm: 4857 m.14 uyarınca çağrı, aksi kararlaştırılmadıkça çalışma zamanından en az dört gün önce yapılır.
Çağrı üzerine çalışmada günlük süre kararlaştırılmamışsa her çağrıda en az kaç saat üst üste çalışma sağlanmalıdır?
- A) 1 saat
- B) 4 saat
- C) 2 saat
- D) 3 saat
- E) 8 saat
Doğru cevap: B
Çözüm: 4857 m.14 günlük süre kararlaştırılmamışsa her çağrıda en az dört saat üst üste çalıştırma şartını düzenler.
İşçinin iş görmeyi işveren organizasyonu içinde evinden veya işyeri dışından yerine getirdiği yazılı ilişki hangisidir?
- A) Mülkiyet devri
- B) İşveren vekilliği
- C) Uzaktan çalışma
- D) Kesin olarak ortaklık
- E) Zorunlu askerlik hizmeti
Doğru cevap: C
Çözüm: 4857 m.14 uzaktan çalışmayı işveren organizasyonu kapsamında yazılı iş ilişkisi olarak tanımlar.
Birden fazla işçiyi temsilen takım kılavuzunun işverenle yaptığı sözleşme hangisidir?
- A) Kredi sözleşmesi
- B) Vekâletname harcı
- C) İş mahkemesi ilamı
- D) Takım sözleşmesi
- E) Rekabet yasağı bildirimi
Doğru cevap: D
Çözüm: 4857 m.16 takım sözleşmesini takım kılavuzunun işverenle yaptığı sözleşme olarak tanımlar.
İş Kanununa göre niteliği bakımından en çok kaç iş günü süren işler süreksiz iş sayılır?
- A) 15 takvim günü
- B) 20 iş günü
- C) 45 iş günü
- D) 60 takvim günü
- E) 30 iş günü
Doğru cevap: E
Çözüm: 4857 m.10 nitelikleri itibarıyla en çok otuz iş günü süren işleri süreksiz, daha uzun süren işleri sürekli iş sayar.