Türkiye’de sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortasının temel çerçevesini belirleyen kanun hangisidir?
- A) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
- B) 4857 sayılı İş Kanunu
- C) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
- D) 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
- E) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
Doğru cevap: A
Çözüm: 5510 sayılı Kanun, sosyal sigorta kolları ve genel sağlık sigortasının esaslarını düzenler.
Sosyal Güvenlik Kurumunun kuruluşuna ilişkin temel kanun hangisidir?
- A) 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu
- B) 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu
- C) 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- D) 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu
- E) 1475 sayılı İş Kanunu
Doğru cevap: B
Çözüm: 5502 sayılı Kanun kurumun teşkilatını düzenler; 5510 ise sosyal sigorta ve genel sağlık sigortasının maddi çerçevesidir.
Bir işverene hizmet akdiyle bağlı olarak çalışan kişinin 5510 sayılı Kanundaki temel sigortalılık statüsü hangisidir?
- A) 4/1-b
- B) 4/1-c
- C) 4/1-a
- D) İsteğe bağlı sigorta zorunlu statüsü
- E) Yalnız sosyal yardım yararlanıcılığı
Doğru cevap: C
Çözüm: Hizmet akdiyle bir veya birden fazla işverence çalıştırılanlar genel olarak 4/1-a kapsamında değerlendirilir.
Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan kişinin genel sigortalılık statüsü hangisidir?
- A) 4/1-a
- B) 4/1-c
- C) Yalnız genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlüsü
- D) 4/1-b
- E) İşsizlik sigortasından sürekli aylık alan kişi
Doğru cevap: D
Çözüm: 4/1-b, kanundaki şartlarla kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlara ilişkin statüdür.
Kamu görevlileri için 5510 sayılı Kanunda düzenlenen temel sigortalılık statüsü hangisidir?
- A) 4/1-b
- B) 4/1-a
- C) Yalnız isteğe bağlı sigorta
- D) Yalnız iş kazası sigortası
- E) 4/1-c
Doğru cevap: E
Çözüm: 4/1-c, kanun kapsamına giren kamu görevlilerinin statüsüdür; statülerde geçiş hükümleri bulunabilir.
Aşağıdakilerden hangisi kısa vadeli sigorta kollarından biridir?
- A) İş kazası sigortası
- B) Yaşlılık sigortası
- C) Ölüm sigortası
- D) Malullük sigortası
- E) Bireysel emeklilik yatırım hesabı
Doğru cevap: A
Çözüm: 5510 bakımından iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık kısa vadeli sigorta kollarıdır.
Aşağıdakilerden hangisi uzun vadeli sigorta kollarındandır?
- A) Hastalık sigortası
- B) Yaşlılık sigortası
- C) Analık sigortası
- D) İş kazası sigortası
- E) Meslek hastalığı sigortası
Doğru cevap: B
Çözüm: Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları uzun vadeli sigorta kollarıdır.
4/a sigortalısı bir kişi işyerinde düşüp yaralanmıştır; hastalık sigortasındaki iki günlük bekleme süresini bu olaya uygulamak neden yanlıştır?
- A) İş kazasına bağlı geçici iş göremezlik ilk günden başlayabilir
- B) İş kazaları hiçbir zaman SGK kapsamına girmez
- C) İş kazasında yalnız işsizlik ödeneği verilir
- D) Bekleme süresi bütün sigorta kolları için otuz gündür
- E) İş kazası ancak sigortalı emekli olduktan sonra değerlendirilir
Doğru cevap: A
Çözüm: Kısa vadeli kollar arasında ödeme başlangıç koşulları farklıdır: iş kazasında hastalığın üçüncü gün kuralı esas alınmaz.
Bir 4/a sigortalısı hastalık nedeniyle iki günlük rapor almıştır. Diğer koşullar sağlansa bile hastalık kolundan geçici iş göremezlik ödeneği konusunda sonuç nedir?
- A) Raporun ilk iki günü tam tutarla ödenir
- B) Ödeme üçüncü günden başladığı için iki gün bakımından ödeme doğmaz
- C) Yalnız birinci gün için ödeme yapılır
- D) Rapor geriye dönük yaşlılık aylığına dönüşür
- E) İşsizlik sigortasından otomatik iki günlük ödeme yapılır
Doğru cevap: B
Çözüm: Hastalıkta ödenek üçüncü günden itibaren olduğundan sadece iki günlük rapor için bu koldan ödeme söz konusu olmaz.
4/a sigortalısına hastalık hâlinde geçici iş göremezlik ödeneği bağlanmasında, hastalık başlangıcından önceki bir yılda genel olarak en az kaç gün kısa vadeli sigorta primi gerekir?
- A) 30 gün
- B) 60 gün
- C) 90 gün
- D) 120 gün
- E) 360 gün
Doğru cevap: C
Çözüm: 4/a sigortalısı hastalık hâli geçici iş göremezlik ödeneği için ilgili bir yıllık dönemde genel olarak 90 günlük kısa vadeli sigorta primi koşuluna tabidir.
4/a kapsamındaki iş kazasının SGK’ya bildirilmesinde işveren için genel süre hangisidir?
- A) İlk on takvim günü
- B) Bir takvim yılı
- C) Altı ay
- D) Kazadan sonraki üç işgünü
- E) Yalnız işçi emekli olduğunda
Doğru cevap: D
Çözüm: İşverenin SGK’ya iş kazası bildirimi genel olarak kazadan sonraki üç işgünü içinde yapılır; olayı kolluk kuvvetlerine bildirme ayrı yükümlülüktür.
Sigortalı, işveren tarafından görevlendirildiği iş için işyeri dışında bulunduğu sırada işle bağlantılı kazaya uğramıştır. Hangisi doğru olabilir?
- A) İşyeri sınırı dışında kalan her olay kesin olarak kapsam dışıdır
- B) Sadece hastalık sigortasına başvurabilir
- C) Ancak 20 yıl prim ödenmişse iş kazası olabilir
- D) İşyerinden çıkılması 4/a statüsünü hemen bitirir
- E) Kanunî koşullar gerçekleştiğinde iş kazası sayılabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: 5510 m.13, işveren tarafından yürütülen iş dolayısıyla işyeri dışında gerçekleşen belirli kazaları da kapsar.
İşverenin sağladığı taşıtla işe gidiş sırasında geçirilen kazaya dair en doğru ifade hangisidir?
- A) Kanundaki koşullar altında iş kazası sayılabilir
- B) İşe gidişte oluşan tüm kazalar koşulsuz iş kazasıdır
- C) Taşıtı kimin sağladığının hiçbir önemi yoktur
- D) İş kazası yalnız işyerindeki makine patlamasıdır
- E) İşveren taşıtı varsa bütün primler ortadan kalkar
Doğru cevap: A
Çözüm: İşverence sağlanan taşıtla işe gidiş geliş sırasında meydana gelen olaylar iş kazası tanımı içinde sayılır.
Bir çalışanın evinden işe kendi aracıyla olağan yolculuğu sırasında yaşadığı her trafik kazasını doğrudan iş kazası saymak niçin hatalıdır?
- A) İş kazası sadece meslek hastalığının diğer adıdır
- B) İş kazası nitelemesi için 5510 m.13 kapsamındaki somut bağlantı ve koşullar aranır
- C) Trafik kazaları hiçbir sigorta hukukunda yer almaz
- D) İş kazasının tek koşulu aracın rengiyle ilgilidir
- E) İşyeri dışında gerçekleşen tüm olaylar mutlak kapsam içindedir
Doğru cevap: B
Çözüm: İşveren tarafından sağlanan taşıt gibi kanunî unsurlar olmadan sırf işe gidiliyor olması her olayı otomatik iş kazası yapmaz.
Aynı sigortalı için altı günlük istirahatin iş kazası nedeniyle verildiği ve diğer koşulların sağlandığı varsayılırsa, geçici iş göremezlik ödeneği en çok kaç istirahat günü için hesaplanabilir?
- A) 6 gün
- B) 2 gün
- C) 3 gün
- D) 4 gün
- E) 5 gün
Doğru cevap: A
Çözüm: İş kazası kolunda hastalık için öngörülen ilk iki günlük bekleme uygulanmadığından altı günlük istirahat süresinin tamamı ödenek kapsamına girebilir.
4/a sigortalısının iş kazasına bağlı meslekte kazanma gücü kaybı SGK tarafından %15 olarak belirlenmiştir; çalışma gücü kaybı %60 değildir. Hangisi en doğru değerlendirmedir?
- A) %15 kayıp hiçbir kısa vadeli gelir için dikkate alınmaz
- B) Sürekli iş göremezlik geliri eşiği sağlanabilir; bu tek başına malullük aylığı koşulunu oluşturmaz
- C) %15 kayıp otomatik olarak yaşlılık aylığı doğurur
- D) %15 ve %60 aynı yasal eşiktir
- E) Kazanın iş kazası sayılması için mutlaka %60 kayıp gerekir
Doğru cevap: B
Çözüm: Meslekte kazanma gücünde en az %10 kayıp sürekli iş göremezlik açısından, çalışma gücünde en az %60 kayıp malullük tespiti açısından önem taşır.
SGK tarafından %65 çalışma gücü kaybıyla malul kabul edilen ve başkasının sürekli bakımına muhtaç olmayan kişi 7 yıldır sigortalıdır; 2.000 prim günü vardır. Sadece verilen bilgilere göre genel malullük aylığı koşulunda sorun nedir?
- A) 1.800 prim gününün altında kalmıştır
- B) %60 kayıp eşiğine ulaşmamıştır
- C) 10 yıllık sigortalılık süresi şartı henüz sağlanmamıştır
- D) Sigortalılıkta 20 yıllık zorunlu süre vardır
- E) Malullük hiçbir zaman uzun vadeli sigorta kolu değildir
Doğru cevap: C
Çözüm: Başkasının sürekli bakımına muhtaçlık istisnası yoksa 1.800 gün yeterli olsa bile genel 10 yıllık sigortalılık süresi koşulu aranır.
SGK tarafından başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul kabul edilen kişi 4 yıldır sigortalı ve 1.850 gün uzun vadeli prim bildirmiştir. Genel koşullar açısından hangi değerlendirme doğrudur?
- A) Sürekli bakım istisnasında 1.800 gün yerine 5.000 gün aranır
- B) 4 yıllık sigortalılık hiçbir koşulda aylığa elverişli değildir
- C) Bu durumda yalnız GSS hizmeti alınabilir
- D) Sürekli bakım istisnasıyla 10 yıl aranmayabilir; 1.800 gün koşulu karşılanmıştır
- E) Bakım ihtiyacı uzun vadeli sigortayla ilgisizdir
Doğru cevap: D
Çözüm: Başkasının sürekli bakımına muhtaç malullükte sigortalılık süresi aranmayabilir; 1.850 gün, 1.800 günlük asgari prim koşulunu sağlar. Diğer kanunî koşullar ayrıca değerlendirilir.
Çalışan, işverenin görev emriyle farklı ildeki müşteriye giderken işle bağlantılı kaza geçirmiştir. “Şirket binasında değildi; kesinlikle iş kazası olmaz” görüşünün hatası nedir?
- A) İş kazası yalnız öğle arasında olur
- B) Her şehirlerarası yolculuk otomatik yaşlılık aylığıdır
- C) İş kazası yalnız hastalık kolunun başka adıdır
- D) Sadece işverene ait fabrikanın tapusu önemlidir
- E) 5510 m.13 işverenin yürüttüğü iş nedeniyle işyeri dışında gerçekleşen bazı olayları kapsar
Doğru cevap: E
Çözüm: Görevle işyeri dışında bulunma hâlinde olayın kanundaki iş kazası unsurları ayrıca incelenir; bina dışı olmak tek başına ret nedeni değildir.
Aşağıdaki olaylardan hangisinde iş kazası nitelemesi bakımından işverenin sağladığı ulaşım unsuru doğrudan ayırt edicidir?
- A) İşveren servisinde işe gelirken meydana gelen trafik kazası
- B) İşçinin hafta sonunda kişisel tatil sürüşü
- C) İşçinin kişisel aracıyla özel alışveriş yolculuğu
- D) İşçinin yıllık izinde kendi tercih ettiği gezi
- E) İşçinin evinde işle ilgisiz hobi kazası
Doğru cevap: A
Çözüm: 5510 m.13 işverence sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere gidiş geliş sırasında meydana gelen olayları iş kazası tanımına alır.