Sosyal politikanın en genel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Toplumsal riskleri azaltmak, refahı ve sosyal adaleti geliştirmek
- B) Yalnız şirketlerin reklam bütçesini artırmak
- C) Sadece gümrük tarife oranlarını belirlemek
- D) Sosyal hizmetleri yalnız kâr amacıyla satmak
- E) Tüm toplumsal eşitsizlikleri ölçmeyi yasaklamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Sosyal politika gelir güvencesi, çalışma koşulları, fırsat eşitliği ve toplumsal bütünleşme gibi amaçlara yönelir.
Tarihsel anlamda dar sosyal politika öncelikle hangi grubun çalışma ve yaşam koşullarına odaklanmıştır?
- A) Yalnız uluslararası döviz yatırımcıları
- B) Sanayi işçileri ve emekçi kesimler
- C) Yalnız profesyonel spor kulübü yöneticileri
- D) Yalnız seçim kampanyası çalışanları
- E) Yalnız tapu sicil görevlileri
Doğru cevap: B
Çözüm: Dar sosyal politika Sanayi Devrimi sonrasında işçi sınıfının çalışma ve yaşam sorunlarının çözümüne odaklanmıştır.
Geniş anlamda sosyal politika dar anlamdaki sosyal politikadan hangi yönüyle ayrılır?
- A) Yalnız fabrika içindeki işçilerle sınırlı olmasıyla
- B) Sadece toplu iş sözleşmesini incelemesiyle
- C) Çocuk, yaşlı, engelli, işsiz ve diğer kırılgan grupları da kapsamasıyla
- D) Hiçbir kamu müdahalesi içermemesiyle
- E) Yalnız işverenlerin üretim tekniklerine odaklanmasıyla
Doğru cevap: C
Çözüm: Geniş sosyal politika işçi sorunlarını aşarak yaşam döngüsündeki farklı sosyal risk ve grupları ele alır.
Refah devleti kavramı hangi genel yaklaşımı ifade eder?
- A) Devletin bütün sosyal koruma sorumluluğunu bırakması
- B) Yalnız merkez bankasının para basması
- C) İşsizliğin hukuk yoluyla tanımını kaldırması
- D) Devletin sosyal risklere karşı koruma ve hizmet sunumunda aktif rol üstlenmesi
- E) Kamu bütçesinde tüm sosyal harcamaları sıfırlaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Refah devleti sosyal güvenlik, sağlık, eğitim, sosyal hizmet ve yeniden dağıtım araçlarıyla toplumsal refahı destekler.
Bismarck tipi sosyal güvenlik modelinin ayırt edici özelliği hangisidir?
- A) Herkese gelir durumuna bakmadan aynı nakit yardım
- B) Sosyal güvenliğin tamamen yasaklanması
- C) Yalnız gönüllü hayır kurumlarına dayanma
- D) Bütün yararları tek seferlik vergi iadesi olarak verme
- E) Çalışma ve prim esaslı mesleki sosyal sigorta
Doğru cevap: E
Çözüm: Bismarckçı yaklaşım ücretli çalışma ve sigorta primleriyle bağlantılı mesleki sosyal sigortayı vurgular.
Beveridge tipi sosyal güvenlik yaklaşımı genel olarak hangi düşünceyle ilişkilidir?
- A) Geniş nüfus için temel gelir ve hizmet güvencesi sağlama
- B) Yalnız belirli meslek odası üyelerine sigorta
- C) Yalnız bir işverenin çalışanlarını koruma
- D) Sadece özel sigorta şirketleri arasında fiyat rekabeti
- E) Tüm sosyal risklere karşı korumadan kaçınma
Doğru cevap: A
Çözüm: Beveridge geleneği kapsamı geniş bir temel sosyal güvenlik ve kamu hizmeti yaklaşımıyla ilişkilidir.
Ünlü Beveridge Raporu hangi yılda yayımlanmıştır?
- A) 1883
- B) 1942
- C) 1919
- D) 1952
- E) 1990
Doğru cevap: B
Çözüm: William Beveridge’in Social Insurance and Allied Services raporu 1942’de yayımlanmıştır.
Modern Alman sosyal sigorta düzenlemelerinin öncülerinden biri olarak anılan devlet adamı kimdir?
- A) William Beveridge
- B) John Maynard Keynes
- C) Otto von Bismarck
- D) T. H. Marshall
- E) Gøsta Esping-Andersen
Doğru cevap: C
Çözüm: Bismarck dönemindeki 19. yüzyıl Alman sosyal sigorta düzenlemeleri meslek ve prim temelli sistem için tarihsel örnektir.
Refah devleti rejimlerini üçlü tipolojiyle inceleyen The Three Worlds of Welfare Capitalism eserinin yazarı kimdir?
- A) Otto von Bismarck
- B) William Beveridge
- C) Adam Smith
- D) Gøsta Esping-Andersen
- E) Frederick Taylor
Doğru cevap: D
Çözüm: Esping-Andersen 1990 çalışmasında liberal, muhafazakâr-korporatist ve sosyal demokrat ideal refah rejimlerini karşılaştırır.
Esping-Andersen’in klasik refah devleti tipolojisindeki üç rejim hangileridir?
- A) Tarım, sanayi ve ticaret
- B) Yasama, yürütme ve yargı
- C) İthalat, ihracat ve transit
- D) Yerel, ulusal ve kıtasal vergi
- E) Liberal, muhafazakâr-korporatist ve sosyal demokrat
Doğru cevap: E
Çözüm: Klasik üçlü refah rejimi liberal, muhafazakâr-korporatist ve sosyal demokrat modellerden oluşur.
Liberal refah rejiminde tipik olarak hangi uygulama öne çıkar?
- A) Gelir testli ve sınırlı kamu yardımları ile piyasa ağırlığı
- B) Herkes için aynı düzeyde yüksek evrensel yardım
- C) Yalnız meslek statüsüne bağlı kapsamlı ayrıcalık
- D) Tamamen ücretsiz ve sınırsız konut edinme
- E) Bütün çalışanların tek bir devlet işletmesinde bulunması
Doğru cevap: A
Çözüm: Liberal ideal tipte hedefli yardımlar ve özel piyasa çözümleri daha belirgindir.
Sosyal demokrat refah rejimi hangi özelliklerle ilişkilendirilir?
- A) Yalnız en yoksul yüzde birin sınırlı yardım alması
- B) Evrensel kapsama, yüksek kamu hizmeti ve yeniden dağıtım
- C) Her meslek için birbirinden bağımsız ayrıcalıklı sigorta
- D) Sağlık ve eğitimin sosyal hak sayılmaması
- E) Sosyal sigorta kapsamının bütünüyle kaldırılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Sosyal demokrat ideal tip evrensellik, yüksek kamusal hizmet ve toplumsal eşitlik amaçlarıyla ilişkilidir.
Muhafazakâr-korporatist refah rejiminde ağırlık kazanan unsur hangisidir?
- A) Yalnız rastgele piyasa bağışları
- B) Hiçbir statü ayrımı olmayan tek evrensel yardım
- C) Mesleki statüye bağlı sigorta hakları ve ailenin rolü
- D) Sadece ithalat vergileriyle sosyal koruma
- E) İş hukukunun bütünüyle kaldırılması
Doğru cevap: C
Çözüm: Muhafazakâr-korporatist model mesleki statüye göre sosyal sigorta ve aile/yardımlaşma kurumlarını vurgular.
Metalaşmadan uzaklaşma (dekomodifikasyon) kavramı neyi ölçmeye yardımcı olur?
- A) Kişinin yalnız dış ticaret hacmini
- B) Bir ülkenin altın rezervini
- C) Şirketlerin toplam reklama ayırdığı payı
- D) Kişinin geçimini yalnız emek piyasasında satış yapmadan sürdürebilme derecesini
- E) Sosyal yardım başvuru formunun uzunluğunu
Doğru cevap: D
Çözüm: Dekomodifikasyon bireyin refahının piyasada emek gücünü satmaya bağımlılığının azalmasını ifade eder.
Evrensel sosyal politika uygulaması neyi ifade eder?
- A) Yalnız muhtaçlık testini geçenlere yardım verilmesini
- B) Sadece tek bir şirkette çalışanların korunmasını
- C) Yalnız prim günü yüksek olanların eğitim almasını
- D) Her hizmetin kişiye göre gizlice belirlenmesini
- E) Hak veya hizmetin tanımlı nüfusun tamamına gelir testine dayanmadan sunulmasını
Doğru cevap: E
Çözüm: Evrensellik, programın tanımlı kitlesini ihtiyaç testine bağlı olmadan kapsamasını hedefler.
Seçici veya hedefli sosyal yardımın temel özelliği hangisidir?
- A) Belirli gelir, ihtiyaç veya risk ölçütlerini taşıyanlara yönelmesi
- B) Tanımlı nüfusun tamamına koşulsuz aynı ödeme
- C) Yalnız bütün vatandaşlara eşit miktarda vergi uygulama
- D) Yalnız borsa şirketlerine teşvik verme
- E) Toplumun hiçbir üyesini kapsamama
Doğru cevap: A
Çözüm: Hedefli yardımlar kaynakları belirli ihtiyaç/risk grubuna yöneltir; gelir testi yaygın araçlardan biridir.
Yatay yeniden dağıtım için en uygun örnek hangisidir?
- A) Yüksek gelir grubundan düşük gelir grubuna artan oranlı transfer
- B) Aynı gelir düzeyinde çocuklu ailelerin çocuk giderlerinin desteklenmesi
- C) Yalnız kişi başına üretimin hesaplanması
- D) Kişinin ücretinin döviz kuruna bağlanması
- E) Merkez bankası faizinin sabit tutulması
Doğru cevap: B
Çözüm: Yatay yeniden dağıtım benzer gelir düzeyindeki farklı ihtiyaç veya risk durumları arasında kaynak paylaşımıdır.
Dikey yeniden dağıtım için en uygun örnek hangisidir?
- A) Aynı gelirde çocuklu ve çocuksuz aile arasında destek
- B) Aynı hastalık riskindeki kişiler arasında yalnız bilgi paylaşımı
- C) Yüksek gelir gruplarından düşük gelir gruplarına transfer yapılması
- D) İki kamu kurumu arasında görev değişimi
- E) Aynı işyerindeki vardiya saatlerinin değişmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Dikey yeniden dağıtım farklı gelir düzeyleri arasında gelir ve kaynak transferine dayanır.
ILO’nun Sosyal Koruma Tabanları Tavsiye Kararı hangi numara ve yıldadır?
- A) 102 sayılı Sözleşme, 1883
- B) 7438 sayılı Kanun, 1942
- C) 2828 sayılı Kanun, 1990
- D) 202 sayılı Tavsiye Kararı, 2012
- E) 5510 sayılı Kanun, 1952
Doğru cevap: D
Çözüm: ILO 2012 tarihli 202 sayılı tavsiye kararı ulusal sosyal koruma tabanları için yol gösterir.
ILO’nun Sosyal Güvenliğin Asgari Normlarına İlişkin Sözleşmesi hangisidir?
- A) 202 sayılı Tavsiye Kararı, 1942
- B) 188 sayılı Sözleşme, 1883
- C) 7438 sayılı Kanun, 2023
- D) 2828 sayılı Kanun, 2012
- E) 102 sayılı Sözleşme, 1952
Doğru cevap: E
Çözüm: ILO 102 sayılı Sosyal Güvenlik (Asgari Normlar) Sözleşmesi 1952 tarihli uluslararası standarttır.