Türk Ceza Kanunu’nun kanun numarası aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 5237
- B) 5271
- C) 4721
- D) 6098
- E) 2577
Doğru cevap: A
Çözüm: Maddi ceza hukukunun temel kanunu 5237 sayılı TCK’dır; 5271 sayılı Kanun ceza muhakemesi usulünü düzenler.
Kanunda suç olarak tanımlanmayan bir fiil nedeniyle ceza verilemeyeceğini ifade eden ilke hangisidir?
- A) Kusursuz sorumluluk
- B) Suçta ve cezada kanunilik
- C) Delil serbestliği
- D) Hakkaniyet indirimi
- E) Tahkim serbestisi
Doğru cevap: B
Çözüm: TCK m. 2’ye göre suç ve ceza kanunla öngörülür; kıyasla yeni suç veya ceza oluşturulamaz.
Kimsenin başkasının fiilinden dolayı cezai sorumlu tutulamamasının adı nedir?
- A) Objektif sorumluluk
- B) Kollektif kusur
- C) Ceza sorumluluğunun şahsiliği
- D) Müteselsil suçluluk
- E) Ticari sorumluluk
Doğru cevap: C
Çözüm: TCK m. 20 ceza sorumluluğunun şahsi olduğunu öngörür; başkasının eylemi doğrudan bireye yüklenemez.
Bir suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi hangi kavramdır?
- A) Basit taksir
- B) Zorunluluk hâli
- C) Haksız tahrik
- D) Kast
- E) Önödeme
Doğru cevap: D
Çözüm: TCK m. 21/1’de kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir.
Failin öngördüğü suç neticesini kabullenmesi hâlinde öncelikle hangi manevi unsur tartışılır?
- A) Bilinçsiz taksir
- B) Maddi hata
- C) Gönüllü vazgeçme
- D) Meşru savunma
- E) Olası kast
Doğru cevap: E
Çözüm: Olası kastta fail neticenin gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen hareket eder ve sonucu kabullenir.
Failin öngördüğü neticenin gerçekleşmeyeceğine güvenerek eyleme devam etmesi hangi kuruma işaret eder?
- A) Bilinçli taksir
- B) Olası kast
- C) Doğrudan kast
- D) Hukuka uygunluk
- E) Haksız tahrik
Doğru cevap: A
Çözüm: Bilinçli taksirde netice öngörülür fakat gerçekleşmesi istenmez; olası kasttan ayırıcı nokta kabullenmenin yokluğudur.
Taksirle işlenen bir fiilin cezalandırılması için temel kanuni şart nedir?
- A) Failin mutlaka memur olması
- B) Kanunun taksirli biçimi açıkça cezalandırması
- C) Neticenin mutlaka ölüm olması
- D) Fiilin yalnız iş saatinde yapılması
- E) Suçun mutlaka şikâyete bağlı olması
Doğru cevap: B
Çözüm: TCK m. 22/1 uyarınca taksirli fiil ancak kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır.
Suç tarihinde yürürlükte olmayan ve cezayı artıran yeni kanunun geçmişte işlenen fiile uygulanmamasının temel sebebi nedir?
- A) Aleyhe ceza kanununun geçmişe yürümemesi
- B) Yeni kanunun her olayda uygulanması
- C) Cezanın yalnız yönetmelikle belirlenmesi
- D) Savcının takdirinin kanundan üstün olması
- E) Suçun hukuki değil ahlaki sayılması
Doğru cevap: A
Çözüm: TCK m. 7 zaman bakımından uygulama ve lehe kanun kuralını düzenler; sonradan gelen aleyhe kanun geçmiş fiile uygulanmaz.
Bir şirketin yöneticisi suç işlediğinde şirketin cezai sorumluluğuyla ilgili doğru genel kural hangisidir?
- A) Şirket bütün yönetici suçlarından hapis cezası alır
- B) Tüzel kişi hakkında ceza yaptırımı uygulanamaz; kanuni güvenlik tedbirleri saklıdır
- C) Şirket ortakları otomatik fail sayılır
- D) Ceza sorumluluğu müdürler arasında eşit bölünür
- E) Tüzel kişiye her durumda aynı cezalar verilir
Doğru cevap: B
Çözüm: TCK m. 20/2 tüzel kişiler bakımından ceza yaptırımı uygulanamayacağını, suçla ilgili kanuni güvenlik tedbirlerinin saklı olduğunu belirtir.
Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranan fail, öngörülebilir neticeyi hiç öngörememişse hangi unsur öncelikle incelenir?
- A) Olası kast
- B) Bilinçli taksir
- C) Basit taksir
- D) Doğrudan kast
- E) Meşru savunma
Doğru cevap: C
Çözüm: Taksirde öngörülebilir neticenin öngörülmemesi basit taksire; öngörülüp istenmemesi bilinçli taksire işaret eder.
Failin fiilinin ağırlaşmış neticesinden sorumluluğu açısından TCK m. 23 neyi arar?
- A) Ağır neticenin her durumda objektif yüklenmesini
- B) Yalnız mağdurun şikâyetini
- C) Failin mutlaka kamu görevlisi olmasını
- D) Ağır netice bakımından en az taksirle davranmayı
- E) Neticenin her durumda istenmiş olmasını
Doğru cevap: D
Çözüm: Netice sebebiyle ağırlaşmış suçlarda daha ağır/başka sonuçtan sorumluluk için failin en az taksirli olması gerekir.
Bir kişi, korumakla yükümlü olduğu kişinin hayatını kurtarabilecek zorunlu müdahaleyi bilerek yapmıyorsa hangi sorun incelenir?
- A) Ticaret siciline tescil
- B) Basiretli tacir davranışı
- C) Mirasın reddi
- D) İdari vesayet
- E) İhmali davranış ve hukuki yükümlülüğün varlığı
Doğru cevap: E
Çözüm: İhmali suçlarda kanunun aradığı hareketi yapma yükümlülüğü ve sonuçla bağ somut olayda incelenir.
Bir kimseye yönelen haksız saldırı sona erdikten sonra intikam amacıyla saldırgana zarar verilirse hangi sonuca doğrudan varılamaz?
- A) Sırf geçmiş saldırı nedeniyle meşru savunma vardır
- B) Fiilin hukuka aykırılığı ayrıca değerlendirilmelidir
- C) Haksız tahrik koşulları incelenebilir
- D) Kast ve kusur ayrıca belirlenmelidir
- E) Somut olayın koşulları önem taşır
Doğru cevap: A
Çözüm: Meşru savunma mevcut veya gerçekleşmesi/tekrarı muhakkak saldırıyı defetme ile ilişkilidir; sırf geçmişe yönelik intikam savunma değildir.
Bir kişinin yakın ve ağır bir tehlikeden, başka kurtuluş yolu olmaksızın ölçülü biçimde kendini koruması hangi kurum bakımından değerlendirilir?
- A) Zincirleme suç
- B) Zorunluluk hâli
- C) Azmettirme
- D) Şikâyet
- E) Gönüllü vazgeçme
Doğru cevap: B
Çözüm: TCK m. 25/2’de zorunluluk hâli ağır ve muhakkak tehlike, başka korunma imkânının yokluğu ve ölçülülük gibi şartlarla düzenlenir.
A, B’ye zarar verme ihtimalini görüyor ve “zarar da doğarsa kabulüm” diyerek hareketini sürdürüyor. Bu olaydaki manevi unsur için en uygun nitelendirme nedir?
- A) Olası kast; öngörülen neticenin kabullenilmesi
- B) Bilinçli taksir; neticenin gerçekleşmeyeceğine kesin güvenme
- C) Basit taksir; neticenin hiç öngörülmemesi
- D) Maddi hata; mağdurun hiç görülmemesi
- E) Gönüllü vazgeçme; icradan çekilme
Doğru cevap: A
Çözüm: Neticenin doğabileceği öngörülmüş ve kabullenilmiştir; TCK m. 21/2 olası kast tanımı bu ayrım üzerine kurulur.
Bir sürücü, çarpma riskini fark ettiği hâlde ustalığıyla kazayı önleyeceğine güveniyor; dikkat kurallarını ihlal edip çarpıyor. Kast yönünden hangi ayrım ağır basar?
- A) Olası kast; sonucun mutlaka kabullenildiği kabul edilir
- B) Bilinçli taksir; netice öngörülmüş ancak gerçekleşmeyeceğine güvenilmiştir
- C) Doğrudan kast; zarar verme amacı mutlaka vardır
- D) Basit taksir; olayda risk hiç fark edilmemiştir
- E) Meşru savunma; sürücünün tehlikeyi aşma hakkı vardır
Doğru cevap: B
Çözüm: Bilinçli taksirde riskin öngörülmesine karşın gerçekleşmeyeceği düşünülür; öngörme tek başına olası kast için yeterli değildir.
A, B’yi öldürme kastıyla doğrudan icraya başlıyor; üçüncü kişinin müdahalesi sonucunda suç tamamlanmıyor. Olayın genel nitelendirmesi hangisidir?
- A) Gönüllü vazgeçme; dış müdahale yeterlidir
- B) Salt hazırlık; icra hiç başlamamıştır
- C) Dış nedenle tamamlanmayan kasten suça teşebbüs
- D) Bilinçsiz taksir; öldürme kastı yoktur
- E) Ceza zamanaşımı; suç tamamlanmamıştır
Doğru cevap: C
Çözüm: TCK m. 35’te kasıtlı suçun doğrudan icrasına başlanıp failin elinde olmayan sebeple tamamlanamaması teşebbüsü oluşturur.
A, bir suçun icra hareketlerine başlamışken özgür iradesiyle duruyor; icrayı durdurduğu ana dek tamamladığı hareketler ayrıca suç oluşturuyor. Hangi sonuç isabetlidir?
- A) Her iki suçtan da hiçbir koşulda ceza verilmez
- B) Gönüllü vazgeçme yalnız mahkeme izniyle uygulanır
- C) Suç zorunlu olarak fikri içtima olur
- D) Teşebbüsten cezalandırılmaz; tamamlanan bağımsız suçun cezası saklıdır
- E) İcra başladıysa vazgeçme hukuken imkânsızdır
Doğru cevap: D
Çözüm: TCK m. 36 gönüllü vazgeçmede teşebbüs cezasını kaldırır; o ana dek gerçekleşmiş fiil ayrı suçsa sorumluluk sürer.
A, daha önce suç işlemeyi düşünmeyen B’nin belirli suçu işlemesine yönelik kararını oluşturuyor. C ise kararı verilmiş bu suça araç sağlıyor. A ve C için doğru eşleştirme nedir?
- A) A yardım eden, C azmettiren
- B) İkisi de zorunlu olarak müşterek fail
- C) A mağdur, C şikâyetçi
- D) İkisi de haksız tahrik kapsamında
- E) A azmettiren, C yardım eden
Doğru cevap: E
Çözüm: A suç işleme kararını doğurduğu için azmettiren; C önceden alınan kararla işlenen fiile araç sağlayarak yardım edendir.
İki kişi kanuni tanımdaki hareketi birbirini tamamlayacak biçimde birlikte gerçekleştiriyor ve suçun icrası üzerinde ortak hâkimiyet kuruyor. Hangi çıkarım yapılır?
- A) Müşterek faillik koşulları değerlendirilebilir
- B) Yalnızca fiil sonrası yardım vardır
- C) İkisi de mutlaka azmettiren sayılır
- D) İştirak imkânsızdır çünkü iki kişi vardır
- E) Suç kendiliğinden fikri içtima olur
Doğru cevap: A
Çözüm: TCK m. 37 ve suç üzerinde ortak icra hâkimiyeti, birlikte faillik değerlendirmesinde belirleyicidir.