Tek fiille birden fazla farklı suçun oluşması ve en ağır suçtan cezalandırma hangi kavramdır?
- A) Zincirleme suç
- B) Suç teşebbüsü
- C) Taksir
- D) Azmettirme
- E) Fikri içtima
Doğru cevap: E
Çözüm: TCK m. 44 fikri içtimada aynı fiil birden çok farklı suç oluşturursa en ağır cezayı gerektiren suçu esas alır.
TCK’ye göre suç karşılığında uygulanan ceza türlerinden biri hangisidir?
- A) Adli para cezası
- B) İdari para cezası
- C) Disiplin uyarısı
- D) İdari ruhsat iptali
- E) Vergi tarhı
Doğru cevap: A
Çözüm: TCK m. 45 suç karşılığındaki cezaları hapis ve adli para cezası olarak düzenler.
Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmamış çocuğun ceza sorumluluğu bakımından doğru ifade hangisidir?
- A) Tam ceza sorumluluğu vardır
- B) Ceza sorumluluğu yoktur; çocuklara özgü güvenlik tedbiri uygulanabilir
- C) Yalnız para cezasıyla sorumludur
- D) Her suçta yetişkin gibi yargılanır
- E) Mutlaka hapis cezası uygulanır
Doğru cevap: B
Çözüm: TCK m. 31/1’e göre 12 yaşını doldurmayanlar cezai sorumluluk taşımaz; çocuklara özgü güvenlik tedbirleri mümkün olabilir.
Şikâyete bağlı suçlarda genel şikâyet süresi kaç aydır?
- A) 1 ay
- B) 3 ay
- C) 6 ay
- D) 12 ay
- E) 24 ay
Doğru cevap: C
Çözüm: TCK m. 73 uyarınca yetkili kişinin fiili ve faili öğrenmesinden başlayan genel şikâyet süresi altı aydır.
Suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen muhakeme evresi hangisidir?
- A) Kovuşturma
- B) Temyiz
- C) İnfaz
- D) Soruşturma
- E) Yargılamanın yenilenmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: CMK tanımına göre soruşturma, suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar olan evredir.
İddianamenin kabulünden hükmün kesinleşmesine kadar süren evre hangisidir?
- A) Soruşturma
- B) İcra takibi
- C) İdari denetim
- D) Uzlaştırma görüşmesi
- E) Kovuşturma
Doğru cevap: E
Çözüm: CMK’ya göre kovuşturma iddianamenin kabulüyle başlar ve hükmün kesinleşmesine dek sürer.
İki kişi aynı suçun icra hareketlerini birlikte gerçekleştirip ortak hâkimiyet kuruyorsa hangi iştirak biçimi incelenir?
- A) Yalnız şikâyetçilik
- B) İdari temsil
- C) Haksız tahrik
- D) Müşterek faillik
- E) Fikri içtima
Doğru cevap: D
Çözüm: TCK m. 37 birlikte fiili gerçekleştirenlerin fail olarak sorumluluğunu; ortak icra hâkimiyeti ölçütünü destekler.
Fail zaten suç işlemeye kararlıyken başka biri ona suçta kullanılacak araç veriyorsa hangi iştirak türü daha uygundur?
- A) Azmettirme
- B) Müşterek faillik zorunluluğu
- C) Meşru savunma
- D) Dava zamanaşımı
- E) Yardım etme
Doğru cevap: E
Çözüm: Kararı önceden verilmiş suça araç temini TCK m. 39 bakımından yardım etme örneğidir; kararı oluşturma azmettirmedir.
Biri başka suçun unsuru veya ağırlaştırıcı nedeni olduğu için tek fiil sayılan yapıda hangi içtima türü vardır?
- A) Bileşik suç
- B) Zincirleme suç
- C) Fikri içtima
- D) Taksirli suç
- E) Teşebbüs
Doğru cevap: A
Çözüm: TCK m. 42’de bileşik suç, bir suçun diğerinin unsuru veya ağırlaştırıcı nedeni olmasıyla tek fiil sayılan yapıdır.
Aynı suç işleme kararı altında farklı zamanlarda aynı mağdura karşı kanuni istisna kapsamı dışında aynı suç tekrarlandığında hangi hüküm uygulanabilir?
- A) Yalnız fikri içtima
- B) Zincirleme suç
- C) Zorunlu meşru savunma
- D) Yalnız gönüllü vazgeçme
- E) Yalnız haksız tahrik
Doğru cevap: B
Çözüm: TCK m. 43/1’in temel koşulları arasında suç işleme kararının birliği, değişik zamanlar ve aynı suçun aynı mağdura karşı tekrarı vardır.
Aşağıdakilerden hangisinde zincirleme suç hükümleri TCK m. 43/3 gereği uygulanmaz?
- A) Basit tehdit suçu (koşulları varsa)
- B) Malvarlığına yönelik bazı suçlar (koşulları varsa)
- C) Kasten yaralama
- D) Mağduru belli olmayan bir suçun uygun hâli
- E) Hakaret suçunun kanuni koşullara uyan bazı hâlleri
Doğru cevap: C
Çözüm: TCK m. 43/3 kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağmayı zincirleme suç hükmünün dışında bırakır.
Dava zamanaşımı ile ceza zamanaşımı arasındaki temel ayrım hangisidir?
- A) Her ikisi de yalnız şikâyet süresidir
- B) İkisi de idari para cezası süresidir
- C) Dava zamanaşımı yalnız mirasla ilgilidir
- D) Biri kamu davasının sürdürülmesi, diğeri kesinleşmiş cezanın infazıyla ilgilidir
- E) Ceza zamanaşımı yalnız delil toplama süresidir
Doğru cevap: D
Çözüm: TCK m. 66 ve 68 farklı kurumları düzenler: dava zamanaşımı soruşturma/kovuşturma, ceza zamanaşımı infaz edilecek kesinleşmiş yaptırıma ilişkindir.
Şikâyete bağlı bir hakaret suçunda genel altı aylık kurala ek olarak fiilin tarihinden başlayan hangi üst süre vardır?
- A) 6 yıl
- B) 10 yıl
- C) 1 ay
- D) 20 yıl
- E) 2 yıl
Doğru cevap: E
Çözüm: TCK m. 73/2’ye 2024 yılında eklenen düzenleme, şikâyete bağlı hakaret bakımından fiilden itibaren iki yıllık mutlak üst sınır getirir.
Suç tarihinde fiil için ağır ceza öngören eski kanundan sonra aynı fiile daha hafif ceza getiren yeni kanun yürürlüğe giriyor. TCK m. 7 bakımından hangi yaklaşım esas alınır?
- A) Her durumda eski ve ağır kanun uygulanır
- B) Her iki kanun birleştirilerek yeni üçüncü ceza oluşturulur
- C) Kanuni düzenleme yerine idari yönerge belirleyicidir
- D) Şartları varsa fail lehine olan kanun uygulanır
- E) Fail suç sonrası kanun değişikliğinden hiçbir şekilde yararlanamaz
Doğru cevap: D
Çözüm: Lehe kanunun zaman bakımından uygulanması TCK m. 7’de düzenlenir; somut olarak fail lehine sonuç doğuran düzenleme esas alınır.
Bir işveren, çalışanının kendi başına işlediği suç nedeniyle yalnızca işverenlik sıfatına dayanılarak ceza sorumlusu ilan ediliyor. Hangi temel ilkeye aykırılık gündeme gelir?
- A) Lehe kanun ilkesi
- B) Fikri içtima
- C) Dava zamanaşımının kesilmesi
- D) Özel affın sonuçları
- E) Ceza sorumluluğunun şahsiliği
Doğru cevap: E
Çözüm: TCK m. 20 uyarınca kimse başkasının fiili nedeniyle doğrudan suçlu sayılamaz; kişisel fiil ve sorumluluk temeli gerekir.
Şikâyet hakkı sahibi fiili ve faili öğrendikten sekiz ay sonra şikâyette bulunuyor; özel durdurma veya istisna yok. Şikâyete bağlı suç için genel TCK m. 73 sonucu hangisidir?
- A) Genel altı aylık şikâyet süresi geçirilmiştir
- B) Dava zamanaşımı her durumda otuz yıl olur
- C) Şikâyet hakkı öğrenmeden itibaren her zaman sınırsızdır
- D) Suç otomatik olarak zincirleme suç sayılır
- E) İddianame kendiliğinden kabul edilmiş sayılır
Doğru cevap: A
Çözüm: TCK m. 73/1–2’de genel şikâyet süresi fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay olup dava zamanaşımı sınırı ayrıca geçerlidir.
Hak sahibi şikâyete bağlı hakareti ve faili geç öğrense bile fiil tarihinden üç yıl sonra şikâyette bulunuyor. Özel düzenleme açısından ne söylenir?
- A) Şikâyet öğrenme anından sonra her durumda on yıl serbesttir
- B) Fiilden başlayan iki yıllık üst sınır aşılmıştır
- C) Hakaret suçunda bütün süreler kaldırılmıştır
- D) Süre sadece iddianame tarihinden hesaplanır
- E) Geç öğrenme fiil tarihini değiştirmiş sayılır
Doğru cevap: B
Çözüm: 2024’te TCK m. 73/2’ye eklenen cümle, şikâyete bağlı hakarette her hâlde fiilden itibaren iki yıllık üst sınır getirir.
Bir suçun cezası kanunda yalnız adli para cezası olarak düzenlenmiştir; farklı özel hüküm ve durma/kesilme bulunmadığı varsayılırsa genel dava zamanaşımı kaç yıldır?
- A) 2 yıl
- B) 4 yıl
- C) 8 yıl
- D) 15 yıl
- E) 30 yıl
Doğru cevap: C
Çözüm: TCK m. 66/1-e’ye göre beş yıldan fazla olmayan hapis veya adli para cezası tehdidindeki suçlarda temel dava zamanaşımı sekiz yıldır.
Mahkemece kesinleşen cezanın infazı için zamanaşımı inceleniyor. Hangi düzenleme dava zamanaşımından ayrı olarak esas alınır?
- A) TCK m. 43’te zincirleme suç
- B) TCK m. 25’te meşru savunma
- C) TCK m. 38’de azmettirme
- D) TCK m. 68’de ceza zamanaşımı
- E) TCK m. 31’de yaş küçüklüğü
Doğru cevap: D
Çözüm: Kesinleşmiş cezanın infaz edilip edilemeyeceği ceza zamanaşımına tabidir (m. 68); kamu davasına ilişkin süre m. 66’dadır.
Bir kişi suçun doğrudan icrasına başlamadan yalnız plan hazırlıyor; başka bir kişi ise icraya başlayıp dış müdahaleyle durduruluyor. İki durumun doğru ayrımı nedir?
- A) İlkinde kesin tamamlanmış suç, ikincisinde yalnız niyet vardır
- B) İkisi de mutlaka gönüllü vazgeçmedir
- C) İkisi de yalnız idari kabahattir
- D) İlkinde fikri içtima, ikincisinde zorunlu zincirleme suç vardır
- E) İlkinde hazırlık, ikincisinde teşebbüs tartışılır
Doğru cevap: E
Çözüm: Teşebbüsün başlangıcı elverişli hareketlerle suça doğrudan icradır; salt plan ise kural olarak hazırlık aşamasındadır.