Savcı iddianameyi hazırlamış ancak mahkeme henüz kabul etmemiştir. Şüphelinin usuli konumu nedir?
- A) Soruşturma sürer ve kişi şüpheli sıfatını taşır
- B) Kovuşturma otomatik başlamıştır ve kişi sanıktır
- C) Hüküm kesinleşmiştir
- D) Dava infaz aşamasına geçmiştir
- E) Kişi yalnız katılan olarak anılır
Doğru cevap: A
Çözüm: Kovuşturmayı başlatan iddianamenin hazırlanması değil, mahkemece kabulüdür (CMK m. 175).
Savcı suç şüphesiyle ilgili sadece kişinin aleyhine olan delilleri topluyor. Hangi CMK yükümlülüğü ihlal edilebilir?
- A) Yargılamanın ancak yazılı yapılması
- B) Lehe ve aleyhe delili birlikte araştırma yükümlülüğü
- C) İstinafın doğrudan Yargıtayda yapılması
- D) İcra takibine öncelik verme
- E) Mahkemenin maddi hukuka ilişkin kıyas yetkisi
Doğru cevap: B
Çözüm: CMK m. 160, Cumhuriyet savcısına şüphelinin lehine ve aleyhine delilleri toplama görevi yükler.
Sorguda kişiye isnat bildirilmiyor ve susma hakkı açıklanmıyor. Hangi güvencenin öncelikle ihlali söz konusu olur?
- A) Davanın ticari işletmeyle ilgili olması
- B) Mirasın paylaşılması
- C) Şüphelinin ifade ve sorgudaki haklarının bildirilmesi
- D) İmar planının kesinleşmesi
- E) İdari vesayetin kullanılması
Doğru cevap: C
Çözüm: CMK m. 147, isnadın ve savunma haklarının bildirilmesini ifade/sorgu usulünün gereği sayar.
Bir ifade fiziki şiddet ve tehdit kullanılarak alınmışsa bu ifadenin delil değeri hakkında temel kural nedir?
- A) Şüpheli rıza verirse her durumda kullanılabilir
- B) Savcı isterse hukuka uygun hâle gelir
- C) Sadece maddi gerçeğe uygunsa kendiliğinden geçerli olur
- D) Yasak usulle alınan beyan delil olarak değerlendirilemez
- E) Yalnız noterce tasdik edilince geçersiz olur
Doğru cevap: D
Çözüm: CMK m. 148 yasak ifade alma yöntemleriyle elde edilen beyanların delil olarak değerlendirilemeyeceğini düzenler.
Cumhuriyet savcısı yeterli şüphe elde edemediğinde hangi karar türü gündeme gelir?
- A) Doğrudan beraat hükmü
- B) Hukuki nitelendirmeden dolayı mahkûmiyet
- C) Yargıtaydan bozma kararı
- D) Otomatik tutuklama kararı
- E) Kovuşturmaya yer olmadığı kararı
Doğru cevap: E
Çözüm: CMK m. 172 gereğince yeterli şüphe oluşmaması veya kanuni diğer hâllerde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilebilir.
İddianamenin soruşturma evrakıyla mahkemeye ulaşmasından itibaren genel iade inceleme süresi kaç gündür?
- A) 15 gün
- B) 3 gün
- C) 7 gün
- D) 30 gün
- E) 60 gün
Doğru cevap: A
Çözüm: CMK m. 174 iddianame ve soruşturma evrakı için 15 günlük kanuni inceleme süresi öngörür.
Mahkeme iddianameyi yalnız suçun hukuki vasıflandırmasını farklı gördüğü için iade etmek istiyor. Genel kural nedir?
- A) Mahkeme her hukuki görüş ayrılığında iade etmek zorundadır
- B) Sadece hukuki nitelendirme nedeniyle iade yapılamaz
- C) İade ancak hüküm kesinleşince mümkündür
- D) Savcının suçun adını yazması yasaktır
- E) Hukuki nitelendirme yalnız icra müdürünce yapılır
Doğru cevap: B
Çözüm: CMK m. 174/2 salt suçun hukuki nitelendirilmesi nedeniyle iddianamenin iade edilemeyeceğini açıkça belirtir.
2026 değişikliği sonrası 14 yaşındaki çocuk için sosyal inceleme yapılmadan iddianame düzenlenmişse hangi sonuç gündeme gelir?
- A) İddianame hiçbir inceleme yapılmadan kesin hükme dönüşür
- B) Sosyal inceleme yalnız yetişkinler için zorunludur
- C) Kanuni iddianame iade nedeni oluşur
- D) Savcı otomatik beraat kararı verir
- E) Dosya mutlaka icra mahkemesine gider
Doğru cevap: C
Çözüm: 2026 tarihli 7593 sayılı Kanun ile CMK m. 174/1-e’ye 15 yaşını doldurmayan çocuklarda sosyal incelemesiz iddianame iade sebebi eklenmiştir.
Savcı soruşturma aşamasında tutuklama talep ediyor. Tutuklama kararını genel olarak hangi merci verir?
- A) Cumhuriyet savcısı tek başına
- B) Adli kolluk amiri
- C) İcra ceza mahkemesi kâtibi
- D) Sulh ceza hâkimi
- E) Noter
Doğru cevap: D
Çözüm: CMK m. 101’e göre soruşturmada savcının istemi üzerine sulh ceza hâkimi tutuklama kararı verir.
Kovuşturma sırasında sanığın tutuklanmasına ilişkin kararı genel olarak kim verir?
- A) Kolluk amiri tek başına
- B) Mahalle muhtarı
- C) Uzlaştırmacı
- D) İdari yargı hâkimi
- E) Mahkeme
Doğru cevap: E
Çözüm: CMK m. 101 kovuşturma evresinde tutuklama kararının kanuni koşullarla mahkemece verileceğini düzenler.
Tutuklama gerekçesinde adli kontrol neden yetersiz kalıyor sorusu tamamen cevapsızdır. Hangi ilke bakımından sorun vardır?
- A) Tutuklamanın gerekçelendirilmesi ve ölçülülük
- B) Borca aykırılıkta faiz hesabı
- C) Mirasçılık belgesinin geçerliliği
- D) Ticaret siciline tescil
- E) İdari işlemin sebep unsuru
Doğru cevap: A
Çözüm: CMK m. 101 adli kontrolün yetersizliğinin hukuki ve fiili nedenlerle somut gerekçelendirilmesini ister.
Şüpheli hakkında yurt dışına çıkmama yükümlülüğü konulması aşağıdaki koruma tedbirlerinden hangisi kapsamındadır?
- A) Beraat
- B) Adli kontrol
- C) Müsadere
- D) Zincirleme suç
- E) Taksirli suç
Doğru cevap: B
Çözüm: Yurt dışına çıkamama yükümlülüğü CMK m. 109 kapsamındaki adli kontrol örneklerindendir.
Konut aramasıyla elde edilen bir eşyanın daha sonra geçici korumaya alınması bakımından doğru kurumlar hangileridir?
- A) Arama her zaman mahkûmiyet, elkoyma her zaman beraattir
- B) İkisi de yalnız icra takibidir
- C) Arama ve elkoyma ayrı koruma tedbirleridir
- D) Arama ile müsadere aynı işlemdir
- E) Elkoyma yalnız istinafta uygulanır
Doğru cevap: C
Çözüm: Arama delil veya kişi bulmaya yönelir; elkoyma eşya üzerinde geçici koruma oluşturur.
Mahkeme, kararına esas almak istediği delili duruşmada tartıştırmadan hüküm kuruyor. Öncelikle hangi kural gündeme gelir?
- A) Şirket temsil yetkisi kuralı
- B) Mali tatil düzeni
- C) Vergi tarhiyatı ilkesi
- D) Duruşmada ortaya konulup tartışılmış delile dayanma kuralı
- E) İdari vesayet ilkesi
Doğru cevap: D
Çözüm: CMK m. 217 kapsamında mahkeme, duruşmaya getirilen ve huzurda tartışılan hukuka uygun delile dayanmalıdır.
Bilirkişiye, maddi vakıaya ilişkin teknik görüş yerine hangi hükmün kurulması gerektiği soruluyor. Sorun hangi ayrımda ortaya çıkar?
- A) İddianamenin yazılması ile noter tasdiki
- B) Beraat ile borç ikrarı
- C) Vekâlet ile kefalet
- D) İdari yaptırım ile vergi oranı
- E) Teknik uzmanlık ile hâkimin hukuki takdir yetkisi
Doğru cevap: E
Çözüm: Bilirkişi teknik ve özel bilgi gerektiren alanda görüş verir; mahkemenin hukuki değerlendirme yetkisini devralamaz.
Duruşmada suçun sanık tarafından işlendiği ispatlanamıyor. Kural olarak hangi hüküm verilmelidir?
- A) Beraat
- B) Mahkûmiyet
- C) Tutuklamanın kendiliğinden kesinleşmesi
- D) İcra takibine itiraz
- E) İddianamenin iadesi
Doğru cevap: A
Çözüm: CMK m. 223/2-e uyarınca yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması beraat nedenidir.
Aynı fiil ve aynı sanık hakkında önceden verilmiş kesin hüküm bulunmasına rağmen yeniden dava açılmışsa hangi karar gündeme gelir?
- A) Davanın mutlaka mahkûmiyetle sonuçlanması
- B) Davanın reddi
- C) Yeni davada otomatik adli kontrol
- D) Hukuka uygunluk nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı
- E) İddianamenin kabulüyle otomatik beraat
Doğru cevap: B
Çözüm: CMK m. 223/7 aynı fiil ve sanık hakkında önceden hüküm veya açılmış dava bulunması durumunda davanın reddini düzenler.
Mağdurun yalnız şikâyette bulunması onun kamu davasındaki katılma statüsü için yeterli midir?
- A) Evet, her şikâyetçi kendiliğinden katılandır
- B) Katılma yalnız savcılara tanınır
- C) Hayır, katılma sıfatı kanuni usule göre kazanılır
- D) Katılma yalnız tanıkların görevidir
- E) Şikâyet her durumda davayı kesinleştirir
Doğru cevap: C
Çözüm: Şikâyet ve kamu davasına katılma ayrı usul işlemleridir; CMK m. 237 vd. katılma koşullarını belirler.
Kanunun belirlediği suçlar için soruşturma evresinde uygulanan seri muhakeme ile kovuşturmada kullanılabilen basit yargılama hakkında doğru ayrım hangisidir?
- A) İkisi de zorunlu olarak temyiz yoludur
- B) İkisi de adli para cezasının aynı ismidir
- C) İkisi de yalnız icra hukukunda uygulanır
- D) Seri muhakeme ve basit yargılama farklı özel muhakeme usulleridir
- E) Her suç bakımından hiçbir şart aranmadan zorunludur
Doğru cevap: D
Çözüm: CMK m. 250 seri muhakemeyi, m. 251 basit yargılamayı farklı aşama ve koşullarda düzenler.
İlk derece hükmünün bölge adliye mahkemesince denetlenmesi, ardından şartları varsa Yargıtay denetimi söz konusu. Kanun yollarının sırası hangisidir?
- A) Temyiz, ardından idari itiraz
- B) Yargılamanın yenilenmesi, ardından savcı ifadesi
- C) Önödeme, ardından tahkim
- D) İtirazın iptali, ardından arabuluculuk
- E) İstinaf, ardından kanunen açıksa temyiz
Doğru cevap: E
Çözüm: İstinaf bölge adliye mahkemesinde, temyiz ise kanuni koşullarda Yargıtayda gerçekleşir.