Bir hukuki durumun kurulmasını, değiştirilmesini veya kaldırılmasını amaçlayan dava türü hangisidir?
- A) Takipsiz haciz
- B) Adli kolluk işlemi
- C) Cumhuriyet savcılığı soruşturması
- D) İcra müdürlüğü şikâyeti
- E) İnşai dava
Doğru cevap: E
Çözüm: HMK madde 108 kapsamındaki inşai davalar kanunda öngörülen şekilde hukuki durumun değişmesine yönelik açılır.
Dilekçeler aşamasından sonra dava şartlarının ve ilk itirazların değerlendirildiği aşama hangisidir?
- A) Ön inceleme
- B) İnfaz
- C) İflas tasfiyesi
- D) Temyiz incelemesi
- E) Ceza soruşturması
Doğru cevap: A
Çözüm: HMK 137 ve devamına göre ön inceleme, dilekçelerden sonra gelir ve tahkikatın önünde bulunur.
Yazılı yargılama usulünde dava dilekçesine cevap verme süresi kural olarak ne kadardır?
- A) Dilekçenin yazılmasından itibaren bir gün
- B) Tebliğden itibaren iki hafta
- C) Davanın açılmasından itibaren bir yıl
- D) Kararın tebliğinden itibaren altı ay
- E) Kesin hükümden itibaren otuz gün
Doğru cevap: B
Çözüm: HMK madde 127, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftalık cevap süresini öngörür.
Aksine özel düzenleme yoksa bir vakıadan lehine hukuki sonuç çıkaran tarafın taşıdığı yükümlülük hangisidir?
- A) Kanun yapma yetkisi
- B) Adli kolluğu yönetme yetkisi
- C) İspat yükü
- D) Hâkimin atanmasını sağlama
- E) Rehin hakkını kurma
Doğru cevap: C
Çözüm: HMK madde 190 uyarınca ispat yükü kural olarak ileri sürdüğü vakıanın hukuki sonucundan yarar sağlayana aittir.
İlk derece hukuk mahkemelerinin istinafa açık kararlarını inceleyen yargı mercii hangisidir?
- A) Danıştay
- B) Uyuşmazlık Mahkemesi
- C) Bölge idare mahkemesi
- D) Bölge adliye mahkemesi
- E) Sayıştay
Doğru cevap: D
Çözüm: Hukuk yargılamasında istinaf incelemesini koşulları varsa bölge adliye mahkemesi yapar.
Temyize elverişli hukuk davalarındaki kararların temyiz incelemesini kural olarak hangi merci yapar?
- A) Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu
- B) Bölge idare mahkemesi
- C) İl idare kurulu
- D) Cumhuriyet savcılığı
- E) Yargıtay
Doğru cevap: E
Çözüm: Hukuk yargılamasında temyiz incelemesi, ilgili şartlarla Yargıtay tarafından yürütülür.
Mahkemeye sunulan delilin hukuka aykırı yöntemlerle elde edildiği anlaşılmıştır. HMK açısından temel ilke hangisidir?
- A) Her hukuka aykırı delil otomatik üstün delildir
- B) Delilin kaynağı hiçbir koşulda araştırılamaz
- C) Yalnız taraf istemezse kanun uygulanır
- D) Hukuka aykırı elde edilen deliller ispatta dikkate alınmaz
- E) Hukuka aykırı delil tanık beyanından daima güçlüdür
Doğru cevap: D
Çözüm: HMK 189/2 hukuka aykırı elde edilen delillerin bir vakıanın ispatında kullanılmasını yasaklar.
Hukuk yargılamasında bir taraf kanuni ıslah hakkından daha önce bir defa yararlanmıştır. Aynı davada yeniden genel ıslah için doğru yaklaşım nedir?
- A) Islah her oturumda sınırsız tekrarlanabilir
- B) Islah yalnız ceza davalarında mümkündür
- C) Islah hakkı sadece mahkemenin bilirkişisine aittir
- D) Islah ilk kullanıldığında tüm usul kararları yok sayılır
- E) Kural olarak ikinci kez ıslah yapılamaz
Doğru cevap: E
Çözüm: HMK madde 176 çerçevesinde taraflar aynı davada kural olarak bir kez ıslah yoluna başvurabilir.
Bir taraf ıslah işlemini hangi aşamaya kadar kural olarak gerçekleştirebilir?
- A) Tahkikatın sona ermesine kadar
- B) Kesin hükümden sonra her zaman
- C) İnfaz tamamlandıktan sonra
- D) Yargıtay ilamından yirmi yıl sonra
- E) Herhangi bir süre kısıtı olmadan
Doğru cevap: A
Çözüm: HMK madde 177 gereğince ıslah kural olarak tahkikatın bitmesine kadar yapılabilir.
Basit yargılama usulünde normal yazılı usulden farklı olarak hangi dilekçeler verilmez?
- A) Dava ve cevap dilekçeleri
- B) Cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri
- C) Dava dilekçesi ile delil listesi
- D) Yalnız tanık listesi ve bilirkişi raporu
- E) Hiçbir usul belgesi
Doğru cevap: B
Çözüm: HMK madde 317, basit yargılamada dava ve cevap dilekçelerini öngörür; cevaba cevap ve ikinci cevap verilmez.
Mahkeme özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir uyuşmazlıkla karşılaşmıştır. Hangi yol genel olarak uygundur?
- A) Hukukun uygulanmasını bütünüyle bilirkişiye devretmek
- B) Doğrudan ceza infazı başlatmak
- C) Kanuni şartlarla bilirkişiden teknik görüş almak
- D) Davanın tüm delillerini değerlendirmeden reddetmek
- E) İşin niteliği ne olursa olsun tanıkları yargıç atamak
Doğru cevap: C
Çözüm: HMK madde 266 teknik ve özel bilgi gereken hâllerde bilirkişi incelemesine imkân verir; hukuki nitelendirme hâkime aittir.
İlk derece mahkemesinin istinafa açık kararına karşı kural olarak hangi başvuru mercii kullanılır?
- A) Bölge idare mahkemesi
- B) Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru bürosu
- C) Cumhuriyet başsavcılığı
- D) Bölge adliye mahkemesi
- E) İl seçim kurulu
Doğru cevap: D
Çözüm: Hukuk yargılamasında istinaf mercii bölge adliye mahkemesidir; temyiz merciinden ayrılmalıdır.
Bir taraf istinaf incelemesini tamamlamış ve kanunen temyize açık bir karara ulaşmıştır. Sonraki olağan kanun yolu mercii hangisidir?
- A) Valilik hukuk işleri
- B) Sulh ceza hâkimliği
- C) Vergi inceleme kurulu
- D) İcra dairesi
- E) Yargıtay
Doğru cevap: E
Çözüm: Temyize açık hukuk kararlarının temyiz incelemesi Yargıtay tarafından gerçekleştirilir.
Özel bir kanun, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasını dava şartı saymaktadır. Başvuru yapılmadan dava açılmıştır. Hangi sonuç üzerinde durulmalıdır?
- A) Mahkemenin delilleri inceleyerek alacağı derhâl kabul etmesi
- B) Arabuluculuğun yalnız temyizden sonra başlayabilmesi
- C) Eksikliğin yalnız tanıkla giderilebilmesi
- D) Özel kanunun düzenlediği dava şartı eksikliğinin usuli sonucu
- E) Mahkemenin görevsizliğinin otomatik olarak ortadan kalkması
Doğru cevap: D
Çözüm: Zorunlu arabuluculuğun kanunla dava şartı olarak öngörüldüğü uyuşmazlıkta eksiklik dava şartları çerçevesinde değerlendirilir.
Mahkeme delil bakımından tarafların sunduğu vakıaya ilişkin özel teknik açıklamaya gereksinim duyuyor. Hâkim ise hukuki nitelendirmeyi bilirkişiye bırakmayı düşünüyor. Hangisi doğru yaklaşım?
- A) Bilirkişi uyuşmazlığın uygulanacak kanununu tek başına belirler
- B) Hâkim bütün kanun maddelerini bilirkişiden izin alarak uygular
- C) Bilirkişi yargılama görevlisi olduğunda davanın tarafı olur
- D) Teknik konuda bilirkişi hiçbir zaman atanamaz
- E) Teknik soruda bilirkişiden yararlanılabilir; hukuki nitelendirme hâkimin görevidir
Doğru cevap: E
Çözüm: HMK 266 teknik ve özel bilgi için bilirkişi olanağı tanır; hukuku uygulama ve nitelendirme hâkimin görevidir.
Yargılama boyunca korunmazsa üzerinde uyuşmazlık bulunan malın elden çıkarılacağı ciddi biçimde anlaşılmaktadır. Hangi geçici hukuki koruma öncelikle düşünülür?
- A) İhtiyati tedbir
- B) Kesin temyiz ilamı
- C) Konkordatonun iflasla otomatik birleşmesi
- D) İstinaf süresinin silinmesi
- E) Tespit davasının ceza takibine çevrilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: HMK 389 ve devamında ihtiyati tedbir, kanuni şartlarla dava konusu hak ve durumun geçici korunması için düzenlenir.
Önemli bir fiziksel delilin yakında yok olacağı endişesi vardır. Davadan önce kanuni şartlarla delilin belirlenmesi isteniyor. Hangi kurum uygundur?
- A) Konkordato tasdiki
- B) Delil tespiti
- C) Hükmün temyiz edilmesi
- D) Kira bedelinin taksitle ödenmesi
- E) İdari para cezası
Doğru cevap: B
Çözüm: HMK 400 ve devamında delil tespiti, delilin daha sonra elde edilememesi veya zorlaşması riskine karşı kullanılabilir.
Tarafların serbestçe tasarruf edebileceği özel hukuk uyuşmazlığında mahkeme, ön incelemede tarafları uyuşmazlığı dostane biçimde çözmeye teşvik ediyor. Bu hangi işleve uygundur?
- A) Yargıtayın temyiz ilamı düzenleme işlevine
- B) İcra dairesinin kesin haciz uygulamasına
- C) Ön incelemenin sulhe veya arabuluculuğa teşvik işlevine
- D) Savcılığın soruşturma evresini bitirmesine
- E) Bilirkişinin kanunu değiştirme yetkisine
Doğru cevap: C
Çözüm: HMK 137 tarafların serbestçe tasarruf edebileceği davalarda sulh veya arabuluculuğa teşviki ön inceleme kapsamında öngörür.
Kanunen istinafa açık bir hukuk davası kararının usulüne uygun tebliği gerçekleşmiştir. Genel başvuru süresi nasıl hesaplanır?
- A) Duruşma salonunun açılmasından itibaren üç yıl
- B) İcra dairesinin kurulmasından itibaren altı ay
- C) Davacının doğum gününden itibaren on gün
- D) Kararın tebliğinden itibaren iki hafta
- E) Temyiz kararından itibaren beş yıl
Doğru cevap: D
Çözüm: HMK 345 uyarınca, ilgili dönem ve istisnalar saklı olmak üzere istinaf süresi tebliğden itibaren iki haftadır.
Kanunen temyize açık bir bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden sonra başvuru süresi ve mercii bakımından doğru eşleştirme hangisidir?
- A) Üç yıl içinde sulh hukuk mahkemesinde ceza temyizi
- B) Bir ay içinde vergi mahkemesinde istinaf
- C) Davanın açıldığı gün il seçim kuruluna başvuru
- D) İcra dairesinin takdiriyle belirsiz zamanlı başvuru
- E) Kural olarak iki hafta içinde Yargıtay temyiz incelemesine başvuru
Doğru cevap: E
Çözüm: HMK 361 temyiz yoluna başvuruda kural olarak tebliğden itibaren iki haftalık süreyi; temyiz merciinde Yargıtayı esas alır.