Hukuk mahkemelerindeki yargılama usulünü genel olarak düzenleyen kanun hangisidir?
- A) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- B) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
- C) 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
- D) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
- E) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
Doğru cevap: A
Çözüm: Özel hukuk uyuşmazlıklarının mahkemede görülme usulünün temel kaynağı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunudur.
Bir davaya hangi tür mahkemenin bakacağını ifade eden kavram hangisidir?
- A) Yetki
- B) Görev
- C) İstinaf
- D) Delil tespiti
- E) Temyiz
Doğru cevap: B
Çözüm: Görev, asliye veya sulh hukuk gibi mahkeme türünü; yetki ise yer itibarıyla hangi mahkemenin bakacağını belirler.
Aksine kanuni düzenleme bulunmadığında özel hukuk uyuşmazlıklarında genel görevli mahkeme hangisidir?
- A) Sulh ceza hâkimliği
- B) Vergi mahkemesi
- C) Asliye hukuk mahkemesi
- D) İdare mahkemesi
- E) Ağır ceza mahkemesi
Doğru cevap: C
Çözüm: HMK madde 2 uyarınca özel görev kuralı bulunmadıkça genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.
Kira ilişkisinden doğan kira alacağı uyuşmazlıklarında kural olarak hangi mahkeme görevlidir?
- A) Asliye ceza mahkemesi
- B) Bölge idare mahkemesi
- C) Vergi mahkemesi
- D) Sulh hukuk mahkemesi
- E) Sayıştay
Doğru cevap: D
Çözüm: HMK madde 4, kira ilişkisinden doğan davaları genel olarak sulh hukuk mahkemesinin görev alanına dâhil eder.
HMK madde 6 uyarınca genel yetkili mahkeme kural olarak nerededir?
- A) Davacının doğum yeri
- B) Davacının istediği herhangi bir il
- C) Yargıtayın bulunduğu yer
- D) Cumhuriyet başsavcılığının merkezi
- E) Davalının yerleşim yeri
Doğru cevap: E
Çözüm: Genel yetki kuralı davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesini esas alır.
Taşınmazın aynına ilişkin davalarda kesin yetkili mahkeme kural olarak nerededir?
- A) Taşınmazın bulunduğu yer
- B) Davacının tatil yaptığı yer
- C) Vekilin bürosunun bulunduğu yer
- D) Tanığın doğduğu il
- E) Yalnız Ankara merkez mahkemeleri
Doğru cevap: A
Çözüm: HMK madde 12, taşınmazın aynına ilişkin uyuşmazlıklarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesini kesin yetkili kılar.
HMK madde 24 kapsamında tarafların davanın konusu üzerinde kural olarak tasarrufta bulunmasını ifade eden ilke hangisidir?
- A) Resen araştırma ilkesi
- B) Tasarruf ilkesi
- C) Silahların zorunlu kullanılması ilkesi
- D) Kanunsuz yargılama ilkesi
- E) Mutlak gizlilik ilkesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Tasarruf ilkesi tarafların talep ve dava üzerindeki usuli tasarruf alanına ilişkindir; kanuni istisnalar saklıdır.
Kural olarak dava konusu vakıaları tarafların mahkemeye sunmasını ifade eden ilke hangisidir?
- A) Resen soruşturma yükümlülüğü
- B) Hâkimin sınırsız takdir ilkesi
- C) Taraflarca getirilme ilkesi
- D) Yetkisiz yargı ilkesi
- E) Yazısız hukuk ilkesi
Doğru cevap: C
Çözüm: HMK madde 25 uyarınca kanuni istisnalar dışında davaya temel olan vakıaların taraflarca ileri sürülmesi gerekir.
Hâkimin kural olarak tarafın talep ettiğinden fazlasına karar verememesi hangi ilkenin sonucudur?
- A) Duruşma gizliliği ilkesi
- B) Savcılık araştırması ilkesi
- C) Kesin yetki ilkesi
- D) Taleple bağlılık ilkesi
- E) Delillerin yok sayılması ilkesi
Doğru cevap: D
Çözüm: HMK madde 26 çerçevesinde hâkim kanuni istisnalar dışında talep sonucuyla bağlıdır.
Tarafın yargılamadan haberdar edilmesi ve açıklama yapabilmesi hangi hakkın kapsamındadır?
- A) Mülkiyetin cebrî devri hakkı
- B) Kendiliğinden temyiz hakkı
- C) İstisnasız gizli duruşma hakkı
- D) Savcı atama hakkı
- E) Hukuki dinlenilme hakkı
Doğru cevap: E
Çözüm: HMK madde 27, bilgilenme, açıklama ve ispat ile açıklamaların dikkate alınmasını içeren hukuki dinlenilme hakkını düzenler.
Hukuk yargılamasında duruşmaların kural olarak herkese açık olmasını ifade eden ilke hangisidir?
- A) Aleniyet ilkesi
- B) İspatsızlık ilkesi
- C) Zamanaşımının kesilmesi ilkesi
- D) Vesayet ilkesi
- E) Cebrî icra ilkesi
Doğru cevap: A
Çözüm: HMK madde 28 gereği duruşmalar genel olarak açık yapılır; kanundaki sınırlı istisnalarda kapalı duruşma mümkün olabilir.
Yargılamanın makul sürede ve gereksiz gider yapılmadan yürütülmesini gerektiren ilke hangisidir?
- A) Kesin yetki ilkesi
- B) Usul ekonomisi ilkesi
- C) Tarafların susma ilkesi
- D) Soruşturma gizliliği ilkesi
- E) İflasın külliği ilkesi
Doğru cevap: B
Çözüm: HMK madde 30, hâkimin yargılamayı makul sürede ve gereksiz gider yapılmadan yürütmesini gerektirir.
Davalının bir şeyi vermeye, yapmaya veya yapmamaya mahkûm edilmesinin istendiği dava hangisidir?
- A) Tespit davası
- B) İstinaf başvurusu
- C) Eda davası
- D) Hâkimin reddi talebi
- E) Delil tespiti
Doğru cevap: C
Çözüm: HMK madde 105 uyarınca eda davası bir edimin yerine getirilmesine yönelik hüküm talebini içerir.
Bir hukuki ilişkinin varlığının veya yokluğunun belirlenmesi amacıyla açılan dava türü hangisidir?
- A) İflas takibi
- B) İstinaf itirazı
- C) İdari iptal davası
- D) Tespit davası
- E) Mahkeme keşfi
Doğru cevap: D
Çözüm: HMK madde 106, hukuki ilişkinin varlık veya yokluğunun ya da bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesini düzenler.
Bir hukuki durumun kurulmasını, değiştirilmesini veya kaldırılmasını amaçlayan dava türü hangisidir?
- A) Takipsiz haciz
- B) Adli kolluk işlemi
- C) Cumhuriyet savcılığı soruşturması
- D) İcra müdürlüğü şikâyeti
- E) İnşai dava
Doğru cevap: E
Çözüm: HMK madde 108 kapsamındaki inşai davalar kanunda öngörülen şekilde hukuki durumun değişmesine yönelik açılır.
Dilekçeler aşamasından sonra dava şartlarının ve ilk itirazların değerlendirildiği aşama hangisidir?
- A) Ön inceleme
- B) İnfaz
- C) İflas tasfiyesi
- D) Temyiz incelemesi
- E) Ceza soruşturması
Doğru cevap: A
Çözüm: HMK 137 ve devamına göre ön inceleme, dilekçelerden sonra gelir ve tahkikatın önünde bulunur.
Yazılı yargılama usulünde dava dilekçesine cevap verme süresi kural olarak ne kadardır?
- A) Dilekçenin yazılmasından itibaren bir gün
- B) Tebliğden itibaren iki hafta
- C) Davanın açılmasından itibaren bir yıl
- D) Kararın tebliğinden itibaren altı ay
- E) Kesin hükümden itibaren otuz gün
Doğru cevap: B
Çözüm: HMK madde 127, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftalık cevap süresini öngörür.
Aksine özel düzenleme yoksa bir vakıadan lehine hukuki sonuç çıkaran tarafın taşıdığı yükümlülük hangisidir?
- A) Kanun yapma yetkisi
- B) Adli kolluğu yönetme yetkisi
- C) İspat yükü
- D) Hâkimin atanmasını sağlama
- E) Rehin hakkını kurma
Doğru cevap: C
Çözüm: HMK madde 190 uyarınca ispat yükü kural olarak ileri sürdüğü vakıanın hukuki sonucundan yarar sağlayana aittir.
İlk derece hukuk mahkemelerinin istinafa açık kararlarını inceleyen yargı mercii hangisidir?
- A) Danıştay
- B) Uyuşmazlık Mahkemesi
- C) Bölge idare mahkemesi
- D) Bölge adliye mahkemesi
- E) Sayıştay
Doğru cevap: D
Çözüm: Hukuk yargılamasında istinaf incelemesini koşulları varsa bölge adliye mahkemesi yapar.
Temyize elverişli hukuk davalarındaki kararların temyiz incelemesini kural olarak hangi merci yapar?
- A) Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu
- B) Bölge idare mahkemesi
- C) İl idare kurulu
- D) Cumhuriyet savcılığı
- E) Yargıtay
Doğru cevap: E
Çözüm: Hukuk yargılamasında temyiz incelemesi, ilgili şartlarla Yargıtay tarafından yürütülür.