İdare hukuku hukuk sisteminin hangi ana dalı içinde yer alır?
- A) Kamu hukuku
- B) Özel hukuk
- C) Miras hukuku
- D) Milletlerarası özel hukuk
- E) Ticaret hukuku
Doğru cevap: A
Çözüm: İdarenin kamu gücü kullanımı ve kamu hizmeti örgütlenmesi kamu hukuku kapsamındadır.
Anayasa’nın 123. maddesinde hangi esas açıkça düzenlenir?
- A) Hâkimlerin bağımsızlığı
- B) İdarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olması
- C) Seçimlerin beş yılda yapılması
- D) Mülkiyet hakkının miras yoluyla geçmesi
- E) Suç ve cezaların kanuniliği
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m. 123 idarenin bütünlüğünü ve merkezden/yerinden yönetim esaslarını düzenler.
Merkezî idarenin taşra birimlerinin devlet tüzelkişiliği içinde faaliyet göstermesi hangi yönetim biçimini gösterir?
- A) Hizmet yönünden yerinden yönetim
- B) Yer yönünden yerinden yönetim
- C) Merkezden yönetim
- D) Konfederal yönetim
- E) Özel hukuk şirket yönetimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Taşra teşkilatı merkezî idarenin parçasıdır; ayrı kamu tüzelkişiliği esasına dayanmaz.
Aşağıdakilerden hangisi yer yönünden yerinden yönetim birimidir?
- A) Bakanlık merkez teşkilatı
- B) Valilik
- C) Kaymakamlık
- D) Belediye
- E) Bakanlığın il müdürlüğü
Doğru cevap: D
Çözüm: Belediyeler mahallî müşterek ihtiyaçları karşılayan ayrı kamu tüzelkişileridir.
Aynı kamu tüzelkişiliği içinde üstün astı denetlemesine ne ad verilir?
- A) İdari vesayet
- B) Yargısal denetim
- C) Yasama denetimi
- D) Uluslararası denetim
- E) Hiyerarşi
Doğru cevap: E
Çözüm: Hiyerarşi, aynı tüzelkişiliğin içindeki üst–ast ilişkisini ifade eder.
Merkezî idarenin ayrı bir mahallî idare üzerindeki kanundan doğan sınırlı denetimi hangi kavramdır?
- A) İdari vesayet
- B) Hiyerarşi
- C) Adli denetim
- D) Özel hukuk temsili
- E) Hakemlik
Doğru cevap: A
Çözüm: İdari vesayet ayrı kamu tüzelkişileri arasındaki kanuni denetim yetkisidir.
Anayasa m. 126’ya göre illerin idaresi hangi esasa dayanır?
- A) Siyasal özerklik
- B) Yetki genişliği
- C) Federalizm
- D) Şirketleşme
- E) Kuvvetler ayrılığının kaldırılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m. 126, illerin idaresinde yetki genişliği esasını öngörür.
Bir bakanın aynı bakanlığın il müdürü üzerindeki emir ve gözetim yetkisi hangi ilişkiyi gösterir?
- A) Hiyerarşi
- B) İdari vesayet
- C) Kanun yolu denetimi
- D) Yer yönünden yerinden yönetim
- E) Tahkim
Doğru cevap: A
Çözüm: Bakanlık il müdürlüğü aynı devlet tüzelkişiliğine dahildir; denetim hiyerarşiktir.
Merkezî idarenin, belediye işlemleri üzerindeki kanunla sınırlanmış denetimi nasıl nitelendirilir?
- A) Hiyerarşi
- B) İdari vesayet
- C) Özel hukuk vekâleti
- D) Adli kolluk
- E) Yargısal temyiz
Doğru cevap: B
Çözüm: Belediye ayrı tüzelkişilik taşıdığından merkezî denetim idari vesayet olarak açıklanır.
Anayasa m. 123 uyarınca kamu tüzelkişiliğinin kuruluşuna ilişkin doğru ifade hangisidir?
- A) Sadece belediye meclisi kararıyla kurulur.
- B) Yalnız özel kişiler arasında sözleşmeyle kurulur.
- C) Kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulabilir.
- D) Yalnız mahkeme kararıyla kurulur.
- E) Bakanlık genelgesiyle sınırsız şekilde kurulur.
Doğru cevap: C
Çözüm: Güncel Anayasa m. 123, kamu tüzelkişiliğinin kanunla veya CBK ile kurulabileceğini belirtir.
Devlet üniversitesinin kendi kamu tüzelkişiliği içinde belirli bir kamu hizmetini yürütmesi hangi ilkeye örnektir?
- A) Yetki genişliği
- B) Merkezî idarenin taşra örgütü
- C) Yargı birliği
- D) Hizmet yönünden yerinden yönetim
- E) Özel hukuk şirket ortaklığı
Doğru cevap: D
Çözüm: Devlet üniversitesi belirli kamu hizmetine özgülenmiş ayrı kamu tüzelkişiliği örneğidir.
Bir ilin valisinin merkezî idare adına karar alabilmesi, tek başına hangi sonucu doğurmaz?
- A) Merkez adına taşrada yetki kullanılmasını
- B) Kararın idari işlem niteliği taşıyabilmesini
- C) Yetkinin mevzuatla belirlenmesini
- D) Taşra hizmetlerinde karar alınabilmesini
- E) Valilik için ayrı bir kamu tüzelkişiliği oluşmasını
Doğru cevap: E
Çözüm: Yetki genişliği ayrı tüzelkişilik değil merkez adına taşrada karar alma yetkisi sağlar.
Kamu kurumu niteliğindeki bir yerinden yönetim kuruluşunun bakanlıkla ilişkisini sınavda değerlendirirken ilk hangi ayrım yapılmalıdır?
- A) Ayrı tüzelkişilik ile hiyerarşik bağın birbirinden ayrılması
- B) Her ilişkinin mutlaka hiyerarşik sayılması
- C) Kuruluşun her kararının özel hukuk işlemi olması
- D) Merkezî denetimin mutlaka sınırsız olması
- E) Tüzelkişiliğin sadece sermayeye göre belirlenmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Ayrı tüzelkişiler arasındaki ilişki genel hiyerarşi değildir; varsa kanuni vesayet yetkileri değerlendirilir.
Bir disiplin cezası için mevzuatın zorunlu tuttuğu savunma hakkı tanınmamıştır. İşlem en doğrudan hangi unsur yönünden sakatlanmıştır?
- A) Konu
- B) Şekil
- C) Sebep
- D) Maksat
- E) Yetki
Doğru cevap: B
Çözüm: Kanunen zorunlu usulün ihlali idari işlemin şekil/usul unsuru kapsamında değerlendirilir.
İdarenin bir kararına karşı iptal davası açılmıştır. İdari hâkim, kararın verimlilik açısından daha iyi bir alternatifinin olduğunu düşünmektedir. Hâkimin yapamayacağı işlem hangisidir?
- A) Sırf daha uygun bulduğu seçeneğe dayanıp idarenin takdirinin yerine kendi tercihinin geçmesini sağlamak
- B) İşlemin yetki unsurunu incelemek
- C) Şekil unsurunu incelemek
- D) Sebep unsurunu incelemek
- E) Maksat yönünden hukuka uygunluğu araştırmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Anayasa m. 125, yargısal denetimi hukuka uygunlukla sınırlar; yerindelik denetimi yasaktır.
İdare mahkemesine başvurulacak bir işlem 1 Mart’ta usulüne uygun tebliğ edilmiş, özel süre de öngörülmemiştir. Genel 60 günlük süre hangi gün işlemeye başlar?
- A) 1 Mart
- B) 2 Mart
- C) Tebliğden 15 gün sonrası
- D) Dava dilekçesi hazırlandığında
- E) İdarenin cevap verdiği tarihte
Doğru cevap: B
Çözüm: İYUK m. 8 gereği süreler kural olarak tebliği izleyen günden itibaren işler.
Yönetmeliğin yayımlanmasını izleyen dava süresi kaçırılmıştır. Daha sonra yönetmeliğe dayalı yeni bir bireysel işlem tesis edilmiştir. İYUK m. 7/4’e göre hangi tespit doğrudur?
- A) Düzenleyici işlem hiçbir koşulda dava konusu yapılamaz.
- B) Bireysel işlem yalnız adli yargıda incelenir.
- C) İlgili, bireysel işlemin uygulanması üzerine düzenleyici işlemi, uygulama işlemini veya ikisini birden dava konusu edebilir.
- D) İdari yargıda bütün dava açma hakları sürekli olarak ortadan kalkar.
- E) Yönetmelik ancak TBMM kararıyla kaldırılabilir.
Doğru cevap: C
Çözüm: İYUK m. 7/4 uygulama işlemi üzerine düzenleyici işleme de başvuru olanağı sağlar.
İYUK m. 10 kapsamında henüz tesis edilmemiş yeni bir idari işlem için yapılan başvuruya genel olarak kaç gün cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır?
- A) 7 gün
- B) 15 gün
- C) 60 gün
- D) 30 gün
- E) 90 gün
Doğru cevap: D
Çözüm: İYUK m. 10’da yeni işlem talebine 30 gün yanıt verilmemesi zımni ret sonucunu doğurur.
Bir kişi mevcut işlemin kaldırılması için dava açma süresi içinde üst makama İYUK m. 11 uyarınca başvurmuştur. Başvurunun dava açma süresine genel etkisi nedir?
- A) Her durumda yeni 5 yıllık süre başlatır.
- B) Süreyi hiç etkilemez ve davayı kesin yasaklar.
- C) Dava açma süresini iki katına çıkarır.
- D) Mahkemenin görevini adli yargıya aktarır.
- E) İşlemeye başlamış dava açma süresini durdurur.
Doğru cevap: E
Çözüm: İYUK m. 11 usulüne uygun süresinde başvurunun dava açma süresini durduracağını düzenler.
İYUK m. 11 kapsamında üst makama yapılacak başvuru için aşağıdakilerden hangisi doğru kıstastır?
- A) İlgili idari işleme ilişkin dava açma süresi içinde yapılması
- B) Yalnız işlemden sonraki 10 yıl içinde yapılması
- C) Mutlaka dava açıldıktan sonra yapılması
- D) Her durumda kanun yolu başvurusuyla aynı olması
- E) Sadece vergi mahkemesinde yapılabilmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: İYUK m. 11 mevcut işlemin kaldırılması/değiştirilmesi için dava açma süresi içinde başvuru imkânı tanır.