İdari işlemin hukuka uygunluk denetiminde incelenen unsurlardan biri hangisidir?
- A) Mirasçılık
- B) Yurttaşlık bağı
- C) Maksat
- D) Zilyetlik
- E) Tapu sicili
Doğru cevap: C
Çözüm: İdari işlem unsurları yetki, şekil, sebep, konu ve maksattır.
İdari işlem bakımından “kararı hangi makam verebilir?” sorusu hangi unsura ilişkindir?
- A) Sebep
- B) Konu
- C) Maksat
- D) Yetki
- E) Şekil
Doğru cevap: D
Çözüm: Yetki unsuru idari işlemi kurmaya hukuken hangi organın veya kişinin yetkili olduğunu gösterir.
İdari işlemin kamu yararına yönelik amacı hangi unsurla ilgilidir?
- A) Yetki
- B) Şekil
- C) Sebep
- D) Konu
- E) Maksat
Doğru cevap: E
Çözüm: Maksat, idari işlemin hangi amaçla tesis edildiğine ilişkindir.
Bir kişiye verilen yapı ruhsatı aşağıdaki işlem türlerinden hangisidir?
- A) Bireysel idari işlem
- B) Genel ve soyut düzenleyici işlem
- C) Anayasa değişikliği
- D) Kanun hükmü
- E) Adli mahkeme kararı
Doğru cevap: A
Çözüm: Ruhsat somut bir kişiye/olaya yönelik hukuki sonuç doğuran bireysel idari işlemdir.
Genel ve soyut kurallar koyan yönetmelik hangi işlem türündedir?
- A) Bireysel idari işlem
- B) Düzenleyici idari işlem
- C) Özel hukuk vasiyetnamesi
- D) Adli arama emri
- E) Mahkeme gerekçesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Yönetmelik genel ve soyut kurallar belirleyen düzenleyici idari işlemdir.
İdari işlemin hukuka aykırılığı nedeniyle kaldırılması amacıyla açılan dava hangi davadır?
- A) Boşanma davası
- B) Mirasın reddi davası
- C) İptal davası
- D) Ceza davası
- E) İflas davası
Doğru cevap: C
Çözüm: İptal davası, idari işlemin hukuka uygunluğunun yargısal denetimine yöneliktir.
İdari eylem veya işlem nedeniyle doğrudan ihlal edilen kişisel hakkın giderilmesini amaçlayan dava türü hangisidir?
- A) Soybağı davası
- B) İstihkak davası
- C) Anayasa değişikliği davası
- D) Tam yargı davası
- E) Soyut norm denetimi
Doğru cevap: D
Çözüm: İYUK m. 2/1-b kapsamında kişisel hak ihlaline dayalı talepler tam yargı davasına konu olabilir.
İdare, kişinin işlemediği bir fiili işlemiş sayarak yaptırım uygulamıştır. Bu olay hangi unsur bakımından sorun doğurur?
- A) Şekil
- B) Maksat
- C) Sebep
- D) Yetki
- E) Konu
Doğru cevap: C
Çözüm: İşlemin dayandığı maddi olgunun gerçeğe aykırılığı sebep unsurunu etkiler.
Kanunda düzenlenmeyen türde bir idari yaptırım, yetkili makamca karara bağlanmıştır. Hangi unsur özellikle sakattır?
- A) Yetki
- B) Sebep
- C) Şekil
- D) Konu
- E) Maksat
Doğru cevap: D
Çözüm: İdari işlemin doğurduğu hukuki sonucun mevzuatta dayanağının bulunmaması konu unsuruyla ilgilidir.
Yetkili merci karar verirken kamu yararı yerine kişisel husumetini esas almıştır. İşlem hangi unsurdan hukuka aykırıdır?
- A) Yetki
- B) Konu
- C) Sebep
- D) Şekil
- E) Maksat
Doğru cevap: E
Çözüm: İdarenin yetkiyi kamu yararı dışında bir amaçla kullanması maksat sakatlığıdır.
Yetkili makam, işlemin gerekçesi doğru olsa da kararı verecek usule hiç uymamıştır. Öncelikle hangi unsura bakılır?
- A) Şekil
- B) Sebep
- C) Maksat
- D) Konu
- E) Yetki
Doğru cevap: A
Çözüm: Usul ve biçim kurallarına uyulmaması şekil unsuruna ilişkin hukuka aykırılıktır.
Bakanlığın kamu düzenini korumak için belirli saatlerde trafik düzenlemesi yapması en yakın hangi faaliyet türüdür?
- A) Adli yargılama
- B) İdari kolluk
- C) Kanun yapma
- D) Özel hukuk miras işlemi
- E) Vergi mahkemesi kararı
Doğru cevap: B
Çözüm: Önleyici trafik ve kamu düzeni tedbirleri idari kolluğun tipik örneklerindendir.
İdarenin yol yapımı sırasında fiziksel faaliyetinden kaynaklanan zarar, hukuki sınıflandırmada öncelikle neyle ilişkilendirilir?
- A) Düzenleyici yönetmelik
- B) Yasama işlemi
- C) İdari eylem
- D) Yargı kararı
- E) Kişinin vasiyetnamesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Yol yapımı sırasında gerçekleşen fiilî faaliyet, idari eylem olarak incelenebilir.
Bir belediyenin kararını merkezî idare uygun bulmamıştır. Açık kanuni yetki bulunmadığı hâlde belediyeye genel emir-komuta ilişkisi kurulması hangi nedenle yanlıştır?
- A) Belediye devlet tüzelkişiliğinin bir taşra birimidir.
- B) İdari vesayet kanuna dayanır ve hiyerarşi gibi genel bir üstlük yetkisi değildir.
- C) Belediye işlemleri hiçbir zaman yargıya götürülemez.
- D) Vesayet yalnız özel hukukta kullanılır.
- E) Mahallî idarelerde tüm yetkiler valiye aittir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Anayasa m. 127 merkezî idarenin vesayet yetkisini kanuni esas ve usullerle sınırlar.
Bir bakanlık taşra birimindeki yetkili vali ile ayrı kamu tüzelkişiliği taşıyan bir belediye başkanını karşılaştıran hangi eşleştirme doğrudur?
- A) Her ikisi de ayrı devlet tüzelkişisi olarak yetki genişliği kullanır.
- B) Vali yer yönünden yerinden yönetim, belediye merkezden yönetimdir.
- C) Valinin merkez adına yetki kullanması yetki genişliği; belediyenin mahallî müşterek hizmet yürütmesi yerinden yönetimdir.
- D) Her ikisi de yargısal teşkilat organıdır.
- E) Belediye başkanı yalnız valinin astı sıfatıyla karar verebilir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Vali merkezî idareyi taşrada temsil eder; belediye ayrı kamu tüzelkişiliğidir.
İdari işlemin yetkili makam tarafından yapılması ancak hukuken öngörülmeyen bir cezanın uygulanması halinde en belirgin sakatlık hangi unsurda ortaya çıkar?
- A) Yetki
- B) Şekil
- C) Sebep
- D) Konu
- E) Maksat
Doğru cevap: D
Çözüm: İşlemin öngörülen hukuki sonucu hukuka aykırıysa konu unsuru sakatlanır.
Bir kamu görevlisine mevzuata uygun soruşturma sonunda sırf siyasi görüşü nedeniyle ayrımcı işlem tesis edilmiştir. İşlem öncelikle hangi unsur bakımından sakatlık taşır?
- A) Konu
- B) Yetki
- C) Şekil
- D) Tebliğ
- E) Maksat
Doğru cevap: E
Çözüm: Kamu yararı dışı ayrımcı amaçla tesis edilen işlemde maksat sakatlığı gündeme gelir.
İdare, yetkili kurulun alması gereken bir kararı alt birim amirinin tek başına tesis etmesine izin vermiştir; kanun da yetki devrine imkân vermemiştir. En belirgin sorun nedir?
- A) Yetki unsuru sakatlığı
- B) Sebep unsuru sakatlığı
- C) Maksat unsuru sakatlığı
- D) Düzenleyici işlemin yayımlanmaması
- E) Hizmetin ücretsiz sunulmaması
Doğru cevap: A
Çözüm: Kararı vermeye hukuken yetkili olmayan makamın işlemi yetki yönünden sakattır.
İdareye ait arıtma tesisinin gerekli teknik önlemler alınmadan işletilmesi ve bu yüzden zarara yol açması hangi sorumluluk yaklaşımıyla öncelikle değerlendirilir?
- A) Yasama dokunulmazlığı
- B) Hizmet kusuru
- C) Hâkim sorumluluğu
- D) Sözleşmesel vekâlet
- E) Kusursuz sorumluluğun her zaman zorunlu olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Kamu hizmetinin kötü işletilmesinden doğan zarar hizmet kusuru bakımından incelenir.
İdarenin hukuka uygun faaliyeti, kamu yararı için tek kişiye olağan dışı ve özel bir külfet yüklemiştir. Şartları varsa hangi ilke uygulanabilir?
- A) Dava ehliyeti yerine imza yetkisi
- B) Hiyerarşik denetim
- C) Kamu külfetleri karşısında eşitlik
- D) Ceza sorumluluğunda şahsilik
- E) İdari işlemin yok sayılması
Doğru cevap: C
Çözüm: Kamu yararı için özel ve olağan dışı yüke katlanan kişi bakımından fedakârlığın denkleştirilmesi gündeme gelebilir.