Bir bakanın aynı bakanlığın il müdürü üzerindeki emir ve gözetim yetkisi hangi ilişkiyi gösterir?
- A) Hiyerarşi
- B) İdari vesayet
- C) Kanun yolu denetimi
- D) Yer yönünden yerinden yönetim
- E) Tahkim
Doğru cevap: A
Çözüm: Bakanlık il müdürlüğü aynı devlet tüzelkişiliğine dahildir; denetim hiyerarşiktir.
Merkezî idarenin, belediye işlemleri üzerindeki kanunla sınırlanmış denetimi nasıl nitelendirilir?
- A) Hiyerarşi
- B) İdari vesayet
- C) Özel hukuk vekâleti
- D) Adli kolluk
- E) Yargısal temyiz
Doğru cevap: B
Çözüm: Belediye ayrı tüzelkişilik taşıdığından merkezî denetim idari vesayet olarak açıklanır.
Anayasa m. 123 uyarınca kamu tüzelkişiliğinin kuruluşuna ilişkin doğru ifade hangisidir?
- A) Sadece belediye meclisi kararıyla kurulur.
- B) Yalnız özel kişiler arasında sözleşmeyle kurulur.
- C) Kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulabilir.
- D) Yalnız mahkeme kararıyla kurulur.
- E) Bakanlık genelgesiyle sınırsız şekilde kurulur.
Doğru cevap: C
Çözüm: Güncel Anayasa m. 123, kamu tüzelkişiliğinin kanunla veya CBK ile kurulabileceğini belirtir.
Devlet üniversitesinin kendi kamu tüzelkişiliği içinde belirli bir kamu hizmetini yürütmesi hangi ilkeye örnektir?
- A) Yetki genişliği
- B) Merkezî idarenin taşra örgütü
- C) Yargı birliği
- D) Hizmet yönünden yerinden yönetim
- E) Özel hukuk şirket ortaklığı
Doğru cevap: D
Çözüm: Devlet üniversitesi belirli kamu hizmetine özgülenmiş ayrı kamu tüzelkişiliği örneğidir.
Bir ilin valisinin merkezî idare adına karar alabilmesi, tek başına hangi sonucu doğurmaz?
- A) Merkez adına taşrada yetki kullanılmasını
- B) Kararın idari işlem niteliği taşıyabilmesini
- C) Yetkinin mevzuatla belirlenmesini
- D) Taşra hizmetlerinde karar alınabilmesini
- E) Valilik için ayrı bir kamu tüzelkişiliği oluşmasını
Doğru cevap: E
Çözüm: Yetki genişliği ayrı tüzelkişilik değil merkez adına taşrada karar alma yetkisi sağlar.
Kamu kurumu niteliğindeki bir yerinden yönetim kuruluşunun bakanlıkla ilişkisini sınavda değerlendirirken ilk hangi ayrım yapılmalıdır?
- A) Ayrı tüzelkişilik ile hiyerarşik bağın birbirinden ayrılması
- B) Her ilişkinin mutlaka hiyerarşik sayılması
- C) Kuruluşun her kararının özel hukuk işlemi olması
- D) Merkezî denetimin mutlaka sınırsız olması
- E) Tüzelkişiliğin sadece sermayeye göre belirlenmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Ayrı tüzelkişiler arasındaki ilişki genel hiyerarşi değildir; varsa kanuni vesayet yetkileri değerlendirilir.
Bir disiplin cezası için mevzuatın zorunlu tuttuğu savunma hakkı tanınmamıştır. İşlem en doğrudan hangi unsur yönünden sakatlanmıştır?
- A) Konu
- B) Şekil
- C) Sebep
- D) Maksat
- E) Yetki
Doğru cevap: B
Çözüm: Kanunen zorunlu usulün ihlali idari işlemin şekil/usul unsuru kapsamında değerlendirilir.
İdare, kişinin işlemediği bir fiili işlemiş sayarak yaptırım uygulamıştır. Bu olay hangi unsur bakımından sorun doğurur?
- A) Şekil
- B) Maksat
- C) Sebep
- D) Yetki
- E) Konu
Doğru cevap: C
Çözüm: İşlemin dayandığı maddi olgunun gerçeğe aykırılığı sebep unsurunu etkiler.
Kanunda düzenlenmeyen türde bir idari yaptırım, yetkili makamca karara bağlanmıştır. Hangi unsur özellikle sakattır?
- A) Yetki
- B) Sebep
- C) Şekil
- D) Konu
- E) Maksat
Doğru cevap: D
Çözüm: İdari işlemin doğurduğu hukuki sonucun mevzuatta dayanağının bulunmaması konu unsuruyla ilgilidir.
Yetkili merci karar verirken kamu yararı yerine kişisel husumetini esas almıştır. İşlem hangi unsurdan hukuka aykırıdır?
- A) Yetki
- B) Konu
- C) Sebep
- D) Şekil
- E) Maksat
Doğru cevap: E
Çözüm: İdarenin yetkiyi kamu yararı dışında bir amaçla kullanması maksat sakatlığıdır.
Yetkili makam, işlemin gerekçesi doğru olsa da kararı verecek usule hiç uymamıştır. Öncelikle hangi unsura bakılır?
- A) Şekil
- B) Sebep
- C) Maksat
- D) Konu
- E) Yetki
Doğru cevap: A
Çözüm: Usul ve biçim kurallarına uyulmaması şekil unsuruna ilişkin hukuka aykırılıktır.
Bakanlığın kamu düzenini korumak için belirli saatlerde trafik düzenlemesi yapması en yakın hangi faaliyet türüdür?
- A) Adli yargılama
- B) İdari kolluk
- C) Kanun yapma
- D) Özel hukuk miras işlemi
- E) Vergi mahkemesi kararı
Doğru cevap: B
Çözüm: Önleyici trafik ve kamu düzeni tedbirleri idari kolluğun tipik örneklerindendir.
İdarenin yol yapımı sırasında fiziksel faaliyetinden kaynaklanan zarar, hukuki sınıflandırmada öncelikle neyle ilişkilendirilir?
- A) Düzenleyici yönetmelik
- B) Yasama işlemi
- C) İdari eylem
- D) Yargı kararı
- E) Kişinin vasiyetnamesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Yol yapımı sırasında gerçekleşen fiilî faaliyet, idari eylem olarak incelenebilir.
Kamu hizmetinin toplum ihtiyaçları ve teknoloji değişince yeniden düzenlenmesi hangi ilkenin görünümüdür?
- A) Mutlak değişmezlik
- B) Özel hukuk üstünlüğü
- C) Yargı yetkisinin devri
- D) Değişen koşullara uyarlanabilirlik
- E) Kişisel imtiyaz
Doğru cevap: D
Çözüm: Kamu hizmeti, değişen toplumsal ve teknolojik şartlara uyarlanabilir.
Bir idari işlemin geçmişe etkili olarak ortadan kaldırılması hangi kavramla ifade edilir?
- A) İlga (kaldırma)
- B) Tebliğ
- C) İlan
- D) Yayım
- E) Geri alma
Doğru cevap: E
Çözüm: Geri alma kural olarak geçmişe etki; kaldırma/ilga ise ileriye dönük etki doğurur.
Bir idari işlemin kural olarak yalnız gelecek için sona erdirilmesi ne olarak adlandırılır?
- A) Kaldırma (ilga)
- B) Geri alma
- C) Yokluk
- D) Tebliğ
- E) Tescil
Doğru cevap: A
Çözüm: Kaldırma/ilga, işlemin kural olarak ileriye dönük sona erdirilmesidir.
İdari işlemin iptalini isteyen kişinin, işlemle ilgili hangi bağlantıyı ortaya koyması gerekir?
- A) Mutlaka ayni hak sahipliği
- B) Menfaat ihlali
- C) Daima mülkiyet devri
- D) İşlemin tarafı olan bir şirketin hissedarlığı
- E) Ceza mahkûmiyeti
Doğru cevap: B
Çözüm: İYUK m. 2/1-a iptal davasını menfaati ihlal edilenler bakımından düzenler.
İdari eylemden kaynaklanan zararın giderilmesi talebinde temel dava türü hangisidir?
- A) İptal davası dışında bütün davaların ceza davası sayılması
- B) Anayasa değişikliği davası
- C) Tam yargı davası
- D) Soybağı davası
- E) Soyut norm denetimi
Doğru cevap: C
Çözüm: İYUK m. 2/1-b kişisel hak ihlali üzerine tam yargı davasına imkân tanır.
İYUK’un idari yargılama usulü için belirlediği genel yöntem hangisidir?
- A) Her davada yalnız jüri yargılaması
- B) Sadece sözlü duruşma yapılması
- C) Tarafların isteğine göre tamamen hakemsiz çözüm
- D) Yazılı yargılama ve evrak üzerinden inceleme
- E) Ceza muhakemesi usulünün aynen uygulanması
Doğru cevap: D
Çözüm: İYUK m. 1, idari yargıda yazılı yargılama ve evrak üzerinden inceleme esasını koyar.
Yürütmenin durdurulması için temel kural olarak hangi iki koşul birlikte aranır?
- A) Sadece davacının istemi ve harç ödemesi
- B) Yalnız işlem hakkında sosyal medya paylaşımı
- C) İdarenin mutlaka işlemi geri almış olması
- D) İşlemin mutlaka suç oluşturması
- E) Açık hukuka aykırılık ve telafisi güç/imkânsız zarar
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m. 125 ve İYUK m. 27 birlikte iki koşulun varlığını öngörür.