İşçinin işverene bağımlı olarak iş görmesi karşılığında ücret ödenmesini konu alan sözleşme hangisidir?
- A) İş sözleşmesi
- B) Vekâlet sözleşmesi
- C) Kira sözleşmesi
- D) Bağışlama sözleşmesi
- E) Eser sözleşmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: İş sözleşmesinin ayırıcı unsuru bağımlılık altında iş görme ve ücret ilişkisidir.
Türkiye’de bireysel iş ilişkilerini düzenleyen temel kanun aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
- B) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
- C) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
- D) 4857 sayılı İş Kanunu
- E) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
Doğru cevap: D
Çözüm: Bireysel çalışma koşullarına ilişkin genel temel kanun 4857 sayılı İş Kanunu’dur.
Sona erme tarihi önceden belirlenmeyen iş sözleşmesi nasıl adlandırılır?
- A) Belirli süreli iş sözleşmesi
- B) Belirsiz süreli iş sözleşmesi
- C) Çağrı üzerine iş sözleşmesi
- D) Takım sözleşmesi
- E) Mevsimlik iş sözleşmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Belirsiz süreli sözleşmede taraflar ilişkinin sona ereceği kesin tarihi başlangıçta saptamaz.
4857 sayılı İş Kanunu’na göre deneme süresi bireysel sözleşmede kural olarak en çok kaç aydır?
- A) 1 ay
- B) 3 ay
- C) 5 ay
- D) 6 ay
- E) 2 ay
Doğru cevap: E
Çözüm: Kanun, deneme süresinin kural olarak en fazla iki ay olabileceğini düzenler.
Toplu iş sözleşmesiyle deneme süresi en çok kaç aya çıkarılabilir?
- A) 2 ay
- B) 3 ay
- C) 4 ay
- D) 6 ay
- E) 12 ay
Doğru cevap: C
Çözüm: Toplu iş sözleşmesiyle deneme süresi dört aya kadar uzatılabilir.
4857 sayılı İş Kanunu’na göre normal haftalık çalışma süresi genel olarak en çok kaç saattir?
- A) 45 saat
- B) 35 saat
- C) 40 saat
- D) 48 saat
- E) 50 saat
Doğru cevap: A
Çözüm: İş Kanunu madde 63 genel bakımdan haftalık çalışma süresini en çok kırk beş saat belirler.
Kanuna göre fazla çalışma ücreti normal saatlik ücretin en az kaç katıdır?
- A) 1,1 katı
- B) 1,25 katı
- C) 1,75 katı
- D) 1,5 katı
- E) 2 katı
Doğru cevap: D
Çözüm: Haftalık kırk beş saati aşan fazla çalışmanın her saati yüzde elli zamlı ödenir.
Belirsiz süreli sözleşmeyle 5 aydır çalışan işçi için kanuni asgari ihbar süresi kaç haftadır?
- A) 1 hafta
- B) 2 hafta
- C) 4 hafta
- D) 6 hafta
- E) 8 hafta
Doğru cevap: B
Çözüm: 4857 m.17’ye göre altı aydan az kıdemde bildirim süresi iki haftadır.
Belirsiz süreli sözleşmeyle 1 yıldır çalışan işçi için asgari ihbar süresi kaç haftadır?
- A) 2 hafta
- B) 3 hafta
- C) 6 hafta
- D) 8 hafta
- E) 4 hafta
Doğru cevap: E
Çözüm: Altı aydan bir buçuk yıla kadar kıdemde kanuni ihbar süresi dört haftadır.
Belirsiz süreli sözleşmeyle 2 yıldır çalışan işçi için asgari ihbar süresi kaç haftadır?
- A) 2 hafta
- B) 4 hafta
- C) 6 hafta
- D) 7 hafta
- E) 8 hafta
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir buçuk yıldan üç yıla kadar kıdemde kanuni süre altı haftadır.
Belirsiz süreli sözleşmeyle 4 yıldır çalışan işçi için asgari ihbar süresi kaç haftadır?
- A) 8 hafta
- B) 2 hafta
- C) 4 hafta
- D) 6 hafta
- E) 10 hafta
Doğru cevap: A
Çözüm: Üç yıldan fazla kıdemde kanuni asgari ihbar süresi sekiz haftadır.
Haftalık çalışma süresi sözleşmede 40 saat olan işçi 43 saat çalışmıştır. Fazladan üç saat hangi niteliktedir?
- A) Fazla çalışma
- B) Gece çalışması
- C) Telafi çalışması
- D) Fazla sürelerle çalışma
- E) Hafta tatili
Doğru cevap: D
Çözüm: Kırk saati aşıp kırk beş saati aşmayan çalışma, sözleşme normal süresi düşükse fazla sürelerle çalışmadır.
Haftalık normal süre 45 saatken 49 saat çalışan işçinin dört saati nasıl değerlendirilir?
- A) Fazla sürelerle çalışma
- B) Fazla çalışma
- C) Hafta tatili
- D) Yıllık izin
- E) Ücretsiz izin
Doğru cevap: B
Çözüm: Kanuni kırk beş saat eşiğini aşan dört saat, koşulları varsa fazla çalışmadır.
Normal saatlik ücret 200 TL ise 3 saat fazla çalışma için yalnız bu 3 saate ilişkin zamlı ücret kaç TL olur?
- A) 600 TL
- B) 750 TL
- C) 1000 TL
- D) 1200 TL
- E) 900 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: Fazla çalışma: 200 × 1,5 × 3 = 900 TL’dir.
İşçi 2 yıl 2 ay çalıştıktan sonra bildirimli fesihle ayrılıyor; kanuni asgari ihbar süresinin uygulanacağı varsayılırsa kaç haftadır?
- A) 2 hafta
- B) 4 hafta
- C) 6 hafta
- D) 8 hafta
- E) 10 hafta
Doğru cevap: C
Çözüm: İki yıl iki aylık kıdem, bir buçuk ile üç yıl aralığında olduğu için altı haftalık ihbar süresini gerektirir.
İşçi 5 yıl çalışmıştır ve 20 yaşındadır. Kanundaki asgari yıllık ücretli izin süresi hangisidir?
- A) 14 gün
- B) 10 gün
- C) 18 gün
- D) 20 gün
- E) 26 gün
Doğru cevap: A
Çözüm: Beş yıl kıdem ilk dilime dahildir; 18 yaş altı ya da 50 yaş üzeri özel alt sınırları olayda uygulanmaz.
İşçi 5 yıl 1 ay çalışmıştır ve 35 yaşındadır. Asgari yıllık ücretli izin süresi kaç gündür?
- A) 14 gün
- B) 16 gün
- C) 24 gün
- D) 20 gün
- E) 26 gün
Doğru cevap: D
Çözüm: Beş yıldan fazla, on beş yıldan az kıdemi bulunan işçiye en az yirmi gün izin verilir.
İşçi 50 yaşında ve henüz 2 yıllık kıdeme sahiptir. Yıllık ücretli izin süresinde hangi asgari ölçüt uygulanır?
- A) 14 günlük kıdem süresi mutlaka uygulanır
- B) 20 günlük özel yaş alt sınırı
- C) 12 günlük hizmet alt sınırı
- D) 26 günlük 15 yıl kıdemi sınırı
- E) Yıllık izin hiç doğmaz
Doğru cevap: B
Çözüm: Elli yaş ve üzerindekiler için yirmi günlük asgari sınır, daha düşük kıdem dilimine rağmen geçerlidir.
Haftalık sözleşme süresi 38 saat; fiili süre 47 saattir. Yasal nitelendirme bakımından doğru seçenek hangisidir?
- A) 9 saat fazla çalışma
- B) 9 saat fazla sürelerle çalışma
- C) 2 saat fazla sürelerle, 7 saat fazla çalışma
- D) Hiçbiri zamlı çalışma değildir
- E) 7 saat fazla sürelerle, 2 saat fazla çalışma
Doğru cevap: E
Çözüm: 38–45 arası yedi saat fazla sürelerle; 45–47 arası iki saat fazla çalışmadır.
Saatlik temel ücret 100 TL; sözleşme süresi 40 saat, fiili süre 48 saattir. İlave sekiz saatin zamlı ücret toplamı kaç TL’dir?
- A) 800 TL
- B) 1000 TL
- C) 1075 TL
- D) 1200 TL
- E) 1400 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: 40–45 arasındaki beş saat ×125 TL = 625 TL, 45–48 arasındaki üç saat ×150 TL = 450 TL; toplam 1075 TL’dir.