Beyanname ve kayıtları mevcut vergi için önceden tarh edilen tutara ek bir matrah farkı belgeyle tespit edilmiştir. İdare hangi yöntem ve nedenle hareket eder?
- A) İkmalen tarh; önceden tarh edilmiş vergiye ilişkin matrah farkı bulunduğu için
- B) Re’sen tarh; her matrah farkında kayıtlar yok sayıldığı için
- C) İdarece tarh; farkların tümü kendiliğinden idarece tarhtır
- D) Tahsil; yeni farkın hesaplanması ödeme sayıldığı için
- E) Yoklama; matrah farkı hiçbir koşulda tarha konu olamayacağı için
Doğru cevap: A
Çözüm: VUK m.29 açısından ek tarha konu matrah farkı ikmalen tarhın temel göstergesidir; kayıtların bulunmaması şart değildir.
Kanunda vergiye tabi olmayan bir teslim için vergi istenmiş; ayrıca matraha ilişkin aritmetik hata yok. Öncelikli düzeltme sınıfı hangisidir?
- A) Matrah hatası; hesap hatası
- B) Mevzuda hata; vergilendirme hatası
- C) Verginin mükerrer olması; hesap hatası
- D) Vergi miktarında hata; hesap hatası
- E) Dönem hatası; vergilendirme hatası
Doğru cevap: B
Çözüm: Kanunun vergi dışı tuttuğu işlemin vergilendirilmesi konunun yanlış belirlenmesidir, hesaplamadaki rakam yanlışı değildir.
Kanunda istisna bulunmayan bir olay için matrah 180.000 TL, varsayımsal oran %12 iken %15 uygulanmışsa fazla hesaplanan vergi kaç TL’dir?
- A) 3.600 TL
- B) 10.800 TL
- C) 5.400 TL
- D) 18.000 TL
- E) 27.000 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: Fazla oran 3 puandır; 180.000 × 0,03 = 5.400 TL fark doğar. İlgili hata vergi miktarındadır.
2020’de doğan bir vergi için hiçbir durma veya özel hüküm yoksa olağan tarh zamanaşımı hangi tarihte dolar?
- A) 31 Aralık 2020
- B) 31 Aralık 2024
- C) 1 Ocak 2027
- D) 31 Aralık 2025
- E) 31 Aralık 2026
Doğru cevap: D
Çözüm: VUK m.114 genel kuralıyla 1 Ocak 2021’de başlayan beş yıllık tarh süresi 31 Aralık 2025 sonunda dolar.
2020’de vadesi gelen ve tahsil zamanaşımını kesen/durduran işlem bulunmayan kamu alacağı için olağan tahsil zamanaşımının son günü hangisidir?
- A) 31 Aralık 2020
- B) 31 Aralık 2024
- C) 31 Aralık 2026
- D) 1 Ocak 2030
- E) 31 Aralık 2025
Doğru cevap: E
Çözüm: 6183 m.102 genel kuralına göre 1 Ocak 2021’de başlayan beş yıllık süre 2025 sonunda tamamlanır.
Bir şirketin 2021’de doğan vergisinin ödeme vadesi 2024’tür. İstisnalar yoksa hangi başlangıçlar doğrudur?
- A) Tarh için 2022 başı, tahsil için 2025 başı
- B) Tarh için 2021 başı, tahsil için 2024 başı
- C) Her ikisi için 2022 başı
- D) Tarh için 2025 başı, tahsil için 2022 başı
- E) Her ikisi için 2025 başı
Doğru cevap: A
Çözüm: Tarh zamanaşımında vergiyi doğuran olayın yılı, tahsil zamanaşımında alacağın vadesinin yılı esas alınır.
Vergi dairesi, aynı dönemde aynı matrahı aynı vergi kanununa göre ikinci defa vergilendirmiştir. Bunun için öncelikli hata türü nedir?
- A) Mükellefin şahsında hata; vergilendirme hatası
- B) Verginin mükerrer olması; hesap hatası
- C) Mevzuda hata; vergilendirme hatası
- D) Mükellefiyette hata; vergilendirme hatası
- E) Vergilendirme döneminde hata; vergilendirme hatası
Doğru cevap: B
Çözüm: VUK m.117 uyarınca tek matrahın aynı vergi ve dönem için tekrar vergilenmesi mükerrerlik kaynaklı hesap hatasıdır.
Bir tarhiyat ihbarnamesi tebliğ edilmeden önce vergi tutarı hesaplanmış ancak ödeme yapılmamıştır. Salt hesaplama hangi aşama ile sınırlıdır?
- A) Tahsil aşaması
- B) Kesinleşmiş yargı kararı
- C) Tarh aşaması
- D) Pişmanlıkla ödeme aşaması
- E) Cebri icra aşaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Vergi dairesinin matrah ve orana göre tutarı hesaplaması tarhtır; ödeme yapılması tahsili gerektirir.
Beyan üzerinden düzenlenen tahakkuk fişi ile vergilendirme yapılmıştır. “Ayrıca her zaman farklı bir ihbarname tebliği zorunludur” görüşüne en iyi yanıt hangisidir?
- A) Doğrudur; her vergi mutlaka iki ayrı tebliğ gerektirir
- B) Doğrudur; fiş yalnız ödeme dekontudur
- C) Yanlıştır; beyan hiçbir zaman tarha esas olamaz
- D) Yanlıştır; beyana dayalı tarh ve tahakkuk için VUK’ta özel usul vardır
- E) Yanlıştır; beyan üzerine vergi tahsil edilmiş sayılır
Doğru cevap: D
Çözüm: VUK m.25 beyannameye dayanan vergiler için tahakkuk fişi usulünü düzenler ve tüm olayları ayrı ihbarnameye bağlamaz.
Kanunun matrah ve oranı belirlediği bir vergide Cumhurbaşkanı, kanunun çizdiği alt–üst sınırlar içinde oran değiştiriyor. Kanunilik yönünden hangi ifade doğrudur?
- A) Oran değişikliği hiçbir zaman yetki devrine konu olamaz
- B) Tüm vergiler kanunsuz olarak idarece oluşturulabilir
- C) Tebliğler her konuda kanundan üstündür
- D) Yetki yalnız vergi mahkemelerinin kararıyla kullanılabilir
- E) Anayasa m.73 kanunda tanımlı sınırlar içinde bu yetkiye olanak tanır
Doğru cevap: E
Çözüm: Anayasa m.73 oran/muafiyet/istisna/indirim düzenlemelerinde kanunun verdiği sınırlarla bağlı Cumhurbaşkanı yetkisini öngörür.
Mükellefin gerçekte elde ettiği gelir sözleşmede farklı bir ad altında gösterilmiştir. Vergi hukukunda önce hangi yaklaşım izlenir?
- A) İşlemin gerçek mahiyetini araştırma
- B) Sözleşmedeki başlığı her durumda değişmez kabul etme
- C) Bütün sözleşmeleri vergiden muaf sayma
- D) Geliri vergi incelemesinden sonsuza kadar çıkarma
- E) Vergi oranını yönetim kurulunun belirlemesini bekleme
Doğru cevap: A
Çözüm: VUK m.3 vergiyi doğuran olay ve işlemlerde gerçek mahiyetin esas alınmasını gerektirir.
Aynı kişi için gelir 2024’e ait olduğu hâlde 2025 yılına yazılmış, hesaplanan tutar ise doğrudur. Hangi hata daha doğrudan gündemdedir?
- A) Vergi miktarında hata
- B) Vergilendirme döneminde hata
- C) Matrah hatası
- D) Mükerrer vergi hatası
- E) Mevzuda hata
Doğru cevap: B
Çözüm: Yılın yanlış gösterilmesi VUK m.118 kapsamında dönem hatasıdır; tutarın doğru olması sonucu değiştirmez.
Vergi dairesinin tarh ettiği tutara karşı dava sürerken vergi ödenebilir aşamaya ulaşmıştır. Bu olayı en doğru hangi ifade açıklar?
- A) Tahakkuk eden her vergi kesinkes tahsil edilmiştir
- B) Dava açılması vergi doğumunu her zaman yok eder
- C) Tahakkuk etmiş vergi her durumda kesinleşmiş vergiyle özdeş değildir
- D) Kesinleşme yalnız yoklama fişiyle olur
- E) Tarh işlemi ödemeden sonra tanımlanır
Doğru cevap: C
Çözüm: Verginin tahakkuku ödeme safhasıyla, kesinleşmesi idari/yargısal itiraz imkânlarının durumuyla ilgili ayrı kavramlardır.
Vergi hukukunda “mükellef” sıfatı ile “stopajı kesip yatıran sorumlu” sıfatını ayırmanın temel nedeni nedir?
- A) Her sorumlunun mutlaka vergi mahkemesi üyesi olması
- B) Stopajın yalnız kurumlar vergisinde bulunması
- C) Her vergi sorumlusunun vergiden muaf olması
- D) Vergi borcunun kanunen kime yüklendiği ile ödeme/ödev muhatabının farklı olabilmesi
- E) Tüm yükümlülüklerin sadece tahsilat bankasında doğması
Doğru cevap: D
Çözüm: VUK m.8 mükellef ile vergi sorumlusunu ayrı tanımlar; kanun bazen borçlu dışındaki kişiye sorumluluk yükler.
Bir vergiye ait rakamsal matrah sehven 90.000 TL yerine 900.000 TL yazılmıştır. Diğer hukuki unsurlar doğruysa hangi sınıf ön plandadır?
- A) Mevzuda hata; vergilendirme hatası
- B) Mükellefin şahsında hata; vergilendirme hatası
- C) Mükellefiyette hata; vergilendirme hatası
- D) Vergilendirme dönemi hatası; vergilendirme hatası
- E) Matrah hatası; hesap hatası
Doğru cevap: E
Çözüm: Matrah rakamının fazla/eksik gösterilmesi VUK m.117’de hesap hataları arasında sayılır.
Vergi mahkemesinde davaya konu bir işlemde özel dava süresi öngörülmemiştir. Mükellef süreyi genel idare mahkemesindeki 60 gün sanıyor. Doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Vergi mahkemesi için genel süre 30 gündür; 60 gün esas alınamaz
- B) Vergi mahkemesinde genel süre de 60 gündür
- C) Vergi davalarında hiçbir süre işlemez
- D) Vergi mahkemesinde genel süre 90 gündür
- E) Vergi mahkemesinde süre daima 7 gündür
Doğru cevap: A
Çözüm: İYUK m.7 vergi mahkemeleri için otuz, idare mahkemeleri için altmış günlük farklı genel süreler öngörür.
Aynı işletmede yapılan yoklama ve vergi incelemesinin amaçları karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?
- A) Yoklama yalnız yargılama, inceleme yalnız tahsil işlemlerini kapsar
- B) Yoklama maddi durum tespiti, inceleme verginin doğruluğunu araştırma odaklıdır
- C) Her ikisi yalnız mahkeme kararına dayanır
- D) İnceleme vergi suçunu kesin olarak kanıtlar
- E) Yoklama ancak vergi ödendikten sonra başlar
Doğru cevap: B
Çözüm: VUK’ta yoklama maddi olguların tespiti, inceleme ise ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırma niteliğindedir.
Bir idari görüş yazısı kanunda hiç yer almayan yeni vergiyi kendi başına koymaya çalışıyor. Temel itiraz dayanağı hangisidir?
- A) Ticaret sicili aleniliği ilkesi
- B) Sözleşme serbestisi ilkesi
- C) Verginin kanuniliği ilkesi
- D) Ceza hukukunda şahsilik ilkesi
- E) Yargılamada sözlülük ilkesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa m.73 vergi ve benzeri mali yükümlülüklerin kanuni temelini zorunlu kılar; idari görüş yeni vergi ihdas edemez.
Elektronik posta adresine yalnız bilgilendirme mesajı gelmiştir. Bunun resmî elektronik tebligatla eşit olduğu sonucu neden doğrudan çıkarılamaz?
- A) Her e-posta kanuni tebligattır
- B) Elektronik bildirimler hukuk düzeninde tamamen yasaktır
- C) Tebligat yalnız mahkeme huzurunda yapılabilir
- D) Resmî elektronik tebligatın kanuni sistem ve tebliğ edilmiş sayılma koşulları ayrıca aranır
- E) Dijital Vergi Dairesi hiçbir vergisel işleme izin vermez
Doğru cevap: D
Çözüm: VUK 107/A ve 2026 tarihli düzenlemeler resmî elektronik tebligat için kendine özgü hukuki şartlar öngörür.
Bir öğrencinin önerdiği “Vergi matrahı hesaplanmadan önce mutlaka tahsil edilir” sıralamasına en doğru karşı çıkış hangisidir?
- A) Tahsil verginin oranını belirleme aşamasıdır
- B) Tarh her olayda tahsilden sonra yapılmak zorundadır
- C) Matrah yalnız ödeme dekontuyla oluşur
- D) Tebliğ ve tarh her zaman aynı terimdir
- E) Tahsil ödeme aşamasıdır; matrah ve vergi tutarının hesaplanması tarhla ilgilidir
Doğru cevap: E
Çözüm: Tarh verginin hesaplanmasını, tahsil ise kanuna uygun ödenmesini ifade eder; kavramların yerleri karıştırılamaz.