Piyasa denge fiyatının üstünde gerçekleşen ve bağlayıcı olan asgari yasal fiyat ne ad alır?
- A) Tavan fiyat
- B) Denge miktarı
- C) Taban fiyat
- D) Tüketici rantı
- E) Marjinal fayda
Doğru cevap: C
Çözüm: Bağlayıcı taban fiyat denge fiyatından yüksektir ve arz fazlası yaratabilir.
Piyasa denge fiyatının altında uygulanan bağlayıcı yasal azami fiyat düzenlemesi hangisidir?
- A) Taban fiyat
- B) Arz artışı
- C) Vergi indirimi
- D) Tavan fiyat
- E) Denge fiyatı artışı
Doğru cevap: D
Çözüm: Bağlayıcı tavan fiyat denge altındaki azami fiyattır; olağan piyasada kıtlık oluşturabilir.
Talebin fiyat esnekliği temel olarak neyi ölçer?
- A) Miktarın gelir değişimine duyarlılığını
- B) Kârın faiz oranına duyarlılığını
- C) Yalnız tüketici sayısını
- D) Toplam maliyetin teknolojiye oranını
- E) Miktarın kendi fiyatındaki yüzde değişime duyarlılığını
Doğru cevap: E
Çözüm: Fiyat esnekliği talep miktarının kendi fiyat değişimiyle oransal olarak ne ölçüde değiştiğini ölçer.
Talebin fiyat esnekliğinin mutlak değeri 1’den büyükse talep nasıl adlandırılır?
- A) Esnek talep
- B) Esnek olmayan talep
- C) Tam esnek olmayan talep
- D) Yalnız gelir esnek talep
- E) Mutlaka pozitif eğimli talep
Doğru cevap: A
Çözüm: Talebin fiyat esnekliği mutlak değeri 1’den büyük olduğunda talep esnektir.
Talebin fiyat esnekliğinin mutlak değeri sıfırsa talep eğrisinin biçimi hangisidir?
- A) Yatay
- B) Dikey
- C) Pozitif eğimli
- D) Mutlaka parabolik
- E) Sürekli sağa kayan
Doğru cevap: B
Çözüm: Miktar fiyata yanıt vermiyorsa fiyat esnekliği sıfırdır ve talep eğrisi dikey çizilir.
Tam esnek talep eğrisi grafik üzerinde nasıl gösterilir?
- A) Dikey doğruyla
- B) Dairesel eğriyle
- C) Yatay doğruyla
- D) 45 derece pozitif eğimli doğruyla
- E) Orijinden çıkan tek bir dikey ışınla
Doğru cevap: C
Çözüm: Tam esnek talepte tek fiyat düzeyinde istenen miktar değişebilir; eğri yataydır.
Toplam hasılatı bulmak için hangi işlem yapılır?
- A) Gelirden fiyat çıkarılır
- B) Sabit maliyetle fiyat toplanır
- C) Fiyat talep esnekliğine bölünür
- D) Fiyat ile satılan miktar çarpılır
- E) Talep miktarı arz miktarından çıkarılır
Doğru cevap: D
Çözüm: Toplam hasılat TR=P×Q biçimindedir ve satış hasılatını gösterir.
Fiyat %10 yükselirken talep edilen miktar %20 azalıyorsa basit yüzde yöntemiyle talep esnekliği kaçtır?
- A) 2
- B) −0,5
- C) −2
- D) 0,5
- E) −10
Doğru cevap: C
Çözüm: Talep esnekliği −20/10=−2 olur; mutlak değer 2 olduğundan talep esnektir.
Fiyat %20 artınca arz edilen miktar %10 artıyorsa arz fiyat esnekliği kaçtır?
- A) 2
- B) −0,5
- C) −2
- D) 0,5
- E) 10
Doğru cevap: D
Çözüm: Arz fiyat esnekliği miktarın yüzde değişimi bölü fiyatın yüzde değişimi: 10/20=0,5.
Gelir %15 artarken X malına talep %30 artarsa gelir esnekliği nedir?
- A) 0,5
- B) −2
- C) −0,5
- D) 15
- E) 2
Doğru cevap: E
Çözüm: Gelir esnekliği 30/15=2 olur; mal normal ve gelir esnekliği 1’in üzerindedir.
Gelir %20 artarken talep %8 azalırsa gelir esnekliği ve mal türü nedir?
- A) −0,4; düşük mal
- B) 0,4; normal mal
- C) 2,5; lüks mal
- D) −2,5; kesin Giffen malı
- E) 1,6; ikame mal
Doğru cevap: A
Çözüm: Ey=−8/20=−0,4 olur; negatif gelir esnekliği düşük malı gösterir.
Y malının fiyatı %10 artarken X malına talep %5 artıyorsa çapraz esneklik ve ilişki nedir?
- A) −0,5; tamamlayıcı
- B) 0,5; ikame
- C) 2; ikame
- D) −2; tamamlayıcı
- E) 0; ilişkisiz
Doğru cevap: B
Çözüm: Exy=5/10=0,5 ve pozitif olduğundan mallar birbirinin ikamesidir.
Y malının fiyatı %4 artarken X talebi %12 azalıyorsa çapraz fiyat esnekliği kaçtır?
- A) 3
- B) −1/3
- C) −3
- D) 1/3
- E) −12
Doğru cevap: C
Çözüm: Exy=−12/4=−3 olur; negatif işaret tamamlayıcı ilişkiyi gösterir.
Qd=100−2P_alıcı, Qs=20+2P_satıcı, birim vergi 10 TL ise vergi sonrası denge nedir?
- A) Alıcı 20 TL, satıcı 10 TL, Q=60
- B) Alıcı 25 TL, satıcı 15 TL, Q=50
- C) Alıcı 30 TL, satıcı 20 TL, Q=40
- D) Alıcı 25 TL, satıcı 20 TL, Q=50
- E) Alıcı 15 TL, satıcı 25 TL, Q=50
Doğru cevap: B
Çözüm: Pb−Ps=10 ve 100−2Pb=20+2Ps eşitliklerinden Pb=25, Ps=15, Q=50 elde edilir.
Qd=120−4P_alıcı, Qs=20+P_satıcı ve birim vergi 10 TL iken alıcı-satıcı vergi yükü paylaşımı hangisidir?
- A) Alıcı 5 TL, satıcı 5 TL
- B) Alıcı 8 TL, satıcı 2 TL
- C) Alıcı 2 TL, satıcı 8 TL
- D) Alıcı 10 TL, satıcı 0 TL
- E) Alıcı 0 TL, satıcı 10 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: Başlangıç P=20. Vergi sonrası 120−4Pb=20+(Pb−10) → Pb=22, Ps=12; alıcı +2, satıcı −8 TL.
Talep Qd=100−2P ve arz Qs=2P ise denge miktarı, fiyatı ve tüketici rantı hangisidir?
- A) P=20, Q=60, rant=600
- B) P=25, Q=50, rant=1250
- C) P=30, Q=40, rant=400
- D) P=25, Q=50, tüketici rantı=625
- E) P=50, Q=0, rant=625
Doğru cevap: D
Çözüm: Denge P=25, Q=50. Talep fiyat eksenini 50’de keser; tüketici rantı (50−25)×50/2=625.
Talep Qd=100−2P, arz Qs=2P olan piyasada üretici rantı kaçtır?
- A) 1250
- B) 500
- C) 250
- D) 1000
- E) 625
Doğru cevap: E
Çözüm: Arzın ters fonksiyonu P=Q/2; denge P=25, Q=50. Üretici rantı 25×50/2=625.
Qd=120−2P için P=20 düzeyinde nokta talep esnekliği kaçtır?
- A) −0,5
- B) −1
- C) −2
- D) −1,5
- E) 0,5
Doğru cevap: A
Çözüm: P=20 için Q=80; türev −2 ve Ed=−2×20/80=−0,5. Talep esnek değildir.
Qd=120−2P için P=40 düzeyinde nokta fiyat esnekliği ve sınıfı hangisidir?
- A) −0,5; esnek olmayan
- B) −2; esnek
- C) −1; birim esnek
- D) 2; pozitif eğimli talep
- E) −4; tam esnek olmayan
Doğru cevap: B
Çözüm: P=40 için Q=40 ve Ed=−2×40/40=−2; mutlak değer 2 olduğu için esnektir.
Doğrusal Qd=120−2P talebinde toplam hasılat hangi fiyat ve miktarda en büyüktür?
- A) P=60 ve Q=0
- B) P=20 ve Q=80
- C) P=30 ve Q=60
- D) P=40 ve Q=40
- E) P=10 ve Q=100
Doğru cevap: C
Çözüm: TR=P(120−2P). Türevi 120−4P=0 → P=30; Q=60; toplam hasılat 1800 olur.