İki malın çapraz fiyat esnekliği pozitifse mallar genellikle hangi ilişkidedir?
- A) Tamamlayıcı mallardır
- B) Kesinlikle düşük mallardır
- C) Her zaman aynı maldır
- D) Mutlaka ilişkisizdir
- E) İkame mallardır
Doğru cevap: E
Çözüm: Bir malın fiyatının yükselmesi diğer mala talebi artırıyorsa çapraz fiyat esnekliği pozitiftir.
Bir malın gelir esnekliği negatifse bu mal hangi sınıftadır?
- A) Düşük mal
- B) Normal mal
- C) Kesinlikle lüks mal
- D) Tam ikame mal
- E) Mutlaka Giffen malı
Doğru cevap: A
Çözüm: Gelir yükselirken talep düşüyorsa gelir esnekliği negatiftir ve mal düşük maldır.
Arzın fiyat esnekliği olağan yukarı eğimli bir arz eğrisi için genellikle hangi işareti taşır?
- A) Negatif
- B) Pozitif
- C) Daima sıfır
- D) Daima eksi sonsuz
- E) Tanım gereği -1
Doğru cevap: B
Çözüm: Arz fiyatla aynı yönde hareket ettiğinde fiyat ve miktar yüzde değişimleri aynı işaretlidir.
Kahvenin fiyatı yükselince, kahvenin ikamesi olan çaya talebin nasıl değişmesi beklenir?
- A) Azalması
- B) Mutlaka sıfırlanması
- C) Artması
- D) Değişimin olanaksız olması
- E) Yalnız çayın arzının azalması
Doğru cevap: C
Çözüm: İkame malın fiyatı yükselince diğer mal nispeten cazip hâle gelir ve talep sağa kayabilir.
İki mal tamamlayıcıysa birinin fiyatının artması diğer mala talebi genellikle nasıl etkiler?
- A) Artırır
- B) Daima iki katına çıkarır
- C) Talebi kesinlikle sonsuz yapar
- D) Azaltır
- E) Hiçbir zaman etkileyemez
Doğru cevap: D
Çözüm: Birlikte kullanılan mallardan biri pahalanırsa diğerinin talebi azalabilir; çapraz esneklik negatiftir.
Piyasa talebi aynı fiyatta bireysel talepler nasıl birleştirilerek bulunur?
- A) Dikey ortalaması alınarak
- B) Fiyatlar birbirine eklenerek
- C) Marjinal maliyetler çıkarılarak
- D) Esneklikler çarpılarak
- E) Yatay toplanarak
Doğru cevap: E
Çözüm: Piyasa talebinde belli fiyatta her tüketicinin talep miktarı toplanır; bu yatay toplamadır.
Qd=120−2P iken P=30 düzeyinde nokta talep esnekliği kaçtır?
- A) −2
- B) −0,5
- C) 1
- D) −1
- E) −3
Doğru cevap: D
Çözüm: P=30 için Q=60; türev −2 olduğundan Ed=−2×30/60=−1 olur.
Qs=2P−10 olan arz fonksiyonunda P=20 için nokta arz esnekliği kaçtır?
- A) 3/4
- B) 2/3
- C) −4/3
- D) 1/3
- E) 4/3
Doğru cevap: E
Çözüm: P=20 için Q=30; arz türevi 2 olduğu için Es=2×20/30=4/3 bulunur.
Fiyat 10’dan 12’ye, miktar 100’den 80’e düşüyor. Orta nokta yöntemiyle talep esnekliği hangisidir?
- A) −11/9
- B) −2
- C) −1
- D) −9/11
- E) −5/9
Doğru cevap: A
Çözüm: Yay esnekliği: (−20/90)/(2/11)=−11/9 yaklaşık −1,22; talep esnektir.
Fiyat 20’den 30’a yükselirken miktar 80’den 60’a düşerse orta nokta esnekliği kaçtır?
- A) −1
- B) −5/7
- C) −7/5
- D) −1/2
- E) −2
Doğru cevap: B
Çözüm: Yay esnekliği (−20/70)/(10/25)=−5/7 olur; mutlak değer birden küçüktür.
Talep fiyat esnekliği mutlak değeri 2 olan bir malın fiyatı az miktarda artarsa toplam hasılat için hangi yön beklenir?
- A) Artar
- B) Zorunlu sabit kalır
- C) Azalır
- D) Mutlaka sıfır olur
- E) Miktardan bağımsız kesin iki katına çıkar
Doğru cevap: C
Çözüm: Esnek talepte fiyat artışı miktarı oransal olarak daha çok azaltır; toplam hasılat düşer.
Talep fiyat esnekliği mutlak değeri 0,4 ise fiyatın küçük bir oranda artması toplam hasılatı nasıl etkiler?
- A) Azaltır
- B) Kesin sıfırlar
- C) Değiştirmez
- D) Artırır
- E) Önce kesin düşürür sonra sonsuz yapar
Doğru cevap: D
Çözüm: Esnek olmayan talepte miktar fiyattan daha az oranda azaldığından küçük fiyat artışı toplam hasılatı artırır.
Fiyat 5 TL ve miktar 120 birimken satış hasılatı kaç TL’dir?
- A) 125 TL
- B) 24 TL
- C) 500 TL
- D) 625 TL
- E) 600 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: Toplam hasılat fiyat × miktardır: 5×120=600 TL elde edilir.
Bir piyasada fiyat 10 TL’den 12 TL’ye çıkarken miktar 100’den 80’e düşmüştür. Toplam hasılat nasıl değişmiştir?
- A) 1000 TL’den 1200 TL’ye yükselmiştir
- B) 1000 TL olarak kalmıştır
- C) 800 TL’den 960 TL’ye yükselmiştir
- D) 1000 TL’den 960 TL’ye düşmüştür
- E) 1200 TL’den 1000 TL’ye düşmüştür
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk TR=10×100=1000, yeni TR=12×80=960; yay esnekliği mutlak değeri 1’den büyüktür.
Talep 60−P, arz 2P olduğunda denge fiyatı ve miktarı kaçtır?
- A) P=30, Q=30
- B) P=15, Q=45
- C) P=10, Q=20
- D) P=25, Q=35
- E) P=20, Q=40
Doğru cevap: E
Çözüm: Denge için 60−P=2P yazılır; 3P=60 olduğundan P=20, Q=40 bulunur.
Bir düşük malda kendi fiyatı azalırken ikame etkisi miktarı 6 artırmış, gelir etkisi miktarı 9 azaltmıştır. Toplam etki hangisidir?
- A) Talep miktarı 3 azalır; Giffen davranışı görülebilir
- B) Talep miktarı 15 artar
- C) Talep miktarı 3 artar
- D) Talep miktarı 9 artar
- E) Talep miktarı değişmez
Doğru cevap: A
Çözüm: Fiyat düşüşünün miktar etkisi +6−9=−3 olur; ters gelir etkisi ikameyi aştığında Giffen davranışı mümkündür.
Bir malda Q=200P^(−2) talep fonksiyonu varsa nokta fiyat esnekliği hangi değerdir?
- A) −1
- B) −2
- C) 0
- D) 2
- E) −0,5
Doğru cevap: B
Çözüm: Türev dQ/dP=−400P^(−3). Ed=(dQ/dP)(P/Q)=−2 olup fiyat düzeyinden bağımsızdır.
Fiyat 25’ten 35’e, talep miktarı 90’dan 70’e değiştiğinde orta nokta esnekliği kaçtır?
- A) −1,25
- B) −1
- C) −0,75
- D) −0,5
- E) −1,5
Doğru cevap: C
Çözüm: Orta nokta: ΔQ/Qort=−20/80=−0,25; ΔP/Port=10/30=1/3; oran −0,25/(1/3)=−0,75.
Fiyat artışı %5 iken talep miktarı %15 azalan bir malda fiyat yükseltilirse toplam hasılat yönü nedir?
- A) Yükselmesi beklenir; |Ed|=1/3
- B) Sabit kalır; |Ed|=1
- C) Yükselmesi beklenir; |Ed|=3
- D) Düşmesi beklenir; |Ed|=3
- E) Kesin sıfır olur; Ed=0
Doğru cevap: D
Çözüm: Esneklik −15/5=−3; miktar fiyata göre daha büyük oranda azaldığı için hasılat düşer.
Y malının fiyatı %8 düşerken X malının talebi %12 artıyor ve X malına yönelik gelir artışı olmadığı belirtiliyor. Çapraz esneklik ve ilişki hangisidir?
- A) 1,5; ikame
- B) −2/3; ikame
- C) 2/3; tamamlayıcı
- D) 0; ilişkisiz
- E) −1,5; tamamlayıcı
Doğru cevap: E
Çözüm: Exy=+12/(−8)=−1,5; Y ucuzlayınca X talebinin artması tamamlayıcılığı gösterir.