Talep kanununa göre diğer koşullar sabitken bir malın fiyatı yükseldiğinde genellikle ne olur?
- A) Talep edilen miktar azalır
- B) Talep eğrisi mutlaka sağa kayar
- C) Talep edilen miktar zorunlu olarak artar
- D) Arz eğrisi mutlaka sola kayar
- E) Gelir esnekliği otomatik olarak negatif olur
Doğru cevap: A
Çözüm: Kendi fiyatı yükselince olağan talep eğrisi üzerinde yukarı-sola hareket edilir ve miktar azalır.
Belirli fiyat düzeyinde tüketicilerin almak istediği ve alabileceği miktar hangi kavramdır?
- A) Arz artışı
- B) Talep edilen miktar
- C) Talep eğrisinin yer değiştirmesi
- D) Talebin gelir esnekliği
- E) Üretici rantı
Doğru cevap: B
Çözüm: Talep edilen miktar eğri üzerindeki bir fiyat-miktar noktasıdır; talep bütün ilişkiyi anlatır.
Normal malda tüketici geliri artarken diğer koşullar sabit kalırsa talep eğrisi nasıl değişir?
- A) Sola kayar
- B) Yalnız arz eğrisi sağa kayar
- C) Sağa kayar
- D) Yer değiştirmez, her zaman dikey olur
- E) Sadece eğimi sıfıra yaklaşır
Doğru cevap: C
Çözüm: Normal malda gelir artışı aynı fiyatlarda daha yüksek talebe yol açarak eğriyi sağa kaydırır.
Üretimde kullanılan bir girdinin maliyeti artarsa olağan arz eğrisi nasıl değişir?
- A) Sağa kayar
- B) Talep eğrisi otomatik sağa kayar
- C) Mutlaka yatay olur
- D) Sola kayar
- E) Piyasa talebi sıfırlanır
Doğru cevap: D
Çözüm: Maliyet artışı mevcut satış fiyatlarından üretim yapma isteğini azaltarak arzı sola kaydırabilir.
Üretim teknolojisinin verimliliği yükselirse arz eğrisi tipik olarak hangi yöne kayar?
- A) Sola kayar
- B) Sadece talep eğrisi sola kayar
- C) Mutlaka dikeyleşir
- D) Üretim miktarı tüm fiyatlarda sıfır olur
- E) Sağa kayar
Doğru cevap: E
Çözüm: Teknoloji iyileşmesi birim maliyetleri düşürerek arz edilen miktarı artırabilir.
Talep ve arz edilen miktarın eşitlendiği fiyat düzeyi hangi adla anılır?
- A) Denge fiyatı
- B) Tavan fiyat
- C) Talep fazlası
- D) Azami ödeme isteği
- E) Üretici rantı
Doğru cevap: A
Çözüm: Rekabetçi piyasa dengesinde Qd=Qs ve bu eşitliği sağlayan fiyat denge fiyatıdır.
Olağan eğriler altında cari fiyat denge fiyatının altındaysa hangi durum görülür?
- A) Arz fazlası
- B) Talep fazlası
- C) Tam kapasite kullanımı zorunluluğu
- D) Arz eğrisinin yok olması
- E) Her durumda sıfır talep
Doğru cevap: B
Çözüm: Denge altındaki fiyatta talep edilen miktar arz edilen miktardan büyüktür; kıtlık oluşur.
Piyasa denge fiyatının üstünde gerçekleşen ve bağlayıcı olan asgari yasal fiyat ne ad alır?
- A) Tavan fiyat
- B) Denge miktarı
- C) Taban fiyat
- D) Tüketici rantı
- E) Marjinal fayda
Doğru cevap: C
Çözüm: Bağlayıcı taban fiyat denge fiyatından yüksektir ve arz fazlası yaratabilir.
Piyasa denge fiyatının altında uygulanan bağlayıcı yasal azami fiyat düzenlemesi hangisidir?
- A) Taban fiyat
- B) Arz artışı
- C) Vergi indirimi
- D) Tavan fiyat
- E) Denge fiyatı artışı
Doğru cevap: D
Çözüm: Bağlayıcı tavan fiyat denge altındaki azami fiyattır; olağan piyasada kıtlık oluşturabilir.
Talebin fiyat esnekliği temel olarak neyi ölçer?
- A) Miktarın gelir değişimine duyarlılığını
- B) Kârın faiz oranına duyarlılığını
- C) Yalnız tüketici sayısını
- D) Toplam maliyetin teknolojiye oranını
- E) Miktarın kendi fiyatındaki yüzde değişime duyarlılığını
Doğru cevap: E
Çözüm: Fiyat esnekliği talep miktarının kendi fiyat değişimiyle oransal olarak ne ölçüde değiştiğini ölçer.
Talebin fiyat esnekliğinin mutlak değeri 1’den büyükse talep nasıl adlandırılır?
- A) Esnek talep
- B) Esnek olmayan talep
- C) Tam esnek olmayan talep
- D) Yalnız gelir esnek talep
- E) Mutlaka pozitif eğimli talep
Doğru cevap: A
Çözüm: Talebin fiyat esnekliği mutlak değeri 1’den büyük olduğunda talep esnektir.
Talebin fiyat esnekliğinin mutlak değeri sıfırsa talep eğrisinin biçimi hangisidir?
- A) Yatay
- B) Dikey
- C) Pozitif eğimli
- D) Mutlaka parabolik
- E) Sürekli sağa kayan
Doğru cevap: B
Çözüm: Miktar fiyata yanıt vermiyorsa fiyat esnekliği sıfırdır ve talep eğrisi dikey çizilir.
Tam esnek talep eğrisi grafik üzerinde nasıl gösterilir?
- A) Dikey doğruyla
- B) Dairesel eğriyle
- C) Yatay doğruyla
- D) 45 derece pozitif eğimli doğruyla
- E) Orijinden çıkan tek bir dikey ışınla
Doğru cevap: C
Çözüm: Tam esnek talepte tek fiyat düzeyinde istenen miktar değişebilir; eğri yataydır.
Toplam hasılatı bulmak için hangi işlem yapılır?
- A) Gelirden fiyat çıkarılır
- B) Sabit maliyetle fiyat toplanır
- C) Fiyat talep esnekliğine bölünür
- D) Fiyat ile satılan miktar çarpılır
- E) Talep miktarı arz miktarından çıkarılır
Doğru cevap: D
Çözüm: Toplam hasılat TR=P×Q biçimindedir ve satış hasılatını gösterir.
İki malın çapraz fiyat esnekliği pozitifse mallar genellikle hangi ilişkidedir?
- A) Tamamlayıcı mallardır
- B) Kesinlikle düşük mallardır
- C) Her zaman aynı maldır
- D) Mutlaka ilişkisizdir
- E) İkame mallardır
Doğru cevap: E
Çözüm: Bir malın fiyatının yükselmesi diğer mala talebi artırıyorsa çapraz fiyat esnekliği pozitiftir.
Bir malın gelir esnekliği negatifse bu mal hangi sınıftadır?
- A) Düşük mal
- B) Normal mal
- C) Kesinlikle lüks mal
- D) Tam ikame mal
- E) Mutlaka Giffen malı
Doğru cevap: A
Çözüm: Gelir yükselirken talep düşüyorsa gelir esnekliği negatiftir ve mal düşük maldır.
Arzın fiyat esnekliği olağan yukarı eğimli bir arz eğrisi için genellikle hangi işareti taşır?
- A) Negatif
- B) Pozitif
- C) Daima sıfır
- D) Daima eksi sonsuz
- E) Tanım gereği -1
Doğru cevap: B
Çözüm: Arz fiyatla aynı yönde hareket ettiğinde fiyat ve miktar yüzde değişimleri aynı işaretlidir.
Kahvenin fiyatı yükselince, kahvenin ikamesi olan çaya talebin nasıl değişmesi beklenir?
- A) Azalması
- B) Mutlaka sıfırlanması
- C) Artması
- D) Değişimin olanaksız olması
- E) Yalnız çayın arzının azalması
Doğru cevap: C
Çözüm: İkame malın fiyatı yükselince diğer mal nispeten cazip hâle gelir ve talep sağa kayabilir.
İki mal tamamlayıcıysa birinin fiyatının artması diğer mala talebi genellikle nasıl etkiler?
- A) Artırır
- B) Daima iki katına çıkarır
- C) Talebi kesinlikle sonsuz yapar
- D) Azaltır
- E) Hiçbir zaman etkileyemez
Doğru cevap: D
Çözüm: Birlikte kullanılan mallardan biri pahalanırsa diğerinin talebi azalabilir; çapraz esneklik negatiftir.
Piyasa talebi aynı fiyatta bireysel talepler nasıl birleştirilerek bulunur?
- A) Dikey ortalaması alınarak
- B) Fiyatlar birbirine eklenerek
- C) Marjinal maliyetler çıkarılarak
- D) Esneklikler çarpılarak
- E) Yatay toplanarak
Doğru cevap: E
Çözüm: Piyasa talebinde belli fiyatta her tüketicinin talep miktarı toplanır; bu yatay toplamadır.