Qd=100−2P ve Qs=20+2P olan piyasada denge fiyatı ve miktarı hangisidir?
- A) P=20, Q=60
- B) P=10, Q=80
- C) P=30, Q=40
- D) P=40, Q=20
- E) P=25, Q=50
Doğru cevap: A
Çözüm: 100−2P=20+2P → 80=4P → P=20; talep veya arza yerleştirince Q=60 çıkar.
Qd=120−2P ve Qs=20+3P piyasasında fiyat 15 olduğunda talep fazlası kaç birimdir?
- A) 15
- B) 25
- C) 10
- D) 30
- E) 45
Doğru cevap: B
Çözüm: P=15 için Qd=90 ve Qs=65 olduğundan talep fazlası 90−65=25 birimdir.
Qd=120−2P ve Qs=20+3P için fiyat 25 olduğunda arz fazlası kaçtır?
Doğru cevap: C
Çözüm: P=25 iken talep 70, arz 95 olur; arz fazlası 95−70=25 birimdir.
Diğer koşullar sabitken normal mal talebi sağa kayarsa dengeye ilişkin hangi sonuç beklenir?
- A) Fiyat düşer, miktar artar
- B) Fiyat artar, miktar düşer
- C) Fiyat ve miktar birlikte düşer
- D) Denge fiyatı ve miktarı artar
- E) Fiyat değişmeden miktar zorunlu azalır
Doğru cevap: D
Çözüm: Olağan artan arz eğrisi üzerinde daha yüksek talep, daha yüksek fiyat ve miktarla karşılanır.
Talep sabitken arz eğrisi üretkenlik artışı nedeniyle sağa kayarsa yeni denge nasıl değişir?
- A) Fiyat ve miktar artar
- B) Fiyat artar, miktar düşer
- C) Fiyat ve miktar düşer
- D) Denge fiyatı kesinlikle değişmez
- E) Fiyat düşer, miktar artar
Doğru cevap: E
Çözüm: Arz artışı, olağan talep koşullarında denge fiyatını düşürürken miktarı artırır.
Talep ve arz aynı anda artıyorsa, olağan eğriler altında hangi değişkenin yönü belirsizdir?
- A) Denge fiyatı
- B) Denge miktarı
- C) Piyasa talebinin kayma yönü
- D) Piyasa arzının kayma yönü
- E) Her iki eğrinin adı
Doğru cevap: A
Çözüm: Talep ve arz sağa kaydığında denge miktarı artar; fiyat artabilir, azalabilir veya değişmeyebilir.
Talep sağa kayarken arz sola kayarsa hangi denge değişkeninin yönü kesin olarak artar?
- A) Denge miktarı
- B) Denge fiyatı
- C) Arz edilen denge miktarı ile talep edilen denge miktarı farkı
- D) Talebin fiyat esnekliği mutlak değeri
- E) Üretici sayısı
Doğru cevap: B
Çözüm: Talep artışı ve arz azalışı birlikte fiyatı yukarı iter; miktar üzerindeki etkiler ters yönlüdür.
Fiyat %10 yükselirken talep edilen miktar %20 azalıyorsa basit yüzde yöntemiyle talep esnekliği kaçtır?
- A) 2
- B) −0,5
- C) −2
- D) 0,5
- E) −10
Doğru cevap: C
Çözüm: Talep esnekliği −20/10=−2 olur; mutlak değer 2 olduğundan talep esnektir.
Fiyat %20 artınca arz edilen miktar %10 artıyorsa arz fiyat esnekliği kaçtır?
- A) 2
- B) −0,5
- C) −2
- D) 0,5
- E) 10
Doğru cevap: D
Çözüm: Arz fiyat esnekliği miktarın yüzde değişimi bölü fiyatın yüzde değişimi: 10/20=0,5.
Gelir %15 artarken X malına talep %30 artarsa gelir esnekliği nedir?
- A) 0,5
- B) −2
- C) −0,5
- D) 15
- E) 2
Doğru cevap: E
Çözüm: Gelir esnekliği 30/15=2 olur; mal normal ve gelir esnekliği 1’in üzerindedir.
Gelir %20 artarken talep %8 azalırsa gelir esnekliği ve mal türü nedir?
- A) −0,4; düşük mal
- B) 0,4; normal mal
- C) 2,5; lüks mal
- D) −2,5; kesin Giffen malı
- E) 1,6; ikame mal
Doğru cevap: A
Çözüm: Ey=−8/20=−0,4 olur; negatif gelir esnekliği düşük malı gösterir.
Y malının fiyatı %10 artarken X malına talep %5 artıyorsa çapraz esneklik ve ilişki nedir?
- A) −0,5; tamamlayıcı
- B) 0,5; ikame
- C) 2; ikame
- D) −2; tamamlayıcı
- E) 0; ilişkisiz
Doğru cevap: B
Çözüm: Exy=5/10=0,5 ve pozitif olduğundan mallar birbirinin ikamesidir.
Y malının fiyatı %4 artarken X talebi %12 azalıyorsa çapraz fiyat esnekliği kaçtır?
- A) 3
- B) −1/3
- C) −3
- D) 1/3
- E) −12
Doğru cevap: C
Çözüm: Exy=−12/4=−3 olur; negatif işaret tamamlayıcı ilişkiyi gösterir.
Qd=120−2P iken P=30 düzeyinde nokta talep esnekliği kaçtır?
- A) −2
- B) −0,5
- C) 1
- D) −1
- E) −3
Doğru cevap: D
Çözüm: P=30 için Q=60; türev −2 olduğundan Ed=−2×30/60=−1 olur.
Qs=2P−10 olan arz fonksiyonunda P=20 için nokta arz esnekliği kaçtır?
- A) 3/4
- B) 2/3
- C) −4/3
- D) 1/3
- E) 4/3
Doğru cevap: E
Çözüm: P=20 için Q=30; arz türevi 2 olduğu için Es=2×20/30=4/3 bulunur.
Fiyat 10’dan 12’ye, miktar 100’den 80’e düşüyor. Orta nokta yöntemiyle talep esnekliği hangisidir?
- A) −11/9
- B) −2
- C) −1
- D) −9/11
- E) −5/9
Doğru cevap: A
Çözüm: Yay esnekliği: (−20/90)/(2/11)=−11/9 yaklaşık −1,22; talep esnektir.
Fiyat 20’den 30’a yükselirken miktar 80’den 60’a düşerse orta nokta esnekliği kaçtır?
- A) −1
- B) −5/7
- C) −7/5
- D) −1/2
- E) −2
Doğru cevap: B
Çözüm: Yay esnekliği (−20/70)/(10/25)=−5/7 olur; mutlak değer birden küçüktür.
Talep fiyat esnekliği mutlak değeri 2 olan bir malın fiyatı az miktarda artarsa toplam hasılat için hangi yön beklenir?
- A) Artar
- B) Zorunlu sabit kalır
- C) Azalır
- D) Mutlaka sıfır olur
- E) Miktardan bağımsız kesin iki katına çıkar
Doğru cevap: C
Çözüm: Esnek talepte fiyat artışı miktarı oransal olarak daha çok azaltır; toplam hasılat düşer.
Talep fiyat esnekliği mutlak değeri 0,4 ise fiyatın küçük bir oranda artması toplam hasılatı nasıl etkiler?
- A) Azaltır
- B) Kesin sıfırlar
- C) Değiştirmez
- D) Artırır
- E) Önce kesin düşürür sonra sonsuz yapar
Doğru cevap: D
Çözüm: Esnek olmayan talepte miktar fiyattan daha az oranda azaldığından küçük fiyat artışı toplam hasılatı artırır.
Fiyat 5 TL ve miktar 120 birimken satış hasılatı kaç TL’dir?
- A) 125 TL
- B) 24 TL
- C) 500 TL
- D) 625 TL
- E) 600 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: Toplam hasılat fiyat × miktardır: 5×120=600 TL elde edilir.