Otomobil ve benzin tamamlayıcı mallarsa benzin fiyatındaki artış otomobil talebini nasıl etkileyebilir?
- A) Otomobil talebini azaltır.
- B) Otomobil talebini artırır.
- C) Otomobil arzını kesinlikle ikiye katlar.
- D) Otomobilin kendi fiyatını mutlaka sıfırlar.
- E) Otomobil talebini arz eğrisine dönüştürür.
Doğru cevap: A
Çözüm: Tamamlayıcı malın fiyat artışı birlikte kullanılan mala talebi azaltabilir.
Üretim maliyetini düşüren yeni bir teknoloji, diğer koşullar sabitken arzı nasıl etkiler?
- A) Arz eğrisini sağa kaydırabilir.
- B) Denge fiyatını zorunlu olarak iki katına çıkarır.
- C) Talep eğrisini zorunlu olarak sola kaydırır.
- D) Arz eğrisini daima sola kaydırır.
- E) Arz edilen bütün miktarları sıfırlar.
Doğru cevap: A
Çözüm: Verimlilik artışı aynı fiyatla daha çok üretimi kârlı kılarak arzı artırabilir.
Üretimde kullanılan girdinin fiyatı yükselirse standart modelde arz nasıl etkilenir?
- A) Talep edilen miktar kesinlikle sabit kalır.
- B) Arz sola kayabilir.
- C) Malın üretim teknolojisi zorunlu olarak iyileşir.
- D) Arz mutlaka sağa kayar.
- E) Tüketici geliri otomatik olarak yükselir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Girdi maliyetlerindeki artış birim maliyeti yükselterek arzı azaltma eğilimindedir.
Standart talep eğrisinin fiyat-miktar grafiğindeki genel eğimi nasıldır?
- A) Her zaman yatay ve sıfır fiyatlıdır.
- B) Her zaman dikey ve pozitif sonsuzdur.
- C) Aşağı yönlüdür.
- D) Ekonomide her koşulda değişken işaretlidir.
- E) Yukarı yönlüdür.
Doğru cevap: C
Çözüm: Talep kanunu altında fiyat ve talep edilen miktar ters yönlü olduğundan eğri aşağı eğimlidir.
Standart arz eğrisinin fiyat-miktar grafiğindeki genel eğimi nasıldır?
- A) Aşağı yönlüdür.
- B) Her mal için dikey olmak zorundadır.
- C) Yukarı yönlüdür.
- D) Her zaman talep eğrisinin aynısıdır.
- E) Kesinlikle her fiyat için yataydır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Fiyatla arz edilen miktar doğru yönlü olduğunda arz eğrisi yukarı eğimlidir.
Rekabetçi bir piyasada denge koşulu hangisidir?
- A) Talep ve arz eğrilerinin bulunmaması
- B) Talep edilen miktarın arz edilen miktara eşit olması
- C) Bütün tüketicilerin aynı geliri elde etmesi
- D) Talep edilen miktarın her zaman sıfır olması
- E) Arz edilen miktarın daima talebin iki katı olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Piyasa dengesi Qd=Qs koşulunun sağlandığı fiyat ve miktarda oluşur.
Denge fiyatının altında kalan piyasa fiyatında standart koşullarda ne vardır?
- A) Tam olarak sıfır üretim maliyeti
- B) Her durumda satılamayan stok fazlası
- C) Zorunlu sıfır talep
- D) Arz fazlası
- E) Talep fazlası
Doğru cevap: E
Çözüm: Denge altındaki düşük fiyat alıcı isteğini artırıp satıcı miktarını azaltarak Qd>Qs doğurur.
Tüketiciler bir malın fiyatının gelecek ay artacağını bekliyorsa bugünkü talep için hangi ifade uygundur?
- A) Bugünkü talep artabilir.
- B) Gelecek fiyat beklentileri talebi hiçbir koşulda etkilemez.
- C) Bugünkü talep mutlaka sıfırlanır.
- D) Malın kendi bugünkü fiyatı zorunlu olarak iki katına çıkar.
- E) Bugünkü arz eğrisi mutlaka dikey olur.
Doğru cevap: A
Çözüm: Gelecekteki pahalanma beklentisi satın alımları öne çekebilir; etki ürün ve koşullara bağlıdır.
Piyasaya yeni satıcıların girmesi, diğer koşullar sabitken neye neden olabilir?
- A) Piyasa talebinin mutlaka sola kaymasına
- B) Denge miktarının zorunlu olarak azalmasına
- C) Piyasa arzının sağa kaymasına
- D) Piyasa talebinin fiyat eksenine dönüşmesine
- E) Piyasa arzının kesinlikle sıfırlanmasına
Doğru cevap: C
Çözüm: Daha fazla satıcı aynı fiyat için toplam arz edilen miktarı artırabilir.
Talep sabitken arzın azalması standart dengede neye yol açar?
- A) Denge fiyatı ve miktarı kesinlikle aynı kalır.
- B) Denge fiyatı düşer ve miktar artar.
- C) Denge fiyatı ve miktarı birlikte artar.
- D) Denge fiyatı yükselir ve miktar düşer.
- E) Denge fiyatı ve miktarı birlikte düşer.
Doğru cevap: D
Çözüm: Arz sola kaydığında mal daha kıt hâle gelir; fiyat artıp işlem miktarı azalır.
Arz sabitken talebin azalması standart dengede neye yol açar?
- A) Hem fiyat hem miktar zorunlu olarak sabit kalır.
- B) Fiyat artar, miktar düşer.
- C) Denge fiyatı ve miktarı birlikte azalır.
- D) Fiyat düşer, miktar artar.
- E) Denge fiyatı ve miktarı birlikte artar.
Doğru cevap: C
Çözüm: Talep sola kayınca standart piyasa dengesinde fiyat ve miktar birlikte düşer.
Arz ve talep aynı dönemde artarsa hangi değişkenin yönü kesin olarak belirlenir?
- A) Denge fiyatı kesin yükselir.
- B) Denge miktarı kesin düşer.
- C) Denge miktarı artar.
- D) Fiyat ve miktar kesin sabit kalır.
- E) Denge fiyatı kesin düşer.
Doğru cevap: C
Çözüm: İki artış da miktarı yukarı iter; fiyat üzerindeki etkileri zıttır.
Talep artarken arz azalıyorsa hangi sonuç kesindir?
- A) Denge miktarı kesin düşer.
- B) Denge fiyatı yükselir.
- C) Denge fiyatı kesin düşer.
- D) Denge miktarı kesin yükselir.
- E) Denge fiyatı sabit kalır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Talep artışı da arz azalışı da fiyatı yukarı iter; miktardaki etkileri zıttır.
Başlangıçta Qd=100−2P, Qs=20+2P. Gelir artışı normal malın talebini Qd=120−2P düzeyine taşıyor. Yeni denge nedir?
- A) P=15, Q=50
- B) P=35, Q=55
- C) P=30, Q=80
- D) P=25, Q=70
- E) P=20, Q=60
Doğru cevap: D
Çözüm: 120−2P=20+2P → P=25, Q=70. Talep artışı fiyatı ve miktarı artırır.
Başlangıçta Qd=100−2P, Qs=20+2P. Yeni fonksiyonlar Qd=120−2P, Qs=40+2P olursa yeni denge nedir?
- A) P=30, Q=60
- B) P=25, Q=70
- C) P=20, Q=80
- D) P=15, Q=90
- E) P=20, Q=60
Doğru cevap: C
Çözüm: 120−2P=40+2P → P=20, Q=80. Talep ve arz birlikte sağa kayınca fiyat burada değişmemiştir.
Qd=100−2P, Qs=20+2P iken talep Qd=120−2P, arz Qs=2P oluyor. Yeni denge nedir?
- A) P=30, Q=60
- B) P=25, Q=70
- C) P=20, Q=60
- D) P=35, Q=50
- E) P=30, Q=40
Doğru cevap: A
Çözüm: 120−2P=2P → P=30, Q=60. Fiyat yükselirken miktar bu örnekte değişmez; miktar belirsizliğini gösterir.
Vergisiz Qd=100−2P ve Qs=20+2P piyasasına 10 TL birim vergi konuyor. Alıcı fiyatı Pb kaçtır?
- A) 35 TL
- B) 30 TL
- C) 15 TL
- D) 20 TL
- E) 25 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: Pb−Ps=10; 100−2Pb=20+2Ps → Pb=25, Ps=15, Q=50.
Aynı piyasada 10 TL birim vergi sonrası satıcının eline geçen net fiyat Ps kaçtır?
- A) 15 TL
- B) 20 TL
- C) 30 TL
- D) 10 TL
- E) 25 TL
Doğru cevap: A
Çözüm: Pb=25, Ps=25−10=15 TL. Vergisiz fiyat 20 TL idi.
Qd=100−2Pb ve Qs=20+2Ps, Pb−Ps=10 ise vergi sonrası işlem miktarı kaçtır?
- A) 40 birim
- B) 60 birim
- C) 50 birim
- D) 45 birim
- E) 55 birim
Doğru cevap: C
Çözüm: Vergi sonrası Pb=25 ve Ps=15; Q=100−2×25=50.
10 TL birim vergiyle işlem miktarı 50 birimse kamunun vergi geliri kaç TL’dir?
- A) 1.000 TL
- B) 400 TL
- C) 250 TL
- D) 500 TL
- E) 600 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Birim vergi geliri t×Q=10×50=500 TL’dir.