Ekonomik daralma nedeniyle firmaların işçi çıkarması hangi işsizlik türüne daha yakındır?
- A) Yapısal işsizlik
- B) Mevsimlik üretim artışı
- C) Kendi hesabına istihdam
- D) Friksiyonel işsizlik
- E) Konjonktürel işsizlik
Doğru cevap: E
Çözüm: Toplam talepteki daralma işsizliği devresel olarak artırabilir.
Basit makroiktisat modelinde doğal işsizlik oranı esas olarak hangi bileşenlerle ilişkilidir?
- A) Yalnızca konjonktürel işsizlikle
- B) İhracat ve ithalat toplamıyla
- C) Friksiyonel ve yapısal işsizlikle
- D) Sadece nominal enflasyonla
- E) Sadece kamu yatırımıyla
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğal işsizlik, friksiyonel ve yapısal işsizlikle ilişkili uzun dönem referans oranıdır.
Kısa dönem Phillips eğrisi genellikle hangi iki değişken arasındaki ilişkiyi ele alır?
- A) ÜFE ile çalışma saati sayısını
- B) İhracat ile nüfus yüzölçümünü
- C) Yalnızca ücret ile şirket varlıklarını
- D) Sermaye ile para arzının aynı olmasını
- E) Enflasyon ile işsizlik oranını
Doğru cevap: E
Çözüm: Phillips yaklaşımı enflasyon ve işsizlik ilişkisini beklentiler ve şoklar altında analiz eder.
Beklentilerin tam uyum sağladığı klasik modelde uzun dönem Phillips eğrisi için hangisi doğrudur?
- A) Her durumda aşağı eğimli ve sabittir.
- B) Sadece negatif işsizlikte tanımlıdır.
- C) Her durumda yataydır.
- D) Enflasyon oranını mutlak sıfıra zorlar.
- E) Doğal işsizlik oranında dikeydir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Uzun dönemde işsizliğin doğal oranına dönmesiyle eğri dikey tasvir edilir.
Ekonomik büyümenin yaygın temel ölçüsü hangisidir?
- A) Sadece banknot sayısının artması
- B) Nominal hisse senedi fiyatının artması
- C) Reel GSYH’nin dönemler arası artış oranı
- D) Yalnızca toplam nüfusun yükselmesi
- E) Fiyat endeksinin değişmemesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Reel GSYH büyümesi üretim hacmindeki değişimi ölçer.
Ekonomik kalkınma kavramı büyümeden hangi yönden ayrılır?
- A) Sadece nominal GSYH’yi iki katına çıkarmasıyla
- B) Yaşam kalitesi, kurumlar ve yapısal dönüşümü de kapsamasıyla
- C) Yalnızca fiyat endeksinin artmasıyla
- D) İşgücü oranını mutlaka sıfır yapmasıyla
- E) Tek mal fiyatını sabit tutmasıyla
Doğru cevap: B
Çözüm: Kalkınma üretim artışını aşan sosyal ve kurumsal değişimleri de içerir.
Reel GSYH 1.000’den 1.050’ye yükseldiyse büyüme oranı yüzde kaçtır?
- A) %5
- B) %15
- C) %4,76
- D) %10
- E) %50
Doğru cevap: A
Çözüm: Reel büyüme=50/1.000=%5.
Reel GSYH 1.200’den 1.260’a çıkarsa büyüme yüzde kaçtır?
- A) %10
- B) %12
- C) %4,76
- D) %6
- E) %5
Doğru cevap: E
Çözüm: Reel artış=60; başlangıç 1.200 → %5.
Nominal GSYH 1.500 ve aynı kapsamda reel GSYH 1.250 ise deflatör endeksi kaçtır?
- A) 120
- B) 80
- C) 125
- D) 200
- E) 150
Doğru cevap: A
Çözüm: Deflatör=1.500/1.250×100=120.
Reel GSYH 2.000’den 2.160’a yükselirse reel büyüme oranı yüzde kaçtır?
- A) %16
- B) %8
- C) %7,41
- D) %10
- E) %12
Doğru cevap: B
Çözüm: Artış 160; 160/2.000=%8.
Bir ekonomide reel çıktı %10, nüfus %5 arttıysa kişi başına reel büyümenin yaklaşık fark yöntemi sonucu kaçtır?
- A) %4
- B) %10
- C) %15
- D) %2
- E) %5
Doğru cevap: E
Çözüm: Küçük oran yaklaşımıyla kişi başına büyüme≈reel büyüme−nüfus büyümesi=%10−%5=%5.
Ekonomi iki yıl üst üste %10 reel büyürse iki yıllık toplam büyüme yüzde kaç olur?
- A) %20
- B) %10
- C) %21
- D) %22
- E) %25
Doğru cevap: C
Çözüm: Bileşik büyüme=1,10²−1=0,21 yani %21.
Yıllık reel büyüme %5 ise 70 kuralıyla yaklaşık ikiye katlama süresi kaç yıldır?
Doğru cevap: B
Çözüm: 70 kuralında ikiye katlama süresi≈70/5=14 yıl.
Başlangıçta işgücü 1.000 ve işsiz 100 iken 100 kişi yeni iş bulup istihdama geçerse; işgücüne giriş çıkış olmazsa yeni işsizlik oranı kaçtır?
- A) %20
- B) %0
- C) %1
- D) %5
- E) %10
Doğru cevap: B
Çözüm: 100 işsizin tamamı işe geçerse U=0, L=1.000 sabit; oran %0 olur.
Solow büyüme modelinin temel sabit teknoloji ve azalan sermaye getirisi varsayımında tasarruf oranındaki kalıcı artış için hangisi en uygundur?
- A) Teknoloji etkisini ölçmeyi imkânsız kılar.
- B) İşsizlik oranını tanım gereği sıfırlar.
- C) Kişi başına reel büyüme hızını sonsuza kadar sabit pozitif artırır.
- D) Kişi başına sermaye ve üretimin uzun dönem düzeyini artırabilir; sürekli büyüme hızını tek başına kalıcı yükseltmez.
- E) Sermayenin marjinal getirisini zorunlu olarak yükseltir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Azalan getiri nedeniyle daha yüksek tasarruf yeni durağan durum düzeyine geçiş yaratır; dışsal teknoloji büyümesi yoksa kişi başına sürekli büyüme sağlamaz.
Koşullu yakınsama hipotezi hangi ifadeye karşılık gelir?
- A) İşsizliğin tüm dünyada sıfır olması
- B) Bütün ülkelerin koşulsuz olarak aynı yılda eşit gelirli olması
- C) Bütün ülkelerde enflasyonun aynı fiyat düzeyine ulaşması
- D) Benzer teknoloji, tasarruf ve nüfus gibi yapısal koşullara sahip ekonomilerin benzer uzun dönem gelir düzeylerine yaklaşabilmesi
- E) Yalnız nominal gelirlerin her yıl özdeş artması
Doğru cevap: D
Çözüm: Koşullu yakınsama benzer temel parametrelere bağlı benzer durağan durum düzeylerine yaklaşmayla ilgilidir.
Negatif toplam arz şoku, kısa dönemde diğer koşullar sabitken hangi bileşimi yaratabilir?
- A) Fiyat düşüşü ile reel üretim artışı
- B) Fiyat ve reel üretimde aynı anda zorunlu düşüş
- C) Fiyat artışı ile reel üretim düşüşü
- D) Fiyat ve reel üretimde aynı anda zorunlu artış
- E) Fiyat düzeyini sabit bırakıp işsizliği sıfırlama
Doğru cevap: C
Çözüm: Negatif arz şoku SRAS’ı sola kaydırabilir; fiyat yukarı, üretim aşağı baskı oluşabilir.
Genel fiyat düzeyi ilk yıl %20 artıp ikinci yıl %10 düşerse iki yılın toplam fiyat değişimi kaçtır?
- A) 0
- B) −%8
- C) +%8
- D) +%10
- E) +%30
Doğru cevap: C
Çözüm: Bileşik fiyat faktörü=1,20×0,90=1,08; toplam artış %8’dir.
Yıllık sabit %10 büyümede üretimin ikiye katlanma süresi tam bileşik hesapla yaklaşık kaç yıldır?
- A) 7,27
- B) 10
- C) 10,5
- D) 7
- E) 5
Doğru cevap: A
Çözüm: 2=(1,10)^n → n=ln2/ln1,10≈7,27 yıl. 70 kuralı yaklaşık 7 yıldır.
Reel üretim 1.200’den 1.350’ye, toplam çalışılan saat 100’den 90’a değişirse saat başına üretkenlik yüzde kaç artar?
- A) %35
- B) %10
- C) %12,5
- D) %25
- E) %15
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk saat başı üretim=1.200/100=12; son=1.350/90=15; artış 3/12=%25.