Sabit tüketim sepetinin baz yıl maliyeti 100 TL, cari yıl maliyeti 130 TL ise Laspeyres tipi endekse göre fiyat artışı yüzde kaçtır?
- A) %3
- B) %13
- C) %130
- D) %30
- E) %23,08
Doğru cevap: D
Çözüm: (130−100)/100×100=%30; miktar sepeti sabit tutulmaktadır.
Sabit sepette A malından 2, B malından 1 adet vardır. Baz fiyatlar A=10, B=20; cari fiyatlar A=12, B=24 ise sepet enflasyonu kaçtır?
- A) %15
- B) %40
- C) %10
- D) %24
- E) %20
Doğru cevap: E
Çözüm: Baz sepet maliyeti=2×10+20=40; cari=2×12+24=48; artış 8/40=%20.
Fiyat endeksi 150’den 165’e yükselirken nominal ücret %12 artarsa tam reel ücret artışı yaklaşık yüzde kaçtır?
- A) %10
- B) −%1,82
- C) %12
- D) %2
- E) %1,82
Doğru cevap: E
Çözüm: Enflasyon %10; reel ücret=1,12/1,10−1≈%1,82.
Çalışma çağındaki nüfus 1.000, istihdam 700 ve işsiz 100 ise işsizlik, katılım ve istihdam oranları sırasıyla kaçtır?
- A) %10; %70; %80
- B) %12,5; %70; %80
- C) %10; %80; %70
- D) %12,5; %90; %70
- E) %12,5; %80; %70
Doğru cevap: E
Çözüm: L=700+100=800; U/L=%12,5; L/N=%80; E/N=%70.
Başlangıçta E=900, U=100 ve L=1.000 iken 50 işsiz iş aramayı bırakıp işgücü dışına çıkarsa, istihdam değişmezken yeni işsizlik oranı yaklaşık kaçtır?
- A) %9,52
- B) %10
- C) %5,26
- D) %5
- E) %11,11
Doğru cevap: C
Çözüm: İşsiz 50, işgücü 950 olur; oran=50/950≈%5,26.
N=2.000, L=1.500, E=1.350 olan ekonomide işsizlik ve katılım oranları sırasıyla kaçtır?
- A) %10 ve %67,5
- B) %10 ve %75
- C) %15 ve %75
- D) %7,5 ve %75
- E) %10 ve %85
Doğru cevap: B
Çözüm: U=1.500−1.350=150; işsizlik 150/1.500=%10, katılım 1.500/2.000=%75.
Enflasyon=%6−0,5×(u−%6) şeklindeki kısa dönem Phillips denkleminde u=%8 ise enflasyon kaçtır? Oran farkını yüzde puan olarak alınız.
- A) %5
- B) %7
- C) %6
- D) %8
- E) %4
Doğru cevap: A
Çözüm: u−u*=8−6=2 puan; enflasyon=6−0,5×2=%5.
Enflasyon=%4−0,4×(u−%7) biçimindeki modelde u=%5 ise enflasyon yüzde kaçtır? Oran farkı yüzde puandır.
- A) %5,2
- B) %4,8
- C) %2,8
- D) %4
- E) %3,2
Doğru cevap: B
Çözüm: u−u*=5−7=−2; enflasyon=4−0,4×(−2)=4,8.
Bir soruda Okun ilişkisi “çıktı açığı yüzdesi=−2×(u−u*)” olarak verilmişse u=%8 ve u*=%5 için çıktı açığı kaçtır?
- A) −%6
- B) +%6
- C) −%16
- D) −%3
- E) +%3
Doğru cevap: A
Çözüm: İşsizlik farkı 3 yüzde puan; çıktı açığı=−2×3=−%6.
Potansiyel reel çıktı 2.000 ve çıktı açığı potansiyele göre −%5 ise gerçekleşen reel çıktı kaçtır?
- A) 2.000
- B) 1.800
- C) 1.950
- D) 2.100
- E) 1.900
Doğru cevap: E
Çözüm: Gerçekleşen üretim=potansiyel×(1−0,05)=2.000×0,95=1.900.
Reel GSYH %12, nüfus %5 artmışsa kişi başına reel GSYH tam hesapla yaklaşık yüzde kaç artmıştır?
- A) %17
- B) %12
- C) %6,67
- D) %7
- E) %5
Doğru cevap: C
Çözüm: Tam oran=1,12/1,05−1=0,066667, yaklaşık %6,67.
Reel GSYH 1.000’den 1.200’e, nüfus 100’den 110’a çıkarsa kişi başına reel GSYH yaklaşık yüzde kaç artar?
- A) %10
- B) %9,09
- C) %20
- D) %8,33
- E) %30
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk kişi başı=10; son=1.200/110≈10,909; değişim 1,20/1,10−1≈%9,09.
Nominal GSYH %20, GSYH deflatörü %15 arttıysa reel GSYH tam hesapla yaklaşık yüzde kaç artmıştır?
- A) %4,35
- B) %5
- C) %20
- D) %35
- E) %15
Doğru cevap: A
Çözüm: Nominal=Reel×Deflatör; reel büyüme=1,20/1,15−1≈%4,35.
Başlangıçta işgücü 1.000 ve işsiz 100 iken 100 kişi yeni iş bulup istihdama geçerse; işgücüne giriş çıkış olmazsa yeni işsizlik oranı kaçtır?
- A) %20
- B) %0
- C) %1
- D) %5
- E) %10
Doğru cevap: B
Çözüm: 100 işsizin tamamı işe geçerse U=0, L=1.000 sabit; oran %0 olur.
Solow büyüme modelinin temel sabit teknoloji ve azalan sermaye getirisi varsayımında tasarruf oranındaki kalıcı artış için hangisi en uygundur?
- A) Teknoloji etkisini ölçmeyi imkânsız kılar.
- B) İşsizlik oranını tanım gereği sıfırlar.
- C) Kişi başına reel büyüme hızını sonsuza kadar sabit pozitif artırır.
- D) Kişi başına sermaye ve üretimin uzun dönem düzeyini artırabilir; sürekli büyüme hızını tek başına kalıcı yükseltmez.
- E) Sermayenin marjinal getirisini zorunlu olarak yükseltir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Azalan getiri nedeniyle daha yüksek tasarruf yeni durağan durum düzeyine geçiş yaratır; dışsal teknoloji büyümesi yoksa kişi başına sürekli büyüme sağlamaz.
Koşullu yakınsama hipotezi hangi ifadeye karşılık gelir?
- A) İşsizliğin tüm dünyada sıfır olması
- B) Bütün ülkelerin koşulsuz olarak aynı yılda eşit gelirli olması
- C) Bütün ülkelerde enflasyonun aynı fiyat düzeyine ulaşması
- D) Benzer teknoloji, tasarruf ve nüfus gibi yapısal koşullara sahip ekonomilerin benzer uzun dönem gelir düzeylerine yaklaşabilmesi
- E) Yalnız nominal gelirlerin her yıl özdeş artması
Doğru cevap: D
Çözüm: Koşullu yakınsama benzer temel parametrelere bağlı benzer durağan durum düzeylerine yaklaşmayla ilgilidir.
Negatif toplam arz şoku, kısa dönemde diğer koşullar sabitken hangi bileşimi yaratabilir?
- A) Fiyat düşüşü ile reel üretim artışı
- B) Fiyat ve reel üretimde aynı anda zorunlu düşüş
- C) Fiyat artışı ile reel üretim düşüşü
- D) Fiyat ve reel üretimde aynı anda zorunlu artış
- E) Fiyat düzeyini sabit bırakıp işsizliği sıfırlama
Doğru cevap: C
Çözüm: Negatif arz şoku SRAS’ı sola kaydırabilir; fiyat yukarı, üretim aşağı baskı oluşabilir.
Genel fiyat düzeyi ilk yıl %20 artıp ikinci yıl %10 düşerse iki yılın toplam fiyat değişimi kaçtır?
- A) 0
- B) −%8
- C) +%8
- D) +%10
- E) +%30
Doğru cevap: C
Çözüm: Bileşik fiyat faktörü=1,20×0,90=1,08; toplam artış %8’dir.
Yıllık sabit %10 büyümede üretimin ikiye katlanma süresi tam bileşik hesapla yaklaşık kaç yıldır?
- A) 7,27
- B) 10
- C) 10,5
- D) 7
- E) 5
Doğru cevap: A
Çözüm: 2=(1,10)^n → n=ln2/ln1,10≈7,27 yıl. 70 kuralı yaklaşık 7 yıldır.
Reel üretim 1.200’den 1.350’ye, toplam çalışılan saat 100’den 90’a değişirse saat başına üretkenlik yüzde kaç artar?
- A) %35
- B) %10
- C) %12,5
- D) %25
- E) %15
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk saat başı üretim=1.200/100=12; son=1.350/90=15; artış 3/12=%25.