Üretim imkânları eğrisinin dışındaki nokta için hangisi doğrudur?
- A) Ekonomide tüm malların ücretsiz olduğunu gösterir.
- B) Mutlaka dış ticaret açığı demektir.
- C) Mevcut kaynak ve teknolojiyle üretilemez.
- D) Daima en etkin mevcut üretim bileşimidir.
- E) Kaynaklar kesinlikle işsizdir.
Doğru cevap: C
Çözüm: ÜİE dışındaki üretim bileşimi modelin mevcut üretim kapasitesini aşar.
Piyasa ekonomisinde dağınık üretici ve tüketici kararlarını koordine eden temel araç nedir?
- A) Fiyat mekanizması
- B) Her ürün için değişmeyen fiziksel kota
- C) Bütün işletmelere tek bir üretim emri
- D) Her tüketicinin aynı tüketim sepeti
- E) Bütün ücretlerin gönüllü olarak sıfırlanması
Doğru cevap: A
Çözüm: Piyasa sisteminde fiyat sinyalleri nispi kıtlık ve tercih bilgisini taşır.
Üretim ve tahsis kararlarının ağırlıklı olarak merkezî otorite tarafından alındığı sistem hangisidir?
- A) Tam serbest fiyatlı piyasa sistemi
- B) Merkezî planlı ekonomi
- C) Sadece dışa açık ekonomi
- D) Yalnızca takas ekonomisi
- E) Kendiliğinden karma sistem
Doğru cevap: B
Çözüm: Merkezî planlı sistemde kaynakların temel kullanım kararlarını planlama otoritesi belirler.
Hem piyasa mekanizmasının hem de kamu müdahalesinin önemli rol oynadığı sistem nedir?
- A) Karma ekonomi
- B) Fiyatların hiç bulunmadığı sistem
- C) Sadece hanehalkının üretim yaptığı sistem
- D) Yalnızca tam merkezî planlama
- E) Üretimin tamamen ortadan kaldırıldığı sistem
Doğru cevap: A
Çözüm: Karma ekonomide özel ekonomik faaliyetlerle kamu politikaları ve/veya üretimi birlikte yer alır.
Basit dairesel akım modelinde hanehalkları firmalara ne sunar?
- A) Üretim faktörlerini
- B) Devletin bütçe kanununu
- C) Yalnızca nihai tüketim mallarını
- D) Her durumda sadece ithal malları
- E) Sadece firma kâr payını
Doğru cevap: A
Çözüm: Hanehalkları emek ve diğer üretim faktörlerini sunar, karşılığında faktör geliri elde eder.
Basit dairesel akım modelinde firmaların mal ve hizmet piyasasındaki temel rolü nedir?
- A) Bireylerin boş zamanını doğrudan belirlemek
- B) Bütün doğal kaynakları tüketim malı olarak satın almak
- C) Yalnızca merkez bankası rezervlerini yönetmek
- D) Tüm ücretleri hanehalkına vergi olarak ödetmek
- E) Mal ve hizmet arz etmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Firmalar üretim faktörlerini kullanarak mal ve hizmet arz eder.
Bir çalışanın üretkenliğini artıran meslek eğitimi en doğrudan hangi kavramla ilişkilidir?
- A) Fiziksel stok kaybı
- B) Toprak arzı
- C) Beşerî sermaye
- D) Batık sermaye vergisi
- E) Doğal kaynak tükenişi
Doğru cevap: C
Çözüm: Eğitimle kazanılan bilgi ve beceriler beşerî sermayenin parçasıdır.
Pareto etkin bir dağılım için hangi ifade doğrudur?
- A) Toplam gelir sıfıra eşittir.
- B) Birini kötüleştirmeden başka birini iyileştirmek mümkün değildir.
- C) Hiçbir birey yoksulluk yaşayamaz.
- D) Her kaynak devlet mülkiyetindedir.
- E) Herkes kesinlikle aynı miktarda gelir elde eder.
Doğru cevap: B
Çözüm: Pareto etkinliği iyileştirme olanağını ifade eder; eşit gelir veya adalet garantilemez.
Karşılaştırmalı üstünlüğü belirlemede temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Üreticinin tüm mallarda en yüksek fiyatı istemesi
- B) İlgili malın her koşulda en yüksek mutlak üretim miktarı
- C) Yalnızca ülkenin yüzölçümü
- D) İşçi sayısının tek başına en yüksek olması
- E) İlgili malın daha düşük fırsat maliyetiyle üretilebilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Karşılaştırmalı üstünlük, alternatif maldan vazgeçme miktarıyla belirlenen göreli maliyete dayanır.
A ülkesi aynı kaynakla 10 X veya 5 Y üretebiliyor. A’da 1 X üretmenin fırsat maliyeti nedir?
- A) 0,5 Y
- B) 10 Y
- C) 15 Y
- D) 2 Y
- E) 5 Y
Doğru cevap: A
Çözüm: 10 X yerine 5 Y üretilebildiğinden 1 X için 5/10 = 0,5 Y’den vazgeçilir.
A ülkesi 8 tahıl veya 4 kumaş, B ülkesi 6 tahıl veya 6 kumaş üretebiliyor. Tahılda karşılaştırmalı üstünlük kimdedir?
- A) Verilen kapasiteyle karşılaştırma yapılamaz.
- B) A ülkesi
- C) Her iki ülkede de tahılın fırsat maliyeti sıfırdır.
- D) İki ülke de aynı göreli maliyete sahiptir.
- E) B ülkesi
Doğru cevap: B
Çözüm: A’da 1 tahıl = 0,5 kumaş; B’de 1 tahıl = 1 kumaş. Daha düşük göreli maliyet A’dadır.
Dairesel akımda firmaların hanehalklarına ödediği ücret hangi akımın örneğidir?
- A) Tüketicinin doğrudan dış ticaret kotası
- B) Kamu otoritesinin üretim emri
- C) Mal piyasasındaki fiziksel mal akımı
- D) Faktör piyasasındaki parasal gelir akımı
- E) Doğal kaynak miktarındaki teknolojik artış
Doğru cevap: D
Çözüm: Ücret, hanehalklarının firmalara sunduğu emek karşılığında aldığı parasal faktör geliridir.
ÜİE üzerinde X üretimi 30’dan 24’e düşerken Y üretimi 10’dan 22’ye çıkıyor. Bu geçişte 1 ek Y’nin ortalama fırsat maliyeti kaç X’tir?
- A) 1,5 X
- B) 12 X
- C) 6 X
- D) 2 X
- E) 0,5 X
Doğru cevap: E
Çözüm: 6 X feda edilerek 12 Y artışı elde edilir; 6/12 = 0,5 X/Y.
A ülkesinde 1 X’in fırsat maliyeti 0,5 Y, B ülkesinde 2 Y’dir. Taşıma maliyeti yoksa 1 X için hangi ticaret oranı her iki ülkeye de karşılıklı kazanç olanağı sağlar?
- A) 1 X = 3 Y
- B) 1 X = 1 Y
- C) 1 X = 4 Y
- D) 1 X = 0 Y
- E) 1 X = 0,2 Y
Doğru cevap: B
Çözüm: Karşılıklı yararlı değişim oranı 0,5 ile 2 Y/X arasındadır. 1 Y bu aralığın içindedir.
Bir tüketicinin 1., 2. ve 3. ürün için marjinal faydaları 55, 47 ve 30 TL; her ürünün marjinal maliyeti 38 TL’dir. Kaç ürün seçilmelidir?
Doğru cevap: E
Çözüm: İlk iki ürünün faydası maliyetin üzerinde; üçüncünün 30 TL faydası 38 TL maliyetten düşüktür.
Bir ülkenin tüm kaynakları etkin kullanıldığında X malı artırılmak isteniyor ve teknoloji değişmiyor. Bunun olağan sonucu nedir?
- A) ÜİE otomatik olarak iki kat büyür.
- B) X’in fırsat maliyeti kavramsal olarak yok olur.
- C) Y malının üretiminin bir miktar azaltılması gerekebilir.
- D) Mevcut kaynakların sayısı aniden sonsuz olur.
- E) Hiçbir koşulda başka maldan fedakârlık gerekmez.
Doğru cevap: C
Çözüm: ÜİE üzerindeyken kaynakları X’e aktarmak Y’nin üretiminden vazgeçmeyi gerektirebilir.
İki mallı bir modelde ülke ticaret yaparak kendi üretim imkânları eğrisinin dışındaki bir tüketim bileşimine ulaşabiliyor. Bunun anlamı nedir?
- A) İki ülkede de tüm fiyatlar zorunlu olarak sıfırdır.
- B) Ülkenin bütün faktörleri işsiz kalmıştır.
- C) Tüketim imkânları ticaret sayesinde yerli üretim imkânlarını aşabilir.
- D) İktisatta fırsat maliyeti artık yoktur.
- E) Ülke aynı kaynaklarla fiziksel olarak ÜİE dışı üretim yapmıştır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Uluslararası ticaret, ülkenin kendi üretim kapasitesinin dışındaki tüketim sepetlerine erişmesini sağlayabilir; yerli üretim sınırı ayrı kalır.
Girişimci kendi binasında faaliyet gösteriyor. Kiraya verse yıllık 360.000 TL gelir elde edecekti. İşletmenin nakit kira ödememesi hâlinde bu tutar için hangisi doğrudur?
- A) Her durumda açık kira gideri olarak kasadan çıkmıştır.
- B) Bir malın marjinal faydasını kesin olarak sıfırlar.
- C) Yalnızca hanehalkının vergi yüküdür.
- D) Geçmişte ödenmiş ve geri alınamayan batık maliyettir.
- E) Üretimde bina kullanmanın yıllık örtük maliyetidir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Alternatif kira geliri vazgeçildiği için 360.000 TL yıllık örtük maliyettir.
A ülkesi aynı işgücüyle 20 X veya 10 Y, B ülkesi 12 X veya 12 Y üretebiliyor. Hangi yorum doğrudur?
- A) A iki malda da mutlak üstündür.
- B) A X’te hem mutlak hem karşılaştırmalı üstün, B Y’de hem mutlak hem karşılaştırmalı üstündür.
- C) Karşılaştırmalı üstünlük miktarlara bakılarak hiçbir zaman bulunamaz.
- D) B iki malda da karşılaştırmalı üstündür.
- E) İki ülke X’te eşit fırsat maliyetine sahiptir.
Doğru cevap: B
Çözüm: A’da 1 X=0,5 Y, B’de 1 X=1 Y; X için A düşük maliyetlidir. X üretiminde 20>12; Y üretiminde 12>10.’dur.
Pareto etkin fakat gelir dağılımı çok eşitsiz bir durum için hangi sonuç mantıksal olarak mümkündür?
- A) Bu durumun mutlaka eşitlikçi olduğu kanıtlanır.
- B) Bazı kişilerin iyileşmesi ancak başkalarının durumunun kötüleşmesiyle mümkün olabilir.
- C) Ekonominin bütün kaynakları kullanılmadan etkinlik sağlanır.
- D) Herkesin gelirini hiçbir kayıp olmadan iki katına çıkarmak mutlaka mümkündür.
- E) Bütün bireylerin aynı faydayı elde ettiği ispatlanır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Pareto etkinliğinde kayıpsız bir iyileştirme kalmamış olabilir; bu durum dağılımın adil olduğunu kanıtlamaz.