İktisatta kıtlık kavramı temel olarak hangi durumu ifade eder?
- A) Kaynakların isteklerin tamamını aynı anda karşılamaya yetmemesini
- B) Piyasadaki bütün malların fiyatının yükselmesini
- C) Devlet bütçesinin mutlaka açık vermesini
- D) Yalnızca ülkedeki parasal gelir düşüklüğünü
- E) Bütün işçilerin aynı anda işsiz kalmasını
Doğru cevap: A
Çözüm: Kıtlık, sınırlı kaynakların alternatif kullanımları nedeniyle zorunlu tercih yapılmasıdır; yalnızca yoksulluk değildir.
Aşağıdakilerden hangisi iktisadın yanıt aradığı temel sorulardandır?
- A) Her üreticinin aynı marka adıyla satış yapması
- B) Bütün fiyatların her gün aynı oranda artması
- C) Hangi malın, nasıl ve kimin için üretileceği
- D) Her bireyin aynı mesleği seçip seçmeyeceği
- E) Her ülkede tek bir para birimi kullanılması
Doğru cevap: C
Çözüm: Kaynakların tahsisi ne, nasıl ve kimin için üretim sorularıyla açıklanır.
Bir seçimin fırsat maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Satın alınan malın etiketindeki vergi
- B) Geçmişte katlanılmış her harcama
- C) Vazgeçilen en iyi alternatifin değeri
- D) Vazgeçilen bütün alternatiflerin değerlerinin toplamı
- E) Yalnızca fiilen ödenen para
Doğru cevap: C
Çözüm: Fırsat maliyeti, kararın seçilmesi nedeniyle bırakılan en değerli alternatiftir.
Tek bir firmanın üretim miktarı kararını inceleyen alt disiplin hangisidir?
- A) Uluslararası muhasebe
- B) Mikroiktisat
- C) Makroiktisat
- D) Ekonomik coğrafya
- E) İktisat tarihi
Doğru cevap: B
Çözüm: Firma ve birey gibi tekil aktörlerin kararları mikroiktisadın temel konusudur.
Bir ülkedeki genel işsizlik oranı ve toplam üretim düzeyi hangi alanın konusudur?
- A) Tek piyasadaki ürün farklılaştırması
- B) Yalnızca tek firma muhasebesi
- C) Tüketici teorisinin tekil tercihleri
- D) Belirli bir mağazanın stok yönetimi
- E) Makroiktisat
Doğru cevap: E
Çözüm: Toplam işsizlik ve toplam üretim ekonominin bütününü ele alan makroiktisadi değişkenlerdir.
Aşağıdakilerden hangisi pozitif iktisat önermesidir?
- A) Her tüketici lüks mal alımından vazgeçmelidir.
- B) Akaryakıt vergisinin yükselmesi talep edilen miktarı etkileyebilir.
- C) Hükûmetin tek görevi fiyatları düşürmek olmalıdır.
- D) Akaryakıt vergisi mutlaka kaldırılmalıdır.
- E) En adil vergi oranı herkes için sıfırdır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Pozitif önerme olgularla sınanabilen bir iddia ileri sürer; doğru olması zorunlu değildir.
Aşağıdakilerden hangisi normatif iktisat ifadesidir?
- A) İşsizlik oranı dönemler arasında değişebilir.
- B) Geçen yıl toplam ihracat arttı.
- C) Faiz indiriminin kredi talebini etkilemesi mümkündür.
- D) Fiyat düzeyi bir endeksle ölçülebilir.
- E) Gelir dağılımı daha adil hâle getirilmelidir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Normatif ifadeler olması gereken hakkında değer yargısı taşır.
Ceteris paribus varsayımının anlamı nedir?
- A) Piyasadaki bütün fiyatların sıfırlanması
- B) İncelenen değişken dışında diğer ilgili koşulların sabit tutulması
- C) Bütün malların birbirinin tam ikamesi olması
- D) Ekonomide hiçbir kararın değişmemesi
- E) Bütün tüketicilerin aynı gelire sahip olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Diğer koşullar sabitken varsayımı, bir değişkenin etkisini diğerlerinden ayırmaya yardımcı olur.
Bir işçinin üretimde harcadığı zihinsel ve fiziksel çaba hangi üretim faktörüdür?
- A) Doğal kaynak stoku
- B) Fiziksel sermaye
- C) Toprak
- D) Finansal varlık
- E) Emek
Doğru cevap: E
Çözüm: İnsanın üretim sürecindeki çabası emek faktörüdür.
Aşağıdakilerden hangisi doğal kaynak/toprak faktörüne örnektir?
- A) Firmanın banka mevduatı
- B) İşletmenin kullandığı yazılım lisansı
- C) Fabrikanın montaj robotu
- D) Üretimde kullanılan maden yatağı
- E) İşçinin mesleki eğitimi
Doğru cevap: D
Çözüm: Maden yatağı doğadan sağlanan bir üretim kaynağıdır.
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel sermaye örneğidir?
- A) Maden ocağındaki doğal rezerv
- B) Tüketicinin boş zaman tercihi
- C) Üretimde kullanılan makine
- D) Firmanın vadesiz mevduat bakiyesi
- E) Çalışanın harcadığı emek saati
Doğru cevap: C
Çözüm: Fiziksel sermaye, üretimde kullanılan üretilmiş makine ve teçhizat gibi araçları kapsar.
Üretim faktörlerini bir araya getirerek yeni iş kurma ve risk üstlenme işlevini kim yerine getirir?
- A) Salt ücretli alıcı
- B) Nihai tüketici
- C) Pasif tasarruf sahibi
- D) Girişimci
- E) Sadece vergi tahsildarı
Doğru cevap: D
Çözüm: Girişimci kaynakları örgütler, yenilik ve belirsizlik üstlenir.
Üretim imkânları eğrisi üzerindeki bir nokta neyi gösterir?
- A) Enflasyonun sıfır olduğunu
- B) Mutlaka gelir dağılımında adaleti
- C) Kapasitenin tamamının kullanılmadığını
- D) Mevcut kaynak ve teknolojiyle üretimde etkin bileşimi
- E) Üretilmesi teknik olarak imkânsız bileşimi
Doğru cevap: D
Çözüm: ÜİE üzerindeki noktalar modelde mevcut kaynakların etkin kullanıldığı bileşimlerdir.
Üretim imkânları eğrisinin içindeki bir nokta hangi özelliğe sahiptir?
- A) Bütün mallarda negatif üretim anlamına gelir.
- B) Mutlaka en yüksek teknolojik ilerleme düzeyini gösterir.
- C) Mevcut teknolojiyle mutlaka ulaşılamaz.
- D) Uygulanabilir fakat üretim bakımından etkin olmayabilir.
- E) Yalnızca dış ticaret yapılınca görülebilir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Eğri içindeki üretim bileşimleri erişilebilir fakat potansiyelin altında kalır.
Üretim imkânları eğrisinin dışındaki nokta için hangisi doğrudur?
- A) Ekonomide tüm malların ücretsiz olduğunu gösterir.
- B) Mutlaka dış ticaret açığı demektir.
- C) Mevcut kaynak ve teknolojiyle üretilemez.
- D) Daima en etkin mevcut üretim bileşimidir.
- E) Kaynaklar kesinlikle işsizdir.
Doğru cevap: C
Çözüm: ÜİE dışındaki üretim bileşimi modelin mevcut üretim kapasitesini aşar.
Piyasa ekonomisinde dağınık üretici ve tüketici kararlarını koordine eden temel araç nedir?
- A) Fiyat mekanizması
- B) Her ürün için değişmeyen fiziksel kota
- C) Bütün işletmelere tek bir üretim emri
- D) Her tüketicinin aynı tüketim sepeti
- E) Bütün ücretlerin gönüllü olarak sıfırlanması
Doğru cevap: A
Çözüm: Piyasa sisteminde fiyat sinyalleri nispi kıtlık ve tercih bilgisini taşır.
Üretim ve tahsis kararlarının ağırlıklı olarak merkezî otorite tarafından alındığı sistem hangisidir?
- A) Tam serbest fiyatlı piyasa sistemi
- B) Merkezî planlı ekonomi
- C) Sadece dışa açık ekonomi
- D) Yalnızca takas ekonomisi
- E) Kendiliğinden karma sistem
Doğru cevap: B
Çözüm: Merkezî planlı sistemde kaynakların temel kullanım kararlarını planlama otoritesi belirler.
Hem piyasa mekanizmasının hem de kamu müdahalesinin önemli rol oynadığı sistem nedir?
- A) Karma ekonomi
- B) Fiyatların hiç bulunmadığı sistem
- C) Sadece hanehalkının üretim yaptığı sistem
- D) Yalnızca tam merkezî planlama
- E) Üretimin tamamen ortadan kaldırıldığı sistem
Doğru cevap: A
Çözüm: Karma ekonomide özel ekonomik faaliyetlerle kamu politikaları ve/veya üretimi birlikte yer alır.
Basit dairesel akım modelinde hanehalkları firmalara ne sunar?
- A) Üretim faktörlerini
- B) Devletin bütçe kanununu
- C) Yalnızca nihai tüketim mallarını
- D) Her durumda sadece ithal malları
- E) Sadece firma kâr payını
Doğru cevap: A
Çözüm: Hanehalkları emek ve diğer üretim faktörlerini sunar, karşılığında faktör geliri elde eder.
Basit dairesel akım modelinde firmaların mal ve hizmet piyasasındaki temel rolü nedir?
- A) Bireylerin boş zamanını doğrudan belirlemek
- B) Bütün doğal kaynakları tüketim malı olarak satın almak
- C) Yalnızca merkez bankası rezervlerini yönetmek
- D) Tüm ücretleri hanehalkına vergi olarak ödetmek
- E) Mal ve hizmet arz etmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Firmalar üretim faktörlerini kullanarak mal ve hizmet arz eder.